Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę PM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2010 r.
Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Podał, że toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy i to mimo faktu, iż odebrano mu już cały majątek. Wnioskodawca podał, że w niniejszej sprawie został już zwolniony od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z córką żony. Skarżący podał, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, córka małżonki posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha.
Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną, nie prowadzi działalności gospodarcze i nie uzyskuje dochodów, żona również jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje dochodów, córka skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości [...], córka małżonki w wysokości [...]. Skarżący podał, że osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata. Wnioskodawca podał również, że choruje i że jest po [...] zabiegach i [...] operacjach.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że od dnia [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca podał, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny i nie otrzymuje zasiłku. Żona również jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Córka małżonki posiada samochód marki C, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Skarżący oświadczył, że on nie posiada i nie użytkuje pojazdu mechanicznego. Wnioskodawca podał, że ponoszą następujące koszty utrzymania: [...].
Skarżący oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach, nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Do pisma załączył kserokopię zeznania za [...], z którego wynika, że skarżący z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości [...], poniósł koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] i poniósł stratę w wysokości [...], córka małżonki w [...] uzyskała dochód w wysokości [...], córka skarżącego w wysokości [...]. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie [...] miesięcy należących do córki wnioskodawcy i córki małżonki.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] został zwolniony od kosztów sądowych. Na to postanowienie skarżący nie wniósł sprzeciwu, prawo pomocy nie zostało również cofnięte przez Sąd. Obecnie skarżący ubiega się o ustanowienie dla niego adwokata. Wobec powyższego wniosek skarżącego podlega rozpoznaniu jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a zatem również poza przyznanym wcześniej zwolnieniem od kosztów sądowych, do ustanowienia dla niego adwokata.
Skarżący, jak wynika ze złożonych przez niego oświadczeń i z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, od [...] nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie pracuje, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku i nie uzyskuje żadnych dochodów. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córką i z córką żony. Mieszkanie, w którym mieszka należy do córki żony. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, został mu również odebrany cały majątek. Małżonka skarżącego również nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnych dochodów, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Córki natomiast pracują i uzyskują dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, z których ponoszone są w całości koszty miesięcznego utrzymania [...] rodziny.
Z załączonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na rachunek córki małżonki wpływa wynagrodzenie w wysokości ok. [...], z którego ponoszone są opłaty za gaz, abonament, energię elektryczną, czynsz do Wspólnoty Mieszkaniowej w P, z wyciągu z rachunku bankowego córki skarżącego wynika, że na ten rachunek wpływa wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. [...], z rachunku tego ponoszone są wydatki związane z bieżącymi kosztami, z rachunku tego na rachunek córki małżonki w [...] i [....] przelano środki pieniężne tytułem "Czynsz + opłaty". Córka małżonki posiada samochód osobowy marki C, rok produkcji [...], o wartości ok. [...], wnioskodawca nie posiada żadnego pojazdu mechanicznego podlegającego obowiązkowi rejestracji.
Skarżący wykazał zatem, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata. Wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.