Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r., przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika I. P. został wyznaczony adw. P. C., który zastępował skarżącą przed tutejszym Sądem. Wynagrodzenie w tym zakresie zostało mu przyznane w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. na podstawie wniosku złożonego na rozprawie i oświadczenia, że koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części.
Następnie pełnomocnik wniósł skargę kasacyjną zawierając w niej wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 27 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok w całości, w tym orzeczenie o przyznaniu kosztów pomocy prawnej.
Wobec powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W pierwszej kolejności powołać należy przepis przejściowe i końcowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801 ze zm.). Na podstawie § 23, rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., przy czym zgodnie z § 22, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W niniejszej sprawie skarga oraz skarga kasacyjna, wszczynająca postępowanie sądowe w drugiej instancji, zostały wniesione przed datą wejścia w życie ww. rozporządzenia. W związku z tym co do przedmiotowego wniosku zasady ustalania wynagrodzenia dla adwokata z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Co do pomocy prawnej udzielonej przed tutejszym Sądem, podstawę ustalenia stawki wynagrodzenia określają przepisy § 18 ust. 1 pkt 1, na podstawie którego stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynoszą: w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawka minimalna obliczona na podstawie§ 6 (lit. a), za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł (lit. b), a w innych sprawach – 240 zł (lit. c).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja organu podatkowego w określająca wysokość zobowiązania podatkowego na kwotę 569 zł. Wobec tego stawkę minimalną określa w sprawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia i wynosi ona 180 zł. W związku z tym za udzielenie pomocy prawnej w postępowaniu przed Sądem I instancji wnioskującemu pełnomocnikowi należało przyznać wynagrodzenie we wskazanej wysokości, która podlega podwyższeniu o kwotę 41.40 zł, stanowiącą wartość podatku od towarów i usług według stawki 23% - na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia.
Z kolei odnośnie wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, to zwrócić należy uwagę, że jednym z warunków przewiedzianych w ww. rozporządzeniu – zgodnie z § 20 – jest, aby wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Wyjaśnić trzeba, że brak powyższego oświadczenia nie ma charakteru formalnego, lecz materialny. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09, stwierdzając, iż brak oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 p.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45-48 p.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona. Brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia.
W tym stanie rzeczy, wobec braku powyższego oświadczenia we wniosku sformułowanym w skardze kasacyjnej, wniosek ten należało ocenić jako nieuzasadniony.
Wobec powyższego, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.