Uzasadnienie
T. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k.
36) podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródłem miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu hodowli [...] w wysokości 129 zł miesięcznie (1548,80 zł rocznie). Prowadzone gospodarstwo rolne nie przynosi dochodu (z uwagi na wzrost kosztów produkcji rolnej). W skład majątku skarżącej wchodzą: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego). Wnioskodawczyni ma zaciągnięty kredyt obrotowy na kwotę 20.000 zł. T. K. jest osobą schorowaną (przebyta choroba n.), nie posiada zgromadzonych oszczędności (k. 27 i k. 36 - 37).
Pismem z dnia 17 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał T. K. do złożenia oświadczenia, w którym należało wskazać: wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem wnioskodawczyni z jednoczesnym podaniem ich wysokości (np. opłaty ponoszone za prąd, wodę, telefon, zakup żywności, lekarstwa, opiekę medyczną itp.); wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z prowadzoną produkcją rolną z jednoczesnym podaniem ich wysokości; rodzaj prowadzonej produkcji rolnej (upraw) na wskazanej we wniosku nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha; posiadane maszyny rolnicze; czy na określoną we wniosku nieruchomość rolną skarżąca otrzymała w roku bieżącym dopłaty z Unii Europejskiej - należało określić w jakiej wysokości i kiedy; czy wnioskodawczyni posiada samochód osobowy, należało określić jego markę, rok produkcji oraz wysokość kosztów miesięcznej eksploatacji pojazdu.
Dodatkowo skarżąca została zobowiązana do nadesłania dokumentów (np. faktury) określających wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży [...] oraz faktury ze sprzedaży innych płodów rolnych za okres trzech ostatnich miesięcy; wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy; rachunków i faktury poświadczających wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem skarżącej oraz prowadzoną produkcją rolną (k. 42).
W odpowiedzi na cytowane wezwanie tut. wnioskodawczyni wskazała, iż miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą około 300 – 400 zł (opłaty za: prąd, wodę, telefon itp.). Większość wydatków na żywność finansowanych jest przez pełnoletnie dzieci skarżącej. Hodowla [...] jest prowadzona tylko w sezonie letnim (budynek nie jest przystosowany do całorocznej eksploatacji). T. K. jest właścicielką ciągnika rolniczego rok produkcji [...] i innych starych maszyn rolniczych. Wnioskodawczyni otrzymała dopłaty z Unii Europejskiej do prowadzonej produkcji rolnej w wysokości 8.300 zł w okresie [...] 2008 r. – [...] 2009 r. Skarżąca podkreśliła, iż na [...] ha obsiewa jedynie [...] ha, pozostała część to łąki i nieużytki (k. 44). Do akt sprawy T. K. dołączyła: deklarację do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów działów specjalnych produkcji rolnej za [...] r. (25 – 26); decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] umarzającą postępowanie podatkowe w sprawie zaliczek na podatek dochodowy z działów specjalnych produkcji rolnej (k. 27); zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...] (k. 38-40); dowód rejestracyjny posiadanego ciągnika rolniczego (k. 46); dokumentację medyczną (k. 28-30); decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości na rok [...] (k. 31); umowę kredytu na kwotę 20.000 zł z dnia [...] kwietnia 2009 r. (k. 32).
Ad 1. Dnia [...] kwietnia 2009 r. wnioskodawczyni opłaciła wymagany wpis sądowy od skargi w wysokości 1000 zł (k. 47).
Mając na uwadze fakt, iż po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy -wniosek ten złożono w dniu [...] marca 2009 r., skarżąca jak wyżej wykazano dnia [...] kwietnia 2009 r. uiściła wymagany wpis od skargi w wysokości 1000 zł, postępowanie dotyczące rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej wpisu sadowego należało uznać za bezprzedmiotowe i w tym zakresie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegało ono umorzeniu, o czym orzeczono w sentencji.
Ad 2. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego) lub częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego). Stosownie do regulacji art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych i kosztów ustanowienia radcy prawnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu T. K. wykazała, iż pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Jedynym źródłem utrzymania skarżącej pozostaje dochód uzyskiwany z tytułu hodowli [...]. W [...] r. skarżąca hodowała 12.000 sztuk [...] rzeźnego (k. 25), osiągając z tego tytułu roczny dochód szacunkowy w wysokości 1548,80 zł, co stanowi w przeliczeniu na poszczególne miesiące roku 129 zł (k. 38-40). W [...] r. wnioskodawczyni zwiększyła prowadzoną produkcję rolną do 14.000 sztuk [...], skutkowało to wzrostem rocznego dochodu szacunkowego do kwoty 1.680 zł, co w przeliczeniu na poszczególne miesiące stanowi 140 zł roku (k. 27). Wydatki miesięczne wnioskodawczyni wynoszą około 300-400 zł (opłaty za: prąd, wodę, telefon itp.). Koszty zakupu żywności pokrywane są przez pełnoletnie dzieci skarżącej. Majątek T. K. stanowi: dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych), z czego [...] ha stanowią łąki i nieużytki. Wnioskodawczyni dnia [...] kwietnia 2008 r. zaciągnęła kredyt na finansowanie bieżącej działalności rolniczej na kwotę 20.000 zł. Skarżąca jest osoba schorowaną (stan po przebytej chorobie n.).
W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez T. K. oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej w połączeniu z nienadesłaniem wymaganych dokumentów (faktur, rachunków) określających przede wszystkim wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego z tytułu sprzedaży [...] i innych płodów rolnych za okres trzech ostatnich miesięcy; wyciągów z posiadanych przez kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym.
Głównie należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia wysokości rzeczywistego dochodu uzyskiwanego przez skarżącą z tytułu prowadzenia hodowli [...]. T. K. do określenia swojego dochodu (miesięcznego i rocznego) stosuje dochód szacunkowy, stosowany dla potrzeb prowadzonego postępowania podatkowego. Deklarowane kwoty miesięczne tego dochodu tj. 129 zł za rok [...] i 140 zł za rok [...] są niewystarczające do pokrycia podstawowych potrzeb skarżącej, które zostały określone na 300 – 400 zł, ponadto od kwietnia 2008 wnioskodawczyni spłaca kredyt obrotowy na kwotę 20.000 zł, nie wykazując przy tym zaległości z tego tytułu. Podkreślenia wymaga również, iż wnioskodawczyni zwiększyła w roku bieżącym hodowlę drobiu z 12.000 do 14.000 sztuk, co przeczy nieopłacalności prowadzonej produkcji.
Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż T. K. w złożonym oświadczeniu przedstawiła jedynie okoliczności mogące świadczyć o jej złej sytuacji finansowej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż dysponuje ona nieujawnionymi środkami, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika i pokrycia pozostałych kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Poczynione ustalenia potwierdza uiszczenie wymaganego wpisu od skargi w kwocie 1.000 zł.
W konkluzji należało zatem skonstatować, iż T. K. w złożonych oświadczeniach i dokumentach nie wskazała rzeczywistego dochodu uzyskiwanego tytułu hodowli [...], nie ustosunkowała się również do wezwania referendarza sądowego tut. Sądu w opisanym wyżej zakresie, co w zestawieniu z deklarowanymi miesięcznymi wydatkami i koniecznością spłaty rat zaciągniętego kredytu znacznie przekraczającymi wysokość uzyskiwanego miesiecznego dochodu, w konsekwencji uniemożliwia pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. W tym miejscu należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek T. K. uznano za niewiarygodny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 1-3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.