Uzasadnienie
I SA/OI 639/07 UZASADNIENIE
Po złożeniu skargi i po upływie 7 dniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o prawo pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie złożył on wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy. Stosownie do treści art. 243. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.ps.a). Wniosek jest niedopuszczalny, gdy brak jest ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.), jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, jeżeli czynność strony była dokonana w terminie, jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego.
Termin do złożenia wniosku określony w art. 243 § 1 p.p.s.a. jest terminem prawa materialnego. Ponadto został on złożony w toku postępowania, bo przed wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi. W związku z tym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy jako niedopuszczalny z mocy ustawy podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie mają przepisy art. 243 § 1 zd. 1 i art. 247 ustawy z 30.VIII.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Pierwszy z nich stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z tego przepisu wynika więc, iż nie może być przyznane prawo pomocy w przypadku, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone. Zgodnie natomiast z art. 247 p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi, przy czym skarga jest oczywiście bezzasadna, jeśli bez głębszej analizy prawnej nie ma najmniejszych wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Zastosowanie tego przepisu jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy wskazuje jednoznacznie, iż skarga nie ma szans na uwzględnienie. W przeciwnym razie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Potrzeba zastosowania art. 247 p.s.a. będzie zachodziła zwłaszcza, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (postanowienie NSA W-wa 2005.10.20 OSP 2006/9/103).
Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter konstytutywny. O tym czy orzeczenia konstytutywne stwarza sytuację prawną z chwilą wydania (ex nunc), czy tez z mocą wsteczną (ex tunc) decydują przepisy ustawy. Ustawa nie zakazuje sądowi wydania orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy ze skutkiem (ex tunc). O przyznaniu prawa pomocy decydują również względy celowościowe. W takim wypadku wezwanie do uiszczenia wpisu stało się bezprzedmiotowe. Skarżący został również zwolniony od wpisu od skargi. W konsekwencji brak jest podstaw do odrzucenia skargi.
Na mocy art. 243 §1 w związku z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący złożył wymagany treścią przepisu 252 ww. ustawy, formularz obejmujący dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, z którego wynika, iż nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje on żadnych dochodów. Przebywa on w Zakładzie Karnym..
Przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżącego pozwala na przyjęcie, iż w sprawie zachodzą szczególne okoliczności pozwalające na skuteczne ubieganie się o prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.ps.a (pkt I sentencji postanowienia).
Na zasadzie art. 244 § 1 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. należało orzec jak w pkt 2 sentencji postanowienia.