Uzasadnienie
Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Prezesa A. Spółka z o.o. w N., (zwana dalej organem lub Spółką), z dnia 20 kwietnia 2026 r., nr 5/2026, którą odmówiono P. C. udostępnienia informacji publicznej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 6 kwietnia 2026 r. do skarżącego wpłynął wniosek P. C., zwanego dalej skarżącym, o udostępnienie informacji publicznej. We wniosku skarżący,wskazując na przepis art. 2 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zakupu sprzętu komputerowego wykazanego w dokumentacji przedłożonej w toku kontroli funkcjonowania [...] za 2025 r., tj.:
faktury VAT nr [...] z dnia 26.06.2025 r. wystawionej przez A Sp. z o.o., dotyczącej zakupu komputera [...]" na kwotę 27 404,40 zł brutto, wraz z potwierdzeniem zapłaty (w tym faktury zaliczkowej nr [...] z dnia 30.05.2025 r.).
Wniósł o:
- 1. Udostępnienie kopii ww. faktur (zaliczkowej i końcowej).
- 2. Udostępnienie potwierdzeń dokonania płatności (np. przelewów bankowych).
- 3. Wskazanie, na czyje potrzeby został zakupiony wskazany sprzęt (komórka organizacyjna/stanowisko)
- 4. Udostępnienie dokumentów potwierdzających przyjęcie sprzętu do użytkowania (np. protokół przyjęcia, OT, ewidencja środków trwałych lub wyposażenia).
- 5. Wskazanie źródła finansowania zakupu (środki własne spółki/środki pochodzące z Gminy N. / inne).
- 6. Udostępnienie dokumentów uzasadniających celowość zakupu (np. wniosek zakupowy, decyzja zarządu, zapotrzebowanie).
Wskazał, że żądane informacje winny być udostępnione w formie elektronicznej poprzez przesłanie skanów dokumentów na adres e-mail: [...]
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 kwietnia 2026 r. Prezes A. Sp. z o.o. w N. odmówił udostępnienia skarżącemu wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu decyzji wskazał na treść wniosku oraz podniósł, że w przeciągu kilku dni od jego złożenia, wnioskodawca złożył do organu pięć kolejnych wniosków (10, 13 i 15 kwietnia) o dostęp do informacji publicznej. Po dokonaniu całościowej analizy wszystkich wniosków organ uznał, że strona złożyła je w istocie po to, aby zakłócić pracę, organu, nadużywając w ten sposób przysługującego jej prawa do informacji publicznej. W dalszej części uzasadnienia decyzji odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazując, że nadużycie prawa do informacji publicznej stanowi dopuszczalną podstawę odmowy jej udostępnienia. W przekonaniu organu wnioskodawca celowo złożył 6 odrębnych wniosków o dostęp do informacji publicznej w krótkim odstępie czasowym, a działanie takie miało na celu wymuszenie na organie udzielenia osobnych odpowiedzi na każdy ze złożonych przez wnioskodawcę wniosków, angażując nadmierne nakłady pracy do ich rozpatrzenia.
Działanie takie było nacelowane na uniemożliwienie organowi dokonania ewentualnej klasyfikacji żądanych informacji jako informacji przetworzonej, z uwagi na ich szerszy zakres, co wymagałoby od wnioskodawcy wykazania, iż udzielenie przez organ informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Składanie sztucznie dzielonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej w odstępie kilku dni po sobie powoduje konieczność odrębnego przygotowania odpowiedzi na każdy z nich, angażując przy tym znaczne zasoby kadrowe i czasowe, co skutkuje ograniczeniem możliwości realizacji statutowych zadań organu.
Skarżący wniósł skargę na decyzję A. Sp. z o.o. z dnia 20 kwietnia 2026 r., w której żądał uchylenia w całości decyzji A. Sp. z o.o. nr 5/2026 z dnia 20 kwietnia 2026 r.; zobowiązania A. Sp. z o.o. do udostępnienia żądanej przez niego informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2026 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt organowi oraz zasądzenia od A. Sp. z o.o. na jego rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1-2 oraz art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez odmowę udostępnienia informacji publicznej pomimo spełnienia ustawowych przesłanek po stronie wnioskodawcy oraz braku zaistnienia jakichkolwiek ustawowych podstaw ograniczenia tego prawa, jak również poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieprawidłowo zastosowanej i w istocie niedowiedzionej koncepcji "nadużycia prawa do informacji publicznej", naruszenie art. 5 ust. 1-2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez całkowite pominięcie przesłanek ustawowych ograniczenia prawa do informacji publicznej (tajemnice ustawowo chronione, prywatność osoby fizycznej, tajemnica przedsiębiorcy) i zastąpienie ich pozaprawną przesłanką rzekomego nadużycia prawa, podczas gdy zgłoszony przeze mnie wniosek dotyczył oczywistej informacji publicznej, mieszczącej się w zakresie działalności spółki komunalnej; naruszenie art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, że celem mojego wniosku nie było realizowanie interesu publicznego, lecz "cel inny", bez jakiegokolwiek przeprowadzenia i udokumentowania stosownych ustaleń faktycznych oraz z pominięciem zasady, że korzystanie z prawa do informacji publicznej nie wymaga wykazywania interesu; naruszenie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez zaniechanie skorzystania z możliwości wydłużenia terminu na załatwienie wniosku w sytuacji, gdy organ twierdzi, że realizacja wniosku wymaga znacznych nakładów pracy, oraz poprzez niepodjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do udostępnienia informacji przynajmniej w części, mimo że część żądanych informacji stanowi informację prostą i łatwo dostępną w posiadanych dokumentach; naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wszystkich istotnych okoliczności faktycznych oraz dowodów, na których organ się oparł, a także ograniczenie się do ogólnikowych, gołosłownych stwierdzeń o rzekomym "dezorganizowaniu pracy spółki" i "instrumentalnym" korzystaniu przeze mnie z prawa, bez ich poparcia konkretnymi wyliczeniami lub dowodami, a ponadto poprzez brak rzetelnego zindywidualizowania poszczególnych żądań zawartych we wniosku z dnia 6 kwietnia 2026 r. i niewskazanie, dlaczego każde z nich - z osobna - miałoby stanowić nadużycie prawa; naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady proporcjonalności oraz zasady jawności życia publicznego wynikających z art. 2 i art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nadanie prymatu wygodzie organizacyjnej spółki komunalnej nad konstytucyjnie gwarantowanym prawem do informacji publicznej, przy jednoczesnym pominięciu tego, że to na podmiocie wykonującym zadania publiczne ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, która umożliwia wykonywanie obowiązków informacyjnych wobec obywateli.
W uzasadnieniu skargi skarżący dowodził, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji i dokumentów dotyczących konkretnego zakupu sprzętu przez spółkę, finansowanego ze środków publicznych, tj. kopii faktury VAT dotyczącej tego zakupu wraz z potwierdzeniem zapłaty, potwierdzeń dokonania płatności (w tym przelewów bankowych), wskazania, na czyje potrzeby został zakupiony wskazany sprzęt (jednostka organizacyjna/stanowisko), udostępnienia dokumentów potwierdzających przyjęcie sprzętu do użytkowania (protokoły przyjęcia, OT, ewidencja środków trwałych lub wyposażenia), wskazania źródła finansowania zakupu oraz udostępnienia dokumentów uzasadniających celowość zakupu (np. wniosek zakupowy, decyzja zarządu, zapotrzebowanie). Nie godząc się ze stwierdzeniem, że doszło do "nadużycia prawa do informacji publicznej", polegającego rzekomo na złożeniu w krótkim okresie czasu kilku wniosków, które w ocenie spółki mają charakter "uciążliwy", "instrumentalny" oraz mają zmierzać do "dezorganizacji pracy organu" argumentował, że organ nie wskazuje, jakie konkretnie czynności musiał podjąć w związku z tymi wnioskami, jakie koszty organizacyjne lub finansowe rzeczywiście poniósł, ani w jakim stopniu wnioski te paraliżowały jego bieżącą działalność.
Z decyzji nie wynika również, czy i w jaki sposób rozpoznano pozostałe wnioski oraz jaki był łączny zakres żądanych w nich informacji, poprzestając na ogólnikowej tezie, że "składanie sztucznie dzielonych wniosków" w krótkim czasie angażuje znaczne zasoby kadrowe i czasowe, co powoduje ograniczenie możliwości realizacji statutowych zadań spółki. Nie przedstawiono jednak żadnych wyliczeń, danych liczbowych, harmonogramów czynności, opisów struktur organizacyjnych ani innych dowodów, na podstawie których można by zweryfikować, czy rzeczywiście udostępnienie żądanej informacji publicznej wymagałoby "nadmiernego" nakładu pracy, a tym samym czy można by mówić o nadużyciu prawa. Podniósł również, że stosując koncepcję nadużycia prawa do informacji publicznej organ naruszył konstytucyjne prawo do informacji wynikające z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na powyższą skargę, A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.) zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd stwierdza z kolei nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, a stosowanie do art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub w innych przepisach.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja z dnia 20 kwietnia 2026 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przedmiotem niniejszej sprawy było prawo do informacji publicznej, które realizowane jest na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej określając zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Stanowi ona wyraz realizacji prawa zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, które obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Z art. 61 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, który dotyczy zakresu podmiotowego realizacji prawa do informacji publicznej, nie budzi wątpliwości, że A. sp. z o.o. w N., nie jest organem administracji publicznej. Jednakże adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również inne podmioty wykonujące zadania publiczne wymienione w przepisach art. 4 ustawy, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego lub dysponujące majątkiem publicznym. Takim podmiotem jest ww. A., którego jedynym udziałowcem jest Gmina N. i która dysponuje majątkiem publicznym realizując zadania publiczne.
W świetle zapadłego rozstrzygnięcia, którym organ (podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej) odmówił udostępnienia żądanych we wniosku informacji publicznych, z uwagi na nadużycie przez skarżącego prawa, brak jest podstaw do kwestionowania tego, że żądane wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2026 r. informacje, tj. dotyczące zakupu sprzętu komputerowego wykazanego w dokumentacji przedłożonej w toku kontroli funkcjonowania [...] za 2025 r., tj. faktury VAT nr [...] z dnia 26.06.2025 r. wystawionej przez A Sp. z o.o., dotyczącej zakupu komputera [...]" na kwotę 27.404,40 zł brutto, wraz z potwierdzeniem zapłaty (w tym faktury zaliczkowej nr [...] z dnia 30.05.2025 r.), a to udostępnienie kopii ww. faktur (zaliczkowej i końcowej); udostępnienie potwierdzeń dokonania płatności (np. przelewów bankowych); wskazanie, na czyje potrzeby został zakupiony wskazany sprzęt (komórka organizacyjna/stanowisko); udostępnienie dokumentów potwierdzających przyjęcie sprzętu do użytkowania (np. protokół przyjęcia, OT, ewidencja środków trwałych lub wyposażenia); wskazanie źródła finansowania zakupu (środki własne spółki / środki pochodzące z Gminy N. / inne); udostępnienie dokumentów uzasadniających celowość zakupu (np. wniosek zakupowy, decyzja zarządu, zapotrzebowanie) mieszczą się w ustawowym pojęciu informacji publicznej, ustalonym w art. 1 ust. 1 ustawy i podlegają udostępnieniu na zasadach określonych we wskazanej ustawie.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało bowiem w art. 1 ust. 1 ustawy i zgodnie z nim informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tego przepisu jest art. 6 ust. 1 ustawy, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Udostępnieniu podlega więc informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy), a także informacja o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności dokumentów dotyczących wydatkowania środków publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d ustawy). Przy czym dodać należy, że przepis art. 6 ust. 1 ustawy zawiera tylko przykładowy katalog spraw i dlatego dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy, udostępnieniu podlegają informacje o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Skoro podlegają udostępnieniu to stanowią zatem informację publiczną.
Przesądzenie, że informacja objęta skutecznie złożonym przez skarżącego wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2026 r. stanowi informację publiczną oraz że A.. z o.o. w N. jest podmiotem, na którym ciąży obowiązek udostępnienia informacji publicznej, powoduje, iż w sprawie podmiot ten zobowiązany był do załatwienia wniosku skarżącego w trybie przewidzianym przepisami ustawy. Prawidłowo zatem "organ" uznał, że objęte wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2026 r. informacje mają charakter informacji publicznej.
W tym miejscu wydaje się celowym przedstawienie ogólnych zasad dotyczących załatwiania wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Wedle art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej będącej w posiadaniu organu jest czynnością materialno-techniczną. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona we wskazanym terminie, to - zgodnie z art. 13 ust. 2 ustawy - podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Z kolei w sytuacji, gdy zaistnieje podstawa do pobrania opłaty, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy - podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji powiadamia wnioskodawcę o jej wysokości, w terminie 14 dni do dnia złożenia wniosku, i następnie udostępnia informację zgodnie z wnioskiem po upływie 14 dni od dnia powiadomienia, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może także odmówić udostępnienia tej informacji z uwagi na wystąpienie okoliczności określonych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Zgodnie z tą regulacją prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega również ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Odmowa taka następuje w formie decyzji administracyjnej. Organ w drodze decyzji administracyjnej może ponadto umorzyć postępowanie w razie braku współdziałania wnioskodawcy z organem przez modyfikację wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonej we wniosku (art. 14 ust. 2 ustawy). W przypadku zaś zakwalifikowania żądanej informacji jako informacji przetworzonej, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, organ o swojej ocenie powinien powiadomić stronę wnioskującą, tak aby miała możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przewidziana w tym przepisie przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, a mianowicie, że jej żądanie będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z ustawy, powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy, to jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę.
Zgodnie zatem z art. 16 ust. 1 ustawy odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Dodać należy jednak, że stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, a taka sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Właściwie zatem Spółka zastosowała tryb decyzyjny, a istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadza się do kwestii zasadności odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa i tym samym ograniczenie skarżącemu prawa dostępu do informacji publicznej.
Rozstrzygając tę kwestię dostrzec przyjdzie, że zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP prawo do informacji publicznej nie jest prawem bezwzględnym i może podlegać ograniczeniu ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W odniesieniu do tego uregulowania podzielić należy jednak pogląd, że ograniczając sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane do celu, jaki temu przyświeca. Ograniczenia wolności gospodarczej i kryteria ważenia kolidujących ze sobą wartości podlegają natomiast ocenie z punktu widzenia mechanizmu proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zasada jawności życia publicznego i transparentności działań władzy publicznej, które to zasady legły u podstaw obywatelskiego prawa do informacji publicznej, realizowanego w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, mają bowiem sprzyjać sprawowaniu społecznej kontroli przez wszystkich obywateli (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 546/14, dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Prawo dostępu do informacji publicznej ma konstrukcję publicznego prawa podmiotowego. Prawu temu odpowiada obowiązek udzielania obywatelom informacji publicznej przez podmioty wskazane w ustawie, do których należy także organ samorządu terytorialnego. W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie określono granic korzystania z prawa do informacji. Brak zatem jakichkolwiek ograniczeń zarówno co do liczby, jak i jakości żądanej informacji. Praktycznie wystarczy wskazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej i taka sytuacja sama przez się uzasadnia obowiązek udzielania informacji każdemu podmiotowi, który się o to zwróci. Ten stan rzeczy powoduje, że w praktyce często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz celów, które są trudne do pogodzenia z założeniami całego systemu prawa, składającego się z leżących u jego fundamentów wartości i zasad aksjologicznych.
W każdym indywidualnym przypadku zachowanie podmiotu wnoszącego o udzielenie informacji publicznej winno być zatem oceniane nie tylko w kontekście uprawnienia do uzyskania takiej informacji, ale w konkretnych sytuacjach należy również uwzględnić nadrzędne wobec niego zasady i wartości. Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska i dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy i dokonując oceny zapadłej decyzji uznać należało, że wymyka się ona spod kontroli sądowej.
Trafnie zarzuca temu rozstrzygnięciu skarżący, że organ uzasadniając motywy podjęcia takiej decyzji posłużył się w jej uzasadnieniu ogólnikowymi i lakonicznymi stwierdzeniami dotyczącymi złożenia na przestrzeni 3 dni kilku wniosków, zamiast jednego, co uznane zostało za działania nakierunkowanie na dezorganizację pracy lub sparaliżowanie pracy organu.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na nadużycie prawa do informacji publicznej, powinno zawierać argumentację na okoliczność braku zaistnienia przesłanek i realizacji celów prawa do informacji publicznej. W takim przypadku nie wystarczy ogólnikowe stwierdzenie w decyzji, że informacje objęte odmową udostępnienia, co do konkretnie wskazanego wniosku nie powinny być udostępnione, z uwagi na złożenie przez stronę kolejnych wniosków. Po pierwsze organ w uzasadnieniu decyzji winien wskazać nie tylko konkretną ilość wniosków złożonych przez skarżącego, ale przede wszystkim ich zakres, tematykę oraz czy zawarte są w nich pytania proste czy wielowątkowe. W zaskarżonej decyzji brak jest powyższych danych.
Ponadto organ w ogóle nie podał czy przedmiotowy wniosek skarżącego był pierwszym czy jednym z pierwszych, a jeśli tak to którym oraz na ile wniosków o udzielenie informacji publicznej odpowiedziano skarżącemu. Poprzestanie wyłącznie na ogólnikowym stwierdzeniu, że skarżący złożył do organu na przestrzeniu 3 dni (10, 13 i 15 kwietnia 2026 r.) kolejne 5 wniosków bez określenia ich tematyki oraz liczby zawartych w nim pytań nie pozwala na ocenę, że działanie to nosi znamiona nadużycia prawa. Ostać nie mogą się w kontekście powyższego również stwierdzenia organu – przy braku przedstawienia zakresu zagadnień objętych wnioskami z ww. dat, że zostały one sztucznie podzielone i winny być one objętym jednym wnioskiem oraz, że zachowanie skarżącego ukierunkowane było na destabilizację pracy spółki, instrumentalne wykorzystanie instytucji dostępu do informacji publicznej oraz wykazują charakter uporczywy.
W kontekście powyższego podkreślenia wymaga, że przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone. Konieczne jest zatem wykazanie, że żądane informacje w istocie nie realizują publicznego prawa do informacji publicznej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie sprostało tym wymogom i nie odpowiadało art. 107 § 3 K.p.a. Co więcej, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o nadużyciu prawa do informacji publicznej. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu żądanych informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia jej odmową w kontekście prawa do informacji publicznej. W tych przypadkach podmiot zobowiązany (organ) do udzielenia informacji musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy odmowy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie.
Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowania odmowy udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 2 lipca 2003r., sygn. akt II SA 837/03, wskazując, że respektując zasadę powszechnego dostępu należy interpretować przepisy na korzyść wykonującego prawo do takiej informacji.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wydając zaskarżoną decyzję Spółka nie wykazała, aby dane, których udostępnienia domagał się skarżący wymagała znacznych nakładów pracy i zaangażowania zasobów kadrowych Spółki, prowadząc do dezorganizacji jej funkcjonowania. W szczególności nie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, poza arbitralnym stanowiskiem, czy żądane informacje składane są w celu uzyskania konkretnej informacji związanej z zainteresowaniem sprawami publicznymi, czy też nie. W uzasadnieniu decyzji zabrakło odniesienia do treści wniosków, ich konstrukcji, zakresu i tematyki. Stanowisko Spółki sformułowane zostało jedynie na podstawie subiektywnej oceny bez wykazania negatywnego wpływu ujawnienia określonych informacji na funkcjonowanie Spółki.
Rozpoznając wniosek skarżącego Spółka nie dokonała wymaganych ustaleńi oceny, czym w sposób istotny naruszyła przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Dokonana ocena całokształtu sprawy, w tym w aspekcie wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (niezałatwionych i załatwionych) jest niepełna i nie uzasadnia wystarczającą podjętego rozstrzygnięcia. W konsekwencji też kontrolowana decyzja nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 K.p.a. i nie realizuje zasady przekonywania ustalonej w art. 11 K.p.a. oraz zasady ustalonej w art. 8 K.p.a. Wszystkie te naruszenia w ocenie Sądu są przy tym tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nastąpiły na skutek braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie i rozważanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
W ocenie Sądu, "organ" nie dokonał właściwej analizy wniosku skarżącego z dnia 6 kwietnia 2026 r. oraz kolejnych, nie określił zakresu żądanych w nich informacji ani też ich wpływu na funkcjonowanie Spółki przez wskazanie konkretnych czynności, ich pracochłonności (czasu niezbędnego na przygotowanie żądanych informacji, określenia charakteru informacji, tj. prostej czy przetworzonej). W konsekwencji też przedwcześnie uznał, że zaistniały podstawy do odmowy udostępnienia żądanych informacji publicznych.
Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem art. 5 ust. 1 ustawy, mającym wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do konieczności ponownego rozpoznania wniosku skarżącego, w tym uwzględnienia, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na nadużycie tego prawa stanowi wyjątek od zasady jawności, a ocena w tym zakresie winna uwzględniać i wyjaśniać w czym organ (podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) upatruje wystąpienia okoliczności i z czego konkretnie powyższe wywodzi.