Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczeciniez 12 sierpnia 2026 r., sygn. akt I SA/Sz 442/26

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 19 marca 2026 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] z 21 stycznia 2026 r. nr [...] wydane wobec W. K. (zwanego dalej: zobowiązanym, skarżącym) w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. – zwanego dalej: k.p.a.) w zw. art. 59 § 1 i art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2026 r., poz. 268 – zwanej dalej: u.p.e.a.) oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm. – zwanej dalej; ustawą nowelizacyjną).

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] (organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem) prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie ww. tytułów wykonawczych, przy czym tytuł wykonawczy nr:

1. - [...] obejmuje zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-36L, za 2012 rok,
2. - [...] obejmuje zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-36L, za 2012 rok,
3. - [...] obejmuje zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-36L za 7/2013,
4. - [...] obejmuje stałe odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 8/2013,
5. - [...] obejmuje stałe odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 10/2013,
6. - [...] obejmuje stałe odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 6/2013,
7. - [...] obejmuje stałe odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 12/2013,
8. - [...] obejmuje stałe odsetki od nieuregulowaniach w terminie zaliczek na podatek dochodowy za 12/2016,
9. - [...] obejmuje podatek od towarów i usług za 6/2017,
10. - [...] obejmuje zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów ewidencjonowanych PIT-28 za 2018 rok.

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny stosował środki egzekucyjne mające wpływ na bieg terminu przedawnienia.

W piśmie z 21 listopada 2025 r. zobowiązany złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W ocenie zobowiązanego egzekucja dotyczy zobowiązań podatkowych, które wygasły z mocy prawa na skutek przedawnienia. Jednocześnie wniósł o wstrzymanie lub odwołanie licytacji nieruchomości położonej przy ul. [...] w S.. Pismem z 16 grudnia 2025 r. (o identycznej treści co wniosek z 21 listopada 2025 r.) zobowiązany ponowił swoje żądanie.

Postanowieniem z 21 stycznia 2026 r. znak [...] organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. własnych tytułów wykonawczych. Na to rozstrzygnięcie zobowiązany złożył zażalenie.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu zażalenia, wymienionym na wstępie postanowieniem, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ wskazał, że z dniem 30 lipca 2020 r. m.in. art. 59 § 1 u.p.e.a. został zmieniony na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Następnie powołał się na brzmienie art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej i stwierdził, że bezspornie postępowanie egzekucyjne którego umorzenia domaga się zobowiązany zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020 r. Zatem, prawidłowo organ egzekucyjny przywołał w zaskarżonym postanowieniu treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.

Dalej organ przytoczył art. 59 § 1 u.p.e.a., art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm. – zwanej dalej: o.p.) i wskazał, że w odniesieniu do zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...], tj. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r. termin płatności przypadał 30 kwietnia 2013 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2014 r. zatem podstawowy termin przedawnienia upływałby z końcem 2018 r. Bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 3 listopada 2015 r. zajęcia rachunków bankowych ([...].), o których zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęć na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 24 listopada 2015 r. Przy czym banki potwierdziły prowadzenie dla zobowiązanego rachunków bankowych i poinformowały o zbiegu egzekucji;
2. - 18 października 2017 r. zajęcia rachunku bankowego ([...].), o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczonego do rąk własnych w dniu 30 października 2017 r. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego dla zobowiązanego i poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane ze wzglądu na to, że saldo zajętych rachunków wynosi 0,00;
3. - 4 marca 2022 r. zajęcia rachunku bankowego ([...].), o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEiDG, a przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego, pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego i poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji;
4. - 28 marca 2022 r. zajęcia nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., dla której Sąd Rejonowy [...] w S. prowadzi KW nr [...], o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEiDG. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego;
5. - 5 lutego 2024 r. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

Dalej organ wskazał, że w odniesieniu do stałych odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2013 r. (zaległości objęte tytułami wykonawczymi nr: [...]) termin zapłaty przypadał odpowiednio: 22 lipca 2013 r., 20 sierpnia 2013 r., 20 września 2013 r., 20 listopada 2013 r., bieg terminu ich przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2014 r. i gdyby nie wskazane poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2018 r.

W odniesieniu do stałych odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za grudzień 2013 r. (zaległość objętą tytułem wykonawczym nr [...]) termin zapłaty przypadł na 20 stycznia 2014 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2015 r. i gdyby nie wskazane poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2019 r.

Natomiast w odniesieniu do PIT-36 z 2013 r. (zaległość objęta tytułem wykonawczym nr [...]) termin zapłaty przypadłby na 30 kwietnia 2014 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2015 r. i gdyby nie wymienione poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2019 r.

W stosunku do zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr [...], [...] bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 19 lutego 2016 r. zajęcia rachunków bankowych ([...].), o których zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie dorosłemu domownikowi E. K. w dniu 22 lutego 2016 r. Organ wyjaśnił, że organ egzekucyjny omyłkowo przyjął inną datę, co jednak pozostaje bez wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Banki potwierdziły prowadzenie rachunków bankowych i poinformowały, że zajęcia nie mogły być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji;
2. - 18 października 2017 r. zajęcia rachunku bankowego ([...].), o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczeczenie do rąk własnych w dniu 30 października 2017 r. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego dla zobowiązanego i poinformował, że zajęcie nie może zostać zrealizowane ze wzglądu na to, że saldo zajętych rachunków wynosi 0,00;
3. - 4 marca 2022 r. zajęcia rachunku bankowego ([...].), o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego, pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego i poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji;
4. - 28 marca 2022 r. zajęcia nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEiDG. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego, pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego;
5. - 5 lutego 2024 r. zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego (ul. [...] w S.), doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

Następnie organ odwoławczy podał, że w odniesieniu do stałych odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za grudzień 2016 roku (zaległość objętą tytułem wykonawczym nr [...]) termin zapłaty przypadł na 20 stycznia 2017 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2018 r. i gdyby nie podane poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2022 r.

W odniesieniu do podatku od towarów i usług za czerwiec 2017 roku (zaległość objętą tytułem wykonawczym nr [...]) termin zapłaty przypadł na 25 lipca 2017 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2018 r. i gdyby nie wskazane poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2022 r.

Natomiast w odniesieniu do zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych PIT-28 (PPE) za 2018 r. (zaległość objęta tytułem wykonawczym nr [...]) termin zapłaty przypadł na 31 stycznia 2019 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2020 r. i gdyby nie wskazane poniżej zdarzenia upłynąłby 31 grudnia 2024 r.

W stosunku do zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr [...], [...], [...] bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 4 marca 2022 r. zajęcia rachunku bankowego ([...].), o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEiDG. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego, pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego i poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji;
2. - 28 marca 2022 r. zajęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEiDG. Przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym poinformowano zobowiązanego, pozostawiając awizo na okres 7 dni (pierwsze awizo z 14 marca 2022 r.) i na kolejny okres 7 dni (drugie awizo z 22 marca 2022 r.). Łączny czas pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej wynosił 14 dni, po czym przesyłka została zwrócona do organu egzekucyjnego;
3. - 5 lutego 2024 r. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego (ul. [...] w S.) i doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

Z akt sprawy wynikało, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych przerywany był kilkukrotnie, a wobec zastosowania różnych środków egzekucyjnych ostatni raz poprzez zajęcie świadczeń emerytalno-rentowych zobowiązanego w ZUS zawiadomieniem z 5 lutego 2024 r. znak: [...], doręczonego zobowiązanemu 26 lutego 2024 r. Biorąc zatem pod uwagę, że ostatni z zastosowanych środków egzekucyjnych miał miejsce 5 lutego 2024 r. zdaniem organu odwoławczego przedawnienie zaległości podatkowych nastąpi 6 lutego 2029 r., o ile nie wystąpią inne zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Powyższe potwierdza istnienie obowiązku podatkowego, który podlega wykonaniu w drodze egzekucji prowadzonej w oparciu o przepisy u.p.e.a.

W tym miejscu organ podkreślił, że na skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, a tym samym przerwania biegu terminu przedawnienia, nie ma wpływu zbieg egzekucji ani też brak środków na rachunku bankowym. Powołując się na stanowisko reprezentowane w orzecznictwie, organ wskazał, że wystarczające jest samo zajęcie rachunku zobowiązanego nawet, jeśli jest to rachunek pozbawiony środków pieniężnych.

Zdaniem organu odwoławczego organ egzekucyjny podjął rozstrzygnięcie, opierając się na całokształcie materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) i mając na uwadze dowody zgromadzone w sprawie, dokonał prawidłowej oceny w świetle art. 80 k.p.a. To, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nie jest zgodna z oczekiwaniami zobowiązanego, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa, czy też zasad prowadzenia postępowania dowodowego.

Organ odwoławczy dodał, że nie znalazł podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, co wymagałoby wydania odrębnego rozstrzygnięcia.

Wobec tego, że nie doszło do przedawniania zaległości podatkowych, ani nie zaistniała także żadna przesłanka z art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zobowiązany nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu i zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. 1) naruszenie art. 70 § 1 i § 4 o.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązań podatkowych, mimo że organy nie wykazały w sposób wymagany prawem skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia przez zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został skutecznie zawiadomiony; zgodnie z art. 70 § 1 zobowiązanie podatkowe co do zasady przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, natomiast zgodnie z art. 70 § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony;
2. 2) aruszenie art. 59 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 29 § 1 tej ustawy poprzez odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo istnienia poważnych i niewyjaśnionych wątpliwości co do dalszego istnienia obowiązku, a w szczególności mimo podniesionego zarzutu jego wygaśnięcia wskutek przedawnienia; aktualne brzmienie art. 29 § 1 u.p.e.a. określa granice badania dopuszczalności egzekucji przez organ egzekucyjny, zaś art. 59 przewiduje przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego;
3. 3) naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i nierzetelną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie istnienia zdarzeń przerywających bieg terminu przedawnienia bez wykazania dowodów skutecznego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Organ odwoławczy sam powołał w uzasadnieniu obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, lecz standardu tego nie dochował;
4. 4) naruszenie zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, wynikających z art. 6 i art. 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., przez utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia opartego na twierdzeniach niewykazanych dowodowo i nieusuwającego istotnych wątpliwości faktycznych dotyczących doręczeń zawiadomień o zajęciach.

W związku z powyższym skarżący wniósł o:

1. 1) uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia dyrektora z dnia 19 marca 2026 r. oraz poprzedzającego je postanowienia;
2. 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona obszernie odniosła się do podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 roku, poz. 143 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd, że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię zabezpieczającą i na odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.

Granice kontroli w niniejszej sprawie wyznaczyło zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z 19 marca 2026 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 21 stycznia 2026 r., na mocy którego organ odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie własnych tytułów wykonawczych z uwagi na kilkukrotne przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Skarżący zaś stoi na stanowisku, że egzekucja dotyczy zobowiązań podatkowych, które wygasły z mocy prawa na skutek przedawnienia.

W zaistniałym sporze sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, który orzekł, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny doszedł do prawidłowego wniosku co do tego, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku skarżącego. W związku z powyższym nie było powodów uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji poprzez jego uchylenie. Wobec tego sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przechodząc do okoliczności zaistniałych w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że przesłanki stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego ustawodawca enumeratywnie wskazał w art. 59 § 1 u.p.e.a. W tym miejscu należy wskazać, że słusznie organy egzekucyjne zwróciły uwagę, iż z dniem 30 lipca 2020 r. m.in. art. 59 § 1 u.p.e.a. został zmieniony na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (ustawy nowelizującej). Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw w art. 13 ust. 1 stanowi, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

W sprawie bezspornie jest, że postępowanie egzekucyjne którego umorzenia domaga się skarżący zostało wszczęte przed dniem 30 lipca 2020 r. A zatem nie budzi wątpliwości, że organy egzekucyjne prawidłowo powołały się na treść przepisu art. 59 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.

Zgodnie zatem z art. 59 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.) postępowanie egzekucyjne umarza się:

1. 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2. 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3. 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4. 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5. 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6. 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7. 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8. 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przez upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9. 9) na żądanie wierzyciela;
10. 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Nadmienić wypada, że stosownie do art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r.) przez środek egzekucyjny ustawodawca rozumie w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję:

1. – z pieniędzy,
2. – z wynagrodzenia za pracę,
3. – ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,
4. – z rachunków bankowych,
5. – z innych wierzytelności pieniężnych,
6. – z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,
7. – z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,
8. – z weksla,
9. – z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,
10. – z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,
11. – z pozostałych praw majątkowych,
12. – z ruchomości,
13. – z nieruchomości.

Natomiast termin przedawnienia zobowiązań podatkowych został przewidziany w art. 70 § 1 o.p. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże na mocy art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że organy egzekucyjne uzasadniając swoje rozstrzygnięcia, odniosły się do każdego tytułu wykonawczego i szczegółowo oraz wyczerpująco wykazały w jakim dniu i z jakiej przyczyny bieg terminu przedawnienia został przerwany. Podkreślić należy, że fakty, na które powoływały się organy, miały potwierdzenie w kompletnym materiale dowodowym, który został wszechstronnie rozpoznany. Zatem za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia przez organy egzekucyjne zasad postępowania dowodowego wyrażonych w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a.

W odniesieniu do zaległości objętej tytułem wykonawczym nr [...], tj. obejmującego podatek dochodowy od osób fizycznych za 2012 r., organ podał, że termin płatności przypadał 30 kwietnia 2013 r., bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 1 stycznia 2014 r. zatem podstawowy termin przedawnienia upływałby z końcem 2018 r. Bieg terminu przedawnienia został jednak przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 3 listopada 2015 r. zajęcia rachunków bankowych ([...]., które potwierdziły prowadzenie rachunków bankowych dla skarżącego), o których zobowiązany został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęć na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych;
2. - 18 października 2017 r. zajęcie rachunku bankowego ([...] który potwierdził prowadzenie rachunku bankowego dla zobowiązanego), o którym skarżący został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres jego zamieszkania i doręczenie do rąk własnych w dniu 30 października 2017 r.;
3. - 4 marca 2022 r. zajęcie rachunku bankowego ([...] który potwierdził prowadzenie rachunku bankowego i poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji), o którym skarżący został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG (organ prawidłowo przyjął fikcję prawną doręczenia);
4. - 28 marca 2022 r. zajęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., o którym został zawiadomiony zobowiązany poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG (organ prawidłowo przyjął fikcję prawną doręczenia);
5. - 5 lutego 2024 r. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym został zobowiązany zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

W stosunku do zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr [...] bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 19 lutego 2016 r. zajęcia rachunków bankowych ([...]., które potwierdziły prowadzenie rachunków bankowych zobowiązanego, a także w [...] o których zobowiązany został zawiadomiony poprzez wystanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczone dorosłemu domownikowi - E. K. w dniu 22 lutego 2016 r.;
2. - 18 października 2017 r. zajęcie rachunku bankowego ([...] który potwierdził prowadzenie rachunku bankowego zobowiązanego), o którym został zobowiązany zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 30 października 2017 r.;
3. - 4 marca 2022 r. zajęcie rachunku bankowego ([...] który poinformował o zaistniałym zbiegu egzekucji), o którym został zobowiązany zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG (organ prawidłowo przyjął fikcję prawną doręczenia);
4. - 5 lutego 2024 r. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym został zobowiązany zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

W stosunku do zaległości objętych tytułami wykonawczymi nr [...], [...], [...] organy słusznie wskazały, że bieg terminu przedawnienia został przerwany w wyniku zastosowania następujących środków egzekucyjnych:

1. - 4 marca 2022 r. zajęcie rachunku bankowego ([...] który potwierdził prowadzenie rachunku bankowego i poinformował, że zajęcie nie może być zrealizowane z uwagi na zbieg egzekucji), o którym skarżący został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG (organ prawidłowo przyjął fikcję prawną doręczenia);
2. - 28 marca 2022 r. zajęcie nieruchomości położonej przy ul. [...] w S., o czym skarżący został zawiadomiony poprzez wysłanie zajęcia na adres do doręczeń wynikający z CEIDG (organ prawidłowo przyjął fikcję prawną doręczenia);
3. - 5 lutego 2024 r. zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego pobieranego z ZUS, o którym został zawiadomiony zobowiązany poprzez wysłanie zajęcia na adres zamieszkania zobowiązanego i doręczenie do rąk własnych w dniu 26 lutego 2024 r.

Słusznie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych był kilkakrotnie przerywany, a wobec zastosowania różnych środków egzekucyjnych (egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, z rachunków bankowych i z nieruchomości) - ostatni raz poprzez zajęcie świadczeń emerytalno-rentowych zobowiązanego w ZUS zawiadomieniem z 5 lutego 2024 r. znak: [...] doręczonym zobowiązanemu 26 lutego 2024 r. Wobec tego prawidłowo organ odwoławczy uznał, że przedawnienie zaległości podatkowych nastąpi 6 lutego 2029 r., o ile nie wystąpią inne zdarzenia powodujące zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Jeszcze raz należy zaznaczyć, że na podstawie art. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zasadnie również organ odwoławczy podkreślił, że na skuteczność zastosowania środka egzekucyjnego, a tym samym przerwania biegu terminu przedawnienia, nie ma wpływu zbieg egzekucji ani też brak środków na rachunku bankowym. Wystarczające jest samo zajęcie rachunku zobowiązanego nawet, jeśli jest to rachunek pozbawiony środków pieniężnych (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 25 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wr 850/19; wyroki WSA w Warszawie z 11 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 796/21; z 7 sierpnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 481/09 i z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 634/15 oraz wyroki NSA z 15 marca 2011 r. sygn. akt II FSK 1978/09;

z 16 listopada 2011 r. sygn. akt II FSK 962/10; z 11 lutego 2014 r. sygn. akt

II FSK 578/12).

Reasumując, w ocenie sądu zarówno organ egzekucyjny jak i odwoławczy wydały swoje rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, który skrupulatnie i wszechstronnie rozpoznały, dając temu wyraz w uzasadnieniu orzeczeń. Wobec powyższego za nieuzasadniony sąd uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 118 u.p.e.a. Sąd podziela również pogląd organu odwoławczego co do tego, że sam fakt odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa, czy też zasad prowadzenia postępowania dowodowego. Ze względu na powyższe, sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy zasady praworządności i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (ujętych w art. 6 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Organy swoje twierdzenia poparły zebranymi dowodami, na które powołały się w swoich postanowieniach.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że w świetle zgromadzonego i wszechstronnie rozpatrzonego przez organ odwoławczy materiału dowodowego, w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 59 § 1 u.p.e.a. umożliwiających umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie ww. tytułów egzekucyjnych.

Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.