Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 27/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Powodem negatywnego załatwienia przedmiotowego wniosku było stwierdzenie, że skarżący nie wykazał spełnienia przez siebie ustawowych przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi, gdyż złożone przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym przedstawiały jego sytuację w sposób niejasny i niepełny oraz budzący uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności oświadczeń. Rozpoznający wniosek podkreślił, że na ich podstawie nie sposób jest stwierdzić gdzie w istocie skarżący mieszka, gdyż w oświadczeniach przewija się kilka adresów, a jako adres do korespondencji, skarżący wskazał adres swojego pracodawcy. Podobnie, kierując się informacjami złożonymi przez skarżącego, zdaniem referendarza, nie można też ustalić, w jaki sposób wykorzystuje on swoją nieruchomość, wskazywaną jako adres jego zamieszkania.
Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że skarżący, wraz z małżonką, kierują, jako prezes i prokurent, spółką "A" sp. z o.o., deklarując dochody z tej działalności, na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Okoliczność ta, w ocenie rozpoznającego wniosek, budzi wątpliwości, co do wiarygodności podanych informacji, odnośnie stanu majątkowego i możliwości zarobkowych, poza tym, zakładając nawet, że dane o dochodach odpowiadają rzeczywistości, to świadczyć to może jedynie o tym, że skarżący nie wykorzystuje w pełni możliwości, jakie stwarza mu wykonywanie funkcji menadżerskich. W związku z tym nie może on więc zasadnie domagać się udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od wyżej opisanego postanowienia referendarza, postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd podzielił pogląd referendarza, że wątpliwości, co do rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego, wysokości ponoszonych przez niego kosztów bytowych są uzasadnione, a przytaczane w sprzeciwie wyjaśnienia gołosłowne i niewiarygodne.
Podobnie Sąd zgodził się ze stanowiskiem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, co do możliwości zarobkowych skarżącego, w związku z wykonywaniem funkcji menedżerskich. W tej kwestii zauważył również, że skarżący, wzywany do przedłożenia dokumentów dotyczących obrotów kierowanej przez niego firmy, które mogłyby podważyć przyjęty przez referendarza pogląd, uchylił się od wykonania wezwania.
Po rozpoznaniu sprzeciwu skarżący jeszcze trzykrotnie składał wnioski o zmianę niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jednakże wnioski te za każdym razem były oddalane, z powodu niestwierdzenia istotnych zmian okoliczności, będących podstawą odmowy przyznania prawa pomocy. Sąd natomiast, rozpoznając sprzeciwy od tych orzeczeń, utrzymał je w mocy, nie dopatrując się naruszenia prawa przez referendarza.
Z kolejnym wnioskiem o zmianę postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. skarżący wystąpił 2 lutego 2017 r. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym podał informacje odpowiadające wcześniej składanym oświadczeniom. Zgodnie z nimi nadal zarządza spółką "A" sp. z o.o., uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1 459 zł. Tymczasem w dodatkowym oświadczeniu z dnia 28 listopada 2016 skarżący podał, że nie jest już prokurentem "A" sp. z o.o., a żona aktualnie nie pracuje.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia.
Mając na uwadze treść ostatnich oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów źródłowych stwierdzić należy, że nie dostarczają one argumentów przemawiających za zmianą postanowienia referendarza, gdyż stanowią w istocie powtórzenie wcześniej podawanych informacji, a ponadto są sprzeczne z wyjaśnieniami zawartymi w dodatkowym oświadczeniu z 28 listopada 2016 r.
W tej sytuacji nie sposób jest stwierdzić, że zaszły okoliczności uzasadniające zmianę postanowienia o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, dlatego też, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.