Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów remontu dachu – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 8 czerwca 2012 r. J. G. o przyznanie kwoty [...] zł na remont dachu, Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmówił przyznania zasiłku celowego na powyższy cel. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że brak jest podstaw do przyznania zasiłku na powyższy cel, ponieważ J. G. dysponuje znacznym majątkiem w postaci nieruchomości, które to zasoby może wykorzystać na poprawę swojej sytuacji materialnej. Ponadto uszkodzenia dachu nie powstały z powodu klęski żywiołowej, lecz spowodowane są zużyciem budynku nie remontowego od ponad 30 lat. Nie wystąpiły zatem straty spowodowane klęską żywiołową. Organ podał również, że na terenie miasta z pomocy korzysta ok. 450 rodzin, a ośrodek na 2012 roku dysponuje kwotą 100 000 zł na zasiłki celowe. W tej sytuacji, zdaniem organu, brak jest podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej na powyższy cel.
Od powyższej decyzji strona wniosła w dniu 25 lipca 2012 r. odwołanie.
Rozpatrując złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przywołało przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, póz. 1362). Wyjaśniło, że pomoc społeczna nie jest bezwarunkowa, konieczne jest podjęcie przez wnioskodawcę współpracy i współdziałania w sprawie rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Nie jest możliwe przyznanie jednej osobie pomocy w tak znacznej wysokości, w sytuacji, gdy osobę wnioskującą o pomoc cechuje bierna postawa wobec jej własnych problemów życiowych i finansowych. Kolegium wskazało również, że kwota zasądzonych alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie jest w stosunku do otrzymywanej emerytury w wysokości [...] zł zbyt wygórowana.
Reasumując, rozpoznając niniejszą sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie stwierdziło naruszenia prawa materialnego oraz procedury administracyjnej przez organ I instancji i utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] lipca 2012 r.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. G. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuacje życiową i materialną oraz wskazał na nieścisłości w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji. Podał, że sprawa dotycząca zniesienia współwłasności nieruchomości położonej w K. nadal toczy się w sądzie. Nie zgodził się również ze stwierdzeniem zawartym w decyzji organu II instancji, że to pomoc społeczna ponosi w istocie część kosztów płaconych przez skarżącego alimentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie skarga jest bezzasadna, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2009, Nr 175, poz. 1362 ze zm. dalej u.p.s.). Zasady ogólne wskazanej ustawy, wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s. stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Korelatem obowiązku wynikającego z powołanego wyżej przepisu jest norma zawarta w art. 11 ust. 2 u.p.s., która stanowi, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Mając na uwadze treść cytowanych regulacji stwierdzić trzeba, że bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą może spowodować odmowę przyznania świadczenia (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 26.08.2010r. o sygn. akt II SA/Ke 402/10, dostępny w internetowej bazie orzeczniczej NSA). Z powyższych regulacji wynika zatem, że celem pomocy społecznej nie jest obowiązek zaspakajania wszystkich potrzeb lecz tylko tych, które zaliczyć można do niezbędnych dla życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nadto, krąg uprawnionych wyznaczony jest przez krąg tych osób, które chcą współdziałać z organami pomocy społecznej w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Z akt sprawy wynika natomiast, iż skarżący J. G. nie chce współpracować z pracownikami socjalnymi w poprawieniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Jest współwłaścicielem nieruchomości położonych w Z. oraz w K., jednak nie chce tych zasobów wykorzystać w celu poprawy swojej sytuacji materialnej. Postawa skarżącego wskazuje, iż nie zamierza on podejmować działań mogących poprawić jego sytuację życiową, a zamiast tego oczekuje pomocy ze strony organów pomocy społecznej. Na marginesie należy tylko zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż organy pomocy społecznej wcześniej wielokrotnie uwzględniały wnioski skarżącego o udzielenie pomocy w formie przyznania zasiłku celowego.
Ponadto, jak wynika z powyższych przepisów pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Bezsporne w sprawie jest również, że skarżący spełnia kryterium dochodowe do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego. Jego miesięczny dochód to kwota 477 zł, na którą składa się zasiłek stały i środki z otrzymywanej emerytury. Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Tym samym, spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania zasiłku celowego nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w kwocie, która w jego ocenie byłaby wystarczająca na zaspokojenie tej potrzeby. Organ orzekający w pierwszej instancji wskazał, że dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi. W decyzji wskazano dokładnie, jaka ilość środków pozostawała w gestii organu pomocy w 2012 r. oraz jaka ilość wniosków o pomoc wpływała do organu.
Podnieść należy, że organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organu mieści się w ramach uznania administracyjnego. Podkreślić należy, iż organ pomocy musi uwzględniać fakt, że ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby.
W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa mających wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.