Uzasadnienie
M.T. i C. T. w piśmie z dnia 3 listopada 2016 r. wnieśli o wyłączenie referendarza sądowego Iwony Golec, wskazując na nadużywanie władzy przez referendarza sądowego w celu dokuczenia skarżącym. W złożonym piśmie skarżący kwestionowali uprawnienie referendarza do wzywania skarżących, jako osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy, do przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.")
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia (tu: referendarz sądowy) jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
w sprawach swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
w sprawach, w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie oraz w sprawach, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Stosownie do brzmienia art. 19 p.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego (tu: referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Ponadto wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 p.p.s.a.).
Odnosząc powyżej przytoczone przepisy do okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że z treści oświadczenia złożonego do akt sprawy przez referendarza sądowego nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Zatem w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza nie mógł zostać uwzględniony. Podniesiony przez skarżącego zarzut braku podstaw do żądania przez referendarza sądowego przedłożenia przez skarżących stosownych dokumentów obrazujących ich sytuację majątkową nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza. Przywołane we wniosku okoliczności nie wskazują na fakty, a jedynie na przypuszczenia skarżącego, poparte jego subiektywną, niczym nie uzasadnioną oceną. Przypuszczenia te stanowią próbę podważenia merytorycznej zasadności podejmowanych przez referendarza czynności, których możliwość kwestionowania zapewniona została przez uregulowany w ustawie środek zaskarżenia od wydawanych przez niego zarządzeń i postanowień – sprzeciw. W związku z powyższym, wniosek skarżącego zmierza do podważenia kompetencji referendarza sądowego, bez wskazania uzasadnionych i obiektywnych przyczyn.
Instytucja wyłączenia referendarza sądowego z udziału w sprawie służy zagwarantowaniu stronie bezstronności w rozpoznawaniu sprawy. Skarżący nie wykazał w uzasadnieniu swojego wniosku żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 p.p.s.a., ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza (art. 19 p.p.s.a.) i wskazywałyby na konieczność wyłączenia go od udziału w sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 24 § 1 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.