Uzasadnienie
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] 2013 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., została doręczona I. P. (dalej jako skarżąca) w dniu 29 listopada 2013 r. W dniu 24 grudnia 2013 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca zawnioskowała przy tym o ustanowienie jej pełnomocnikiem adw. P. C..
Postanowieniem z dnia 15 lipca 2014 r. I SO/Wr 15/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, to jest obejmujące zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika.
Organ upoważniony Okręgowej Rady Adwokackiej we W. pismem z dnia 27 sierpnia 2014 r. wyznaczył skarżącej adw. K. K. jako jej pełnomocnika.
Jak wynika z akt sprawy, ustanowiona pełnomocnik zapoznała się ze sprawą w dniu 01 września 2013 r.
W dniu 03 września 2014 r. pełnomocnik złożyła do Okręgowej Rady Adwokackiej we W. wniosek o zwolnienie jej z obowiązków pełnomocnika, z uwagi na to, że we wniosku o prawo pomocy skarżąca wnioskowała o adw. P. C..
Pismem z dnia 03 września 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącej adw. P. C..
Pismem z dnia 01 października 2013 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 26 listopada 2013 r., dokonując jednocześnie opóźnionej czynności procesowej.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł brak winy skarżącej w opóźnieniu z wniesieniem skargi na wskazaną wyżej decyzję podatkową oraz to, że termin siedmiodniowy na dokonanie opóźnionej czynności procesowej od chwili ustania przeszkody powinien być liczony od dnia, w którym możliwe było zapoznanie się z aktami sprawy przez ustanowionego pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym.
Należy zauważyć, że w myśl art. 34 p.p.s.a. strona ma prawo działać przez pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżąca nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co miało miejsce z zachowaniem terminu do wniesienia skargi (wniosek z dnia 23 grudnia 2010 r.). Jako, że terminy rozpatrzenia jej wniosku i wyznaczenia pełnomocnika były okolicznościami od niej niezależnymi, należy uznać, że skarżąca dochowała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy, występując z samym wnioskiem w wymaganym czasie.
Moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (zapoznania się przez niego z pismem ustanawiającym go pełnomocnikiem strony) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby bowiem, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której ustanowiono pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi. Takie założenie prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie ostatecznej decyzji. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi.
Należy również podkreślić, że w omawianym przypadku uprzywilejowani byliby pełnomocnicy ustanowieni w drodze wyboru, którzy formalnie zachowywaliby trzydzieści dni na wniesienie skargi kasacyjnej. Na gruncie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstaw do różnicowania pod tym względem obu kategorii pełnomocników. Ponadto, przyjęcie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni prowadziłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa i prawa do sądu.
Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu zapoznania się przez pełnomocnika z aktami sprawy. W przeciwnym wypadku bowiem, z kolei pełnomocnicy z urzędu zyskiwaliby "przewagę" procesową, polegającą na możliwości dodatkowo przedłużenia czasu na sporządzenie skargi kasacyjnej o kolejne siedem dni związane ze złożeniem samego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Podkreślenia wymaga ponadto, że przywrócony trzydziestodniowy termin do sporządzenia skargi dla pełnomocnika wyznaczonego z urzędu nie jest tożsamy z terminem o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., pełni on jedynie te same funkcje.
Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że pełnomocnik skarżącego, składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 01 października 2014 r. i jednocześnie wnosząc tę skargę zachował wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a.
Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.