Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 28 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Po 734/26

Uzasadnienie

Postanowieniem z 16 lutego 2026 r. nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej: "organ odwoławczy", "Inspektor Sanitarny "), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. W. z 19 grudnia 2025 r. (dalej: "organ I instancji", "PPIS"), oddalającego zarzuty zobowiązanego K. F. (dalej: "strona", "strona skarżąca", "zobowiązana") w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wskazane postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy.

W dniu 9 stycznia 2018 r. lekarz K. G. zgłosiła do PPIS M. F. i K. F. jako uchylających się od obowiązku poddania ich małoletniej córki Z. F., ur. [...] 2011 r. szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis – dawki przypominające w szóstym roku życia.

W dniu 9 października 2023 r. lekarz A. N. wystawił zaświadczenie o odroczeniu szczepień małoletniej Z. F. do 9 października 2024 r. Pismami z 26 października 2023 r. PPIS poinformował rodziców małoletniej o wstrzymaniu dalszych czynności wyjaśniających do 9 października 2024 r. Pismem z 13 listopada 2024 r. Kierownik ZPOZ "[...]" w K. poinformował PPIS, że rodzice małoletniej nie zgłosili się na zaległe obowiązkowe szczepienia. Pismami z 20 listopada 2024 r. PPIS poinformował rodziców dziecka o konieczności wykonania zaległych szczepień oraz że w przypadku stwierdzenia przeciwskazań do ich wykonania należy potwierdzić ten fakt w dokumentacji medycznej dziecka. Wskazano, że niewykonanie obowiązkowych szczepień, przy jednoczesnym braku przeciwwskazań medycznych będzie stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

W zaświadczeniu z 4 grudnia 2024 r. lekarz E. G. odroczyła obowiązkowe szczepienia ochronne małoletniej Z. F. przeciwko - błonicy, tężcowi, krztuścowi – 1 dawka przypominająca, - poliomyelitis, odrze, śwince oraz różyczce – 2 dawka przypominająca do 21 stycznia 2025 r. Pismami z 20 grudnia 2024 r. PPIS poinformował rodziców dziecka o wstrzymaniu dalszych czynności wyjaśniających do 21 stycznia 2025 r. Pismem z 21 stycznia 2025 r. Kierownik ZPOZ "[...]" w K. poinformował PPIS, że rodzice małoletniej Z. F. nie zgłosili dziecka na zaległe szczepienia.

W zaświadczeniu lekarskim z 19 lutego 2025 r. lek. med. P. N. z Zespołu Lekarzy Rodzinnych "[...]" w O. W. odroczył obowiązek szczepień do 21 marca 2025 r. Pismami z 27 lutego 2025 r. PPIS poinformował rodziców dziecka o wstrzymaniu dalszych czynności wyjaśniających do 21 marca 2025 r.

Pismem z 2 kwietnia 2025 r. NZOZ "[...]" w O. W. poinformował PPiS, że rodzice Z. F. nie zgłosili jej do obowiązkowych szczepień ochronnych.

W karcie zdrowia małoletniego dziecka Z. F. nie odnotowano zwolnienia lekarskiego przewidującego odroczenie wykonania przedmiotowych szczepień.

Upomnieniami z 9 kwietnia 2025 r., doręczonymi 11 kwietnia 2025 r., PPIS wezwał rodziców małoletniego dziecka do wykonania obowiązkowych szczepień - w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia - pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z 2 czerwca 2025 r. NZOZ "[...]" w O. W. poinformował PPIS, że rodzice małoletniej nie zgłosili się z dzieckiem do szczepienia.

W dniu 2 czerwca 2025 r. PPIS wydał tytuł wykonawczy nr [...] przeciwko dłużnikowi K. F., w którym wskazano jako podstawę prawną art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm. dalej: "ustawa") oraz § 3 ust. 1 pkt 2, 4, 5, § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077, dalej "rozporządzenie") oraz jako dodatkową podstawę prawną wskazano art. 20 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132). W treści obowiązku wskazano, że K. F. jest zobowiązany na mocy powołanych przepisów do poddania dziecka szczepieniom ochronnym w zakresie szczepień przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince oraz różyczce.

Pismami z 10 września 2025 r. doręczonymi 10 września 2025 r. Wojewoda [...] zawiadomił rodziców małoletniego dziecka o wszczęciu postępowania egzekucyjnego oraz wydał postanowienia z 8 października 2025 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Pełnomocnik strony skarżącej wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zarzucając przedawnienie obowiązku egzekucyjnego i brak jego wymagalności.

Postanowieniem z 19 grudnia 2025 r. PPIS oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Organ I instancji wskazał, że dwa zarzuty są tożsame w treści i dotyczą braku wymagalności obowiązku. Odnośnie zarzutu braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych w ocenie PPIS nie zasługuje on na uwzględnienie ze względu na treść przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 grudnia 2008 r. z którego wynika obowiązek szczepień ochronnych u dzieci, od których mogą uwolnić jedynie przeciwwskazania lekarskie stwierdzone przed szczepieniem. W chwili wystawienia tytułu wykonawczego brak było pisemnego zaświadczenia lekarskiego. Organ wskazał, że w aktach znajduje się jedynie zaświadczenie lekarskie z 9 października 2023 r. wystawione w ramach prywatnej praktyki lekarskiej, a następnie obowiązek szczepień u dziecka był dwukrotnie odraczany przez lekarzy POZ, lecz nie wynika z tych zaświadczeń, że dziecko było kierowane na konsultację przez lekarza POZ, u którego powinien być realizowany obowiązek szczepienia.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia organ wskazał, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom staje się egzekwowalny, z chwilą wejścia osoby objętej obowiązkiem w granice wiekowe zakreślone przez ustawę, zgodnie ze schematem szczepień. Organ wskazał, że obowiązek szczepień ma na celu zapobieganie szerzeniu się chorób zakaźnych, powołując się na przepisy art. 68 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odnosząc się z kolei do naruszenia zasady proporcjonalności organ wskazał, że organy inspekcji sanitarnej nie są odpowiedzialne za wprowadzanie przepisów prawa.

W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik strony skarżącej podniósł naruszenie:

1. - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień,
2. - art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 dalej "k.p.a.") w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 ze zm. dalej "u.p.e.a.") przez brak odniesienia się w uzasadnieniu postanowienia do indywidualnej sytuacji zobowiązanej,
3. - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a przez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego,
4. - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 782 ze zm. dalej "rozporządzenie") przez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego dziecka stron jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego,
5. - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia.

Postanowieniem z dnia 16 lutego 2026 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji wprawdzie wskazał, że zarzuty przedawnienia roszczenia i braku wymagalności są tożsame i sprowadzają się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, co nie jest prawidłowe, jednakże w uzasadnieniu postanowienia PPIS prawidłowo uzasadnił bezzasadność zarzutów. Inspektor Sanitarny zakwalifikował sformułowany zarzut przedawnienia obowiązku jako zarzut wygaśnięcia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego był wymagalny w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego i jest nadal wymagalny, jako wynikający z przepisów prawa, wobec jego niewykonania w terminie określonym w schemacie szczepień.

Nadto wyjaśnił, że indywidualny plan szczepień oraz kwalifikacja do szczepienia należy do zadań lekarza POZ, a organ sanitarny opiera się na jego stanowisku. Organ II instancji odniósł się do zarzutu wygaśnięcia obowiązku uznając go jako niezasadny. Powołując się na § 3 pkt 1, 2, 4 i 5 9 rozporządzenia wskazał, że obowiązek przedawni się, kiedy małoletnia osiągnie 19 lat.

W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie postanowień organów sanitarnych obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych zarzucając naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania:

1. - art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy w zw. z rozporządzeniem przez wyprowadzenie terminów wymagalności szczepień z rozporządzenia pomimo że zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również przez prowadzenie egzekucji, pomimo wygaśnięcia obowiązku;
2. - art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy w zw. z § 3 rozporządzenia przez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przedziału wiekowego, pomimo iż rozporządzenie zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej;
3. - art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu dziecku poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz którym odmówił wiary;
4. - art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP przez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz do ochrony zdrowia.

Strona skarżąca wniosła również o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy, art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy oraz w zakresie w jakim nie przewidują wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy.

Ewentualnie, o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie m.in. jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym wiąże się z tym, że w sprawie nie jest przeprowadzana – celem jej merytorycznego rozpoznania – rozprawa, bowiem sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.).

Zaskarżone postanowienie Inspektora Sanitarnego zostało wydane w przedmiocie zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PPIS, w związku z niedopełnieniem obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniej Z. F. tj. córki skarżącego K. F., obowiązkowym szczepieniom ochronnym.

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. (Dz.U. j.w.) zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawy zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie organ sanitarny, jako wierzyciel, wydał na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. postanowienie, w którym oddalił zarzuty podniesione przez stronę.

Na wstępie należy wskazać, że organ II instancji nadał postanowieniom z dnia 16 lutego 2026 r. ten sam nr [...] w stosunku do zobowiązanej M. F. (sprawa o sygn. akt I SA/Po 733/26), jak i zobowiązanego K. F.. Powyższe jest błędem technicznym numeru ewidencyjnego sprawy, co w ocenie Sądu nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, skutkującego koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego w rozumieniu art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. W związku z tym, że adresaci obu postanowień byli odmienni, co wynika zarówno z sentencji rozstrzygnięć, jak też z ich treści, w stosunku do których przeprowadzono odrębne postępowania administracyjne (co wynika z akt administracyjnych), nie można stwierdzić tożsamości spraw. Każde przy tym z postanowień – wydanych w stosunku do matki, jak i ojca małoletniej Z. F. - zawiera zindywidualizowaną treść, odnoszącą się z osobna do każdego z rodziców.

Nie było zatem wątpliwości, które z postanowień odnoszą się do którego z rodziców małoletniej. Należy przy tym zauważyć, że tożsama numeracja postanowień nie miała również wpływu na stan faktyczny, ani prawny wydanych rozstrzygnięć i na legalność obowiązku szczepień. Wprawdzie w stosunku do każdego z rodziców małoletniej Z. F. prowadzono osobne postępowanie egzekucyjne to jednak podstawa materialnoprawna była tożsama i dotyczyła niepoddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Nadto zarówno M. F., jak i K. F. odrębnie doręczono postanowienia 16 lutego 2026 r. Rodzice małoletniej Z. F. nie zostali zatem pozbawieni możności obrony swych praw, gdyż skutecznie wnieśli osobne skargi do tut. Sądu.

Przechodząc do meritum to w ocenie Sądu, organ odwoławczy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozpoznał wniesione zarzuty jako: brak wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym oraz wygaśnięcie obowiązku.

Wprawdzie organ I instancji wskazał, że podniesione zarzuty przedawnienia i braku wymagalności są tożsame i sprowadzają się do zarzutu braku wymagalności obowiązku, co nie było twierdzeniem prawidłowym, to jednak w uzasadnieniu postanowienia PPIS wskazał na bezzasadność obu zarzutów, a w rozstrzygnięciu oddalił oba zarzuty. Uchybienie to zostało nadto dostrzeżone przez organ odwoławczy, który prawidłowo zakwalifikował zarzut przedawnienia obowiązku jako zarzut wygaśnięcia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Z powyższych względów uchybienie organu I instancji nie miało zatem wpływu na wynik sprawy i nie skutkowało koniecznością wyeliminowania postanowienia PPIS z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy (Dz.U. j.w.) osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w ustawie, do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad małoletnim, o czym stanowi art. 5 ust. 2 ustawy. Realizację obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym konkretyzują przepisy rozdziału 4 regulującego szczepienia ochronne.

Należy również zauważyć, że Minister Zdrowia wydał na mocy delegacji ustawowej, zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy, najpierw rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 753 dalej "rozporządzenie z dnia 18 sierpnia 2011 r."), a następnie na skutek wyroku TK o sygn. SK 81/19, wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 2077 "dalej rozporządzenie MZ z 27 września 2023r."), które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. i które określa dawki, wiek dziecka i termin wykonania szczepienia.

Prawidłowo przy tym organ sanitarny stwierdził, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu jest nadal wymagalny. Prawodawca nie wskazał na konkretny termin wymagalności obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym, lecz przyjął, że obowiązek będzie realizowany w okresie jego aktualności, w ustawowo określonym trybie oraz z poszanowaniem zaleceń określanych Programem Szczepień Ochronnych na dany rok. Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika więc z mocy przepisów ustawowych, który egzekwowany jest bez konieczności wydawania w tym przedmiocie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, tj. decyzji czy postanowienia. Wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym, co oznacza, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie wywołuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem jest przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OSK 745/12).

W § 3 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób (dzieci i młodzież) obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym:

1. - błonicy, krztuścowi, tężcowi, poliomeyelitis - od ukończenia 6 tygodnia życia do 19 roku życia;
2. - odrze, śwince, różyczce – od ukończenia 12 miesiąca życia do ukończenia 19 roku życia.

Wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku, przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Wyznaczony okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie natomiast obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Prawidłowo organy sanitarne przyjęły zatem, że wskazany obowiązek istniał i był wymagalny w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia strona skarżąca nie przedstawiła dokumentu poświadczającego wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych. Z. F. ur. [...] 2011 r. w momencie wydawania tytułu wykonawczego tj. w dniu 2 czerwca 2025 r. była w wieku 13 lat, zatem wierzyciel mógł domagać się wykonania obowiązku, gdyż szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w obowiązującym schemacie tj. do ukończenia przez małoletnią 19 roku życia. Obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego dziecka strony jest zatem wymagalny do ukończenia przez nią 19 roku życia, a zatem prawidłowo organy sanitarne stwierdziły, że nie uległ przedawnieniu.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że o możliwości przeprowadzenia szczepienia każdorazowo decyduje lekarz przeprowadzający kontrolne badanie kwalifikacyjne. Zgodnie z art. 17 ust. 3 i 4 ustawy lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne, co nie oznacza, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań stanowią przesłankę, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym.

W przypadku przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Zgodnie z § 11 rozporządzenia lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej.

Tymczasem, w niniejszej sprawie, obowiązek szczepień u małoletniej Z. F. był trzykrotnie odraczany –do 9 października 2024r., do 21 stycznia 2025 r. i do 21 marca 2025 r. Po 21 marca 2025 r. strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu wystawionego przez lekarza POZ o braku kwalifikacji do szczepień ochronnych z uwagi na określone przeciwskazania zdrowotne.

Nadto prawidłowo organy stwierdziły, że obowiązek szczepień małoletniego dziecka strony nie uległ wygaśnięciu. Ulegnie od wygaśnięciu po ukończeniu przez małoletnią 19 roku życia tj. [...] 2030 r., co wynika wprost z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. na mocy § 3 ust. 1 pkt 2, 4, 5, § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r.

Sąd, ze względu na zarzuty strony skarżącej, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, dokonał również oceny, czy rozporządzenie, którego przepisy stanowiły podstawę prawną nałożonego na stronę skarżącą obowiązku niepieniężnego poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zostało wydane w zgodzie z delegacją ustawową określoną w przepisie art. 17 ust. 10 ustawy.

W tym celu Sąd zapoznał się z powszechnie dostępną dokumentacją urzędową opublikowaną na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji publ.). Z dokumentów procesu legislacyjnego wynika, że projekt rozporządzenia został poddany konsultacjom i zaopiniowaniu przez: Naczelną Izbę Lekarską, Naczelną Izbę Pielęgniarek i Położnych, Naczelną Radę Aptekarską, N. I. Z. P., [...] Towarzystwo Pediatryczne, [...] Towarzystwo Wakcynologii oraz Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nadto w ramach konsultacji publicznych uwagi do projektu zgłosili: pełnomocnik Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z s. w P., F. W. S. oraz U. F. F..

W świetle powyższego Sąd przyjął, że uchwalając przedmiotowe rozporządzenie Minister Zdrowia nie tylko uwzględnił treść wyroku TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19, ale i uwzględnił dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Sąd nie znajduje podstaw, by przyjąć, że stanowiska wskazanych wyżej podmiotów publicznych nie opierały się na danych epidemiologicznych dotyczących zachorowań oraz aktualnej wiedzy medycznej popartych zaleceniami WHO.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Niezasadny jest w związku z tym zarzut naruszenia art. 87 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP polegający na przekroczeniu delegacji ustawowej.

Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów należy wskazać, że zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 2, art. 47 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 3352/19 (publ.: baza CBOSA) wskazano, że ustawodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji RP nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W sposób oczywisty zwalczanie chorób epidemicznych obejmuje nie tylko ich leczenie, ale także zapobieganie ich rozpowszechnianiu się, także w drodze stosowania środków profilaktycznych, jakimi są obowiązkowe szczepienia.

W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy zapewnia kraj (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). W analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów: indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP).

Obowiązek szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, to jest badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie wydaje się zatem, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2546/18, publ.: jak wyżej).

W związku z powyższym, Sąd uznał za niezasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP, jak również Sąd nie dostrzegł zasadności skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 87 ust. 1 Konstytucji.

Nadto za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Wyniki swoich ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach, które były prawidłowe w swej budowie, odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku poddania małoletniego dziecka poszczególnym szczepieniom.

Reasumując zatem Sąd stwierdził, że organy inspekcji sanitarnej prawidłowo rozpoznały zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.