Uzasadnienie
Zgodnie z zarządzeniami Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 3 lipca 2025 r. Z. R. (Skarżący) został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braku formalnego skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Natomiast skarga została odrzucona postanowieniem z 3 września 2025 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm. - P.p.s.a.) ze względu na brak numeru PESEL.
Wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z 19 sierpnia 2025 r. sygn. I SPP/Sz 75/25, bowiem Skarżący, pomimo prawidłowego wezwania, nie złożył wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący 15 września 2025 r. z zachowaniem ustawowego terminu złożył zażalenie na postanowienie odrzucające skargę.
Następne zgodnie z zarządzeniem Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 17 września 2025 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzuceniu skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 26 listopada 2025 r. sygn. III FZ [...] oddalił zażalenie Skarżącego na zarządzenie Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 17 września 2025 r.
W związku z tym zgodnie z zarządzeniem Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 18 lutego 2026 r. Skarżący został ponownie wezwany do zapłaty wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzucenia skargi. Wezwanie do zapłaty wpisu od zażalenia Skarżący otrzymał 23 lutego 2026 r. W wezwaniu został zakreślony termin 7 dni na uzupełnienie brakującej opłaty sądowej oraz zawarto pouczenie, że nieopłacone zażalenie będzie podlegać odrzuceniu.
Skarżący nie zapłacił wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzuceniu skargi. Natomiast ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. W efekcie kolejnego wniosku Skarżący uzyskał prawo pomocy w pełnym zakresie mocą postanowienia z 12 maja 2026 r. sygn. I SPP/Sz 13/26.
W przedstawionym stanie sprawy zażalenie Skarżącego na postanowienie z 3 września 2025 r. podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 220 § 1, § 3 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Skarżący dwukrotnie został wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzuceniu skargi.
W przypadku pierwszego wezwania Skarżący złożył zażalenie na zarządzenie Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 17 września 2025 r. Zażalenie zostało oddalone.
Natomiast w odpowiedzi na kolejne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy. Trzeba przy tym zaznaczyć, że był to kolejny wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy, złożony w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, został bowiem pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem z 19 sierpnia 2025 r.
Sąd ocenia, że prawomocne rozstrzygnięcie o braku podstaw do przyznania prawa pomocy, nawet jeśli miało ono charakter formalny, podjęte na etapie wezwania Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, oznacza, że Skarżący miał obowiązek ponosić koszty sądowe w dalszym toku postępowania do momentu uzyskania prawa pomocy zgodnie z postanowieniem z 12 maja 2026 r.
Zatem kolejny wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony w odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r., nie zwalniał Skarżącego od wykonania tego obowiązku fiskalnego.
Innymi słowy, od zarządzenia z 19 sierpnia 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy do przyznania prawa pomocy postanowieniem z 12 maja 2026 r. w wyniku kolejnego wniosku, Skarżący miał ustawowy obowiązek ponosić koszty sądowe, w tym uiścić wpis od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzuceniu skargi w terminie 7 dni, poczynając od 23 lutego 2026 r., zgodnie z zarządzeniem Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 18 lutego 2026 r.
Postanowienie z 12 maja 2026 r. o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy w zaistniałej sytuacji proceduralnej nie wywoływało skutków prawnych z mocą wsteczną, ale dopiero na przyszłość. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet złożony w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia brakującej opłaty sądowej, nie uchylał skutków prawnych wcześniejszego pozostawienia bez rozpoznania pierwszego wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji nie zwalniał Skarżącego od obowiązku wykonania zarządzenia Sędziego Przewodniczącego Wydziału I z 18 lutego 2026 r. i od zapłaty wpisu od zażalenia na postanowienie z 3 września 2025 r. o odrzuceniu skargi. Dopiero bowiem późniejsze prawomocne postanowienie o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy spowodowało, że wcześniejsze pozostawienie bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy utraciło swoje prawne znaczne dla toku postępowania sądowego, dla obowiązku Skarżącego ponoszenia kosztów sądowych.
Należy podkreślić, że odmienne stanowisko prawne prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania sądowego wyłącznie ze względu na kolejne, powtarzające się wnioski o przyznanie prawa pomocy.
Z powodów omówionych wyżej sąd odrzucił zażalenie na postanowienie z 3 września 2025 r. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.