Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2026 r. znak NEP.906.148.2.2025 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. (PWIS) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. (PPIS) z dnia [...] listopada 2025 r. znak: N.EP.5381-2-2-3/2017, oddalające zarzuty skarżącego S. K. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym wyegzekwowania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym małoletniej córki I. K..
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
PPIS upomnieniem z dnia 10 grudnia 2025 r. nr 65/NEP/2024 wezwał skarżącego S. K. do wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym dziecka I. K. przeciw: błonicy, krztuścowi, śwince, odrze, poliomyelitis, różyczce, tężcowi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia. Poinformował jednocześnie, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne.
W dniu 9 stycznia 2025 r. PPIS wystawił tytuł wykonawczy nr 8/NEP/2025 i wystąpił do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2025 r. Wojewoda nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym 8/NEP/2025 z dnia 9 stycznia 2025 r.
Pismem z dnia 3 lipca 2025 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika profesjonalnego, wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego, tj.:
- - zarzut przedawnienia obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym z uwagi na to, że szczepienia do których wykonania wezwał organ w świetle schematu określnego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia są przedawnione, ponieważ należy je wykonać w zakresie dawki podstawowej do 7, 12, i 18 miesiąca życia;
- - zarzut braku wymagalności z uwagi na to, że rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 782, dalej jako "rozporządzenie MZ") zostało wydane z przekroczeniem przez Ministra Zdrowia delegacji ustawowej z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych jak i zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.
Jednocześnie pełnomocnik podkreślił, że obowiązek szczepień w Polsce narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności, powołując się przy tym na dobrowolność poddawania szczepieniom w 25 krajach europejskich. Zarzucił, że Polska nie spełnia wymagań prawidłowego rejestrowania niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). Zarzucił również, że obowiązek szczepienny w Polsce ingeruje w prawo do prywatności.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 r. PPIS, po ponownym rozpatrzeniu wniesionych zarzutów, oddalił je. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu braku wymagalności, opartego na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm., dalej jako: "u.p.e.a.") wyjaśnił, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych – art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 924 z późn. zm.; aktualnie: t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1675 z późn. zm., dalej jako: "u.z.z.z.") a brak zgody szczepionego lub jego przedstawiciela ustawowego nie zmienia faktu istnienia tego obowiązku. Wskazał również na art. 17 u.z.z.z. wyjaśniając, że zawiera on m.in. upoważnienie do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych.
Wykonując tę delegację Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. gdzie określono schemat obowiązkowych szczepień określający w jakich miesiącach i latach życia należy szczepić dzieci przeciwko określonym chorobom. Szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki został natomiast określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Organ wyjaśnił, że integralną częścią wykonania obowiązku szczepiennego jest poddanie się badaniom kwalifikacyjnym. Podkreślił, że niezasadne jest stanowisko, że rozporządzenie w sprawie szczepień nie opiera się na analizie danych epidemiologicznych. Przeciwnie, jak wskazał PPIS, w opiniowaniu projektu rozporządzenia uczestniczyli specjaliści posiadający aktualną wiedzę medyczną z zakresu zdrowia publicznego, epidemiologicznego i wakcynologii.
Organ wskazał również na zgodność obowiązku poddania szczepieniom ochronnym z Konstytucją oraz przepisami międzynarodowymi, co znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie. Podsumowując, PPIS podkreślił, że obowiązek poddania szczepieniom ochronnym małoletniej I. K. jest wymagalny, legalny i proporcjonalny, a jego wykonanie podlega egzekucji administracyjnej. Wyjaśnił również, że mimo iż dzieci stanowią oko Ľ populacji, ich szczepienie ma istotne znaczenie dla całej społeczności w kontekście budowania odporności populacyjnej. Podkreślił, że ryzyko wystąpienia NOP jest niższe niż ryzyko ciężkich powikłań wynikających z chorób zakaźnych oraz że system rejestracji NOP stanowi integralną część nadzoru epidemiologicznego. Przy czym, jak podkreślił, w niniejszej sprawie u osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie ma żadnych dowodów potwierdzających wystąpienie NOP. Odnośnie zaś zarzutu przedawnienia – opartego na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. – organ wyjaśnił, że obowiązkowe szczepienia realizowane są w określonych terminach powiązanych z kalendarzowym wiekiem dziecka, a nieuzasadnione przerwanie schematu szczepień może prowadzić do osłabienia odporności i zwiększenia podatności na zachorowanie.
Szczegółowy schemat szczepień określono w załączniku nr 1 do rozporządzenia MZ. Obowiązek poddania szczepieniom małoletniej córki skarżącego stał się wykonalny w terminach wynikających z rozporządzenia oraz indywidulanych wskazań lekarza Twierdzenie co do przedawnienia obowiązku szczepienia w ocenie organu jest bezzasadne. Błędne jest przyjęcie interpretacji skutkującej brakiem możliwości egzekucji obowiązku szczepiennego wraz z ukończeniem maksymalnego wieku z powodu wygaśnięcia obowiązku szczepień. Przekroczenie wieku, w którym powstaje obowiązek szczepienia skutkuje bowiem wszczęciem postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze organ uznał podniesione zarzuty za niezasadne i nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym ani obowiązującym stanie prawnym.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie:
- - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień i nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych;
- - art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 136 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieodniesienie się wierzyciela w uzasadnieniu postanowienia do indywidualnej sytuacji zobowiązanego i niewskazanie, kiedy obowiązek zaszczepienia jego córki stał się wymagalny i na podstawie jakich dowodów organ to stwierdził;
- - art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego;
- - art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że obowiązek szczepień u małoletniej córki skarżącego jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego;
- - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1, art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz ochrony zdrowia.
Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2026 r. PWIS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując stanowisko organu I instancji w zakresie niezasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów. Organ odwoławczy przedstawił w tym zakresie obszerną argumentację, wskazując w szczególności, że niewykonanie szczepienia u dziecka w terminie określonym w rozporządzeniu MZ nie zwalnia rodziców z realizacji tego obowiązku. W przypadku, gdy z różnych przyczyn nie przeprowadzono szczepienia w terminach określonych w rozporządzeniu należy jak najszybciej przeprowadzić szczepienia wyrównawcze, by zminimalizować ryzyko zachorowania u nieszczepionej osoby.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia PWIS wskazał, że nieadekwatne jest wykorzystywanie zażalenia do kwestionowania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym lub przebiegu postępowania w oderwaniu od zaskarżonego postanowienia. Wyjście poza granice zarzutów rozpoznawanych przez wierzyciela jest bowiem niedopuszczalne. Odnośnie zaś poszczególnych zarzutów wskazał, że nie doszło do naruszenia przepisów kpa, ponieważ obowiązek został jednoznacznie i precyzyjnie określony w tytule wykonawczym, co pozwalało na jego prawidłową realizację i egzekucję. Jak wskazał PWIS, organ I instancji działał w niniejszej sprawie w granicach i na podstawie prawa, realizując swój obowiązek ustawowy i rozpoznając wyczerpująco materiał dowodowy oraz uwzględniając przepisy prawa i indywidualną sytuację skarżącego.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jego uchylenia i zarzucając naruszenie:
- 1. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z. w zw. z rozporządzeniem MZ poprzez wprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia MZ, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również poprzez prowadzenie egzekucji, mimo że obowiązek wygasł;
- 2. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. w zw. z § 3 rozporządzenia MZ poprzez uznanie, że obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo że rozporządzenie MZ zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej;
- 3. art. 124 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów, na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiarygodności stwierdzając, że obowiązek zaczepienia małoletniej jest wymagalny i podlega egzekucji;
- 4. art. 8 ust. 1 Konwencji oraz a rt. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącemu prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.
Jednocześnie w skardze przedstawiono obszerną argumentację, w istocie tożsamą z podniesioną już na gruncie pisma, w którym wniesiono zarzuty oraz zażalenia. W szczególności sformułowano wniosek o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia MZ. Powołano się również na orzeczenia sądów administracyjnych, które wskazywały na kwestię przedawnienia obowiązku zaszczepienia dziecka.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie PWIS zostało wydane w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, w związku z niedopełnieniem obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniej I. K. tj. córki skarżącego S. K., obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie PPIS jako wierzyciel, wydał na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie, w którym oddalił zarzuty podniesione przez stronę, a PWIS rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy.
Zarzuty podniesione w niniejszej sprawie sprowadzały się do braku wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka skarżącego szczepieniom ochronnym z uwagi na określenie obowiązku w rozporządzeniu MZ, które w ocenie skarżącego przekracza delegację ustawową oraz do wygaśnięcia obowiązku z uwagi na jego przedawnienie względem małoletniej córki skarżącego. W ocenie Sądu zarzuty te organy sanitarne zasadnie uznały za niezasługujące na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy po pierwsze, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z. jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.z.z.z. ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad małoletnim, o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy. Realizację obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym konkretyzują przepisy rozdziału 4 regulującego szczepienia ochronne.
Należy również zauważyć, że Minister Zdrowia wydał na mocy delegacji ustawowej, zawartej w art. 17 ust. 10 u.z.z.z. najpierw rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 dalej "rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r."), a następnie na skutek wyroku TK o sygn. SK 81/19, wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r, które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. i które określa dawki, wiek dziecka i termin wykonania szczepienia.
Co istotne, prawodawca nie wskazał na konkretny termin wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności, w ustawowo określonym trybie oraz z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie wywołuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OSK 745/12).
W § 3 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób (dzieci i młodzież) obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym:
- - błonicy, krztuścowi, tężcowi, poliomeyelitis - od ukończenia 6 tygodnia życia do 19 roku życia;
- - odrze, śwince, różyczce – od ukończenia 12 miesiąca życia do ukończenia 19 roku życia;
- - wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – od dnia urodzenia do ukończenia 19 roku życia.
Przy czym, wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Wyznaczony okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie natomiast obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Prawidłowo organy sanitarne przyjęły zatem, że wskazany obowiązek wobec małoletniej córki skarżącego istniał i był wymagalny w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Wyjaśnić należy również, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że o możliwości przeprowadzenia szczepienia każdorazowo decyduje lekarz przeprowadzający kontrolne badanie kwalifikacyjne. Zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, co nie oznacza, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym.
W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Zgodnie z § 11 rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.
Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia strona skarżąca nie przedstawiła dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych. Skarżący nie przedłożył także dokumentu wystawionego przez lekarza dotyczącego braku kwalifikacji do szczepień ochronnych jego córki z uwagi na określone przeciwskazania zdrowotne. Małoletnia I. K., urodzona [...] marca 2015 r. w momencie wydawania tytułu wykonawczego w dniu 9 stycznia 2025 r. była w wieku 9 lat, zatem wierzyciel mógł domagać się wykonania obowiązku, gdyż szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie tj. do ukończenia przez małoletnią 19 roku życia. Obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej córki strony skarżącej jest więc wymagalny do ukończenia przez nią 19 roku życia, a zatem prawidłowo organy sanitarne stwierdziły, że obowiązek ten – wbrew twierdzeniom skarżącego - nie uległ przedawnieniu.
Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w kontekście podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd dokonał również oceny czy rozporządzenie, którego przepisy stanowiły podstawę prawną nałożonego na stronę skarżącą obowiązku niepieniężnego poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 u.z.z.z., a w szczególności z uwzględnieniem danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań, aktualnej wiedzy medycznej oraz zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia.
Jak wynika z powszechnie dostępnej dokumentacji urzędowej opublikowanej na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji - projekt rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Polskie Towarzystwo Pediatryczne, Polskie Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nadto w ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosili: pełnomocnik Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Wiedzy o Szczepieniach "Stop NOP" z s. w Poznaniu, Fundacja Wolne Społeczeństwo oraz United For Freedom.
W świetle powyższego Sąd przyjął, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia nie tylko uwzględnił treść wyroku TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, ale i uwzględnił dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia – zgodnie z tym na co wskazały organy orzekające w sprawie. Tym samym, Sąd nie znalazł podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16.07.2026 r. sygn. akt I SA/Po 686/26 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). W związku z powyższym, za bezpodstawne uznać należało twierdzenia skarżącego odnośnie braku uwzględnienia danych epidemiologicznych przy wydawaniu rozporządzenia MZ.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 87 Konstytucji RP, podkreślić należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych już powyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Niezasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia art. 87 Konstytucji RP polegający na przekroczeniu delegacji ustawowej.
Odnosząc zaś się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że ustawodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia.
W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z. zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). W analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP).
Obowiązek szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18, publ.: jak wyżej).
W związku z powyższym, Sąd uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, jak również nie dostrzegł zasadności skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z. z Konstytucją.
Na uwzględnienie nie zasłużył także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy w stopniu wystarczającym wyjaśniły bowiem stan faktyczny w sprawie i oceniły zebrany materiał dowodowy w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Na tej podstawie podjęły następnie rozstrzygnięcia, których motywy przedstawiły w uzasadnieniach, odpowiadających swoją konstrukcją wymogom ustawy i odnoszących się kompleksowo do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów.
Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy prawidłowo rozpoznały zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.).