Uzasadnienie
K. Spółka komandytowa z siedzibą w J. (dalej jako: "strona", "skarżąca", "spółka", "wnioskodawca") złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn.: "[...]" (dalej jako: "projekt") w ramach konkursu nr [...], który został zarejestrowany pod numerem [...] (dalej jako: "wniosek", "wniosek o dofinansowanie").
Jak wynika z treści wniosku o dofinansowanie, celem projektu miało być odtwarzanie gospodarczego dziedzictwa regionu w zakresie lakiernictwa, kowalstwa i snycerstwa w nowoczesnych zawodach blacharza i lakiernika w innowacyjnej formie.
Sprawa zainicjowana ww. wnioskiem była przedmiotem rozpatrzenia przez Warmińsko-Mazurską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie (dalej jako: "IP", "organ"). Szczegółowe zasady i sposób finansowania oraz tryb i warunki ubiegania się o dofinansowanie zostały określone w Szczegółowym Opisie Priorytetów FEWiM 2021-2027 Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021-2027 (dalej jako: "SZOP FEWiM" lub "SZOP") oraz w Regulaminie wyboru projektów nr naboru: [...] Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021- 2027, Priorytet [...].
Po analizie wniosku wraz z jego uzupełnieniami i poprawkami IP stwierdziła, że ww. projekt nie spełnia kryteriów zerojedynkowych niezbędnych do przyznania dofinansowania. Pismem z 5 lutego 2026 r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu, dokonanej na podstawie art. 56 ust. 4 i 7 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz.U. z 2022 r. poz. 1079, ze zm.), dalej jako "ustawa wdrożeniowa", z powodu niespełnienia Kryterium nr 14 Projekt jest zgodny z wymaganiami prawa dotyczącego ochrony środowiska, a także Kryterium nr 15 Zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasadą "do no significant harm") DNSH - "nie czyń poważnych szkód".
Jeżeli chodzi o Kryterium nr 14, organ wyjaśnił, że z analizy przedłożonej dokumentacji wynika, że w ramach projektu utworzona zostanie blacharnia i zakupione do niej środki trwałe w postaci m.in. ramy naprawczej, systemu pomiarowego, podnośników stanowiskowych. Utworzona zostanie również lakiernia, w ramach której powstanie strefa lakiernicza - izolowana przestrzeń do przygotowania i aplikacji powierzchni i powłok lakierowych pojazdów, system identyfikacji i doboru kolorów, zakupiony zostanie pistolet jonizujący, urządzenie wysokociśnieniowe. W ramach projektu przeprowadzone zostaną prace adaptacyjne polegające na wykonaniu posadowień poszczególnych stref. Dzięki projektowi spółka będzie prowadził usługi blacharskie - naprawa uszkodzeń blacharskich, wymiana uszkodzonych paneli, wygładzanie powierzchni, przygotowanie do malowania konserwacja antykorozyjna, odtwarzanie oryginalnego wyglądu oraz rozpocznie usługi lakiernicze - malowanie całego i części pojazdu, naprawa lakieru, dopasowanie koloru lakieru, wykończenie lakieru, restauracja lakieru pojazdu klasycznego.
IP wskazała, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, ze zm.), dalej jako: "rozporządzenie o.o.ś", dla projektu wymagana jest ww. decyzja o.o.ś. Do procesu blacharstwa, malowania i lakierowania będą używane farby i lakiery z rozpuszczalnikami organicznymi. W związku z czym projekt wpisuje się w treść §3 ust. 1 pkt. 14 ww. rozporządzenia tj. do instalacji do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników. Powyższe znajduje potwierdzenie w wydanym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (GDOŚ) Zbiorze interpretacji przepisów dotyczących rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z lat 2010 - 2014 w zakresie przemysły energetycznego; przemysłu wydobywczego, produkcji i przetwarzania metali (...).
Zgodnie z tą interpretacją kabina lakiernicza to instalacja, w której zachodzi proces obróbki powierzchniowej metalu poprzez m.in. nałożenie powłoki lakierniczej zawierającej rozpuszczalniki organiczne, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w związku z §3 ust 1 pkt 14 rozporządzenia o.o.ś. Przepis nie posiada progu, a więc bez znaczenia jest jak duże będzie zużycie rozpuszczalników organicznych.
Podsumowując IP stwierdziła, że projekt jest niezgodny z wymogami prawa dotyczącymi ochrony środowiska.
Odnosząc się do Kryterium nr 15, IP zauważyła, że przedstawiona przez wnioskodawcę analiza zgodności projektu z zasadą DNSH ma charakter niepełny. Z uwagi na brak odniesienia się do ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie można uznać, że działania podjęte w projekcie nie będą negatywnie oddziaływały na środowisko, a więc i na niektóre z celów środowiskowych jak ochrona i odtwarzanie bioróżnorodności i ekosystemów, zapobieganie i kontrola zanieczyszczeń powietrza, wody lub ziemi czy odpowiednie użytkowanie i ochrona zasobów wodnych i morskich. Po analizie przedłożonego przez stronę Załącznika 2.1 organ uznał, że projekt nie wyrządza znaczących szkód jedynie dla 2 z 6 celów środowiskowych.
W ocenie IP strona nie wykazała, że realizacja i późniejsze funkcjonowanie projektu: (-) nie będzie prowadzić do znaczących emisji gazów cieplarnianych, (-) nie będzie zagrażać dobremu stanowi lub dobremu potencjałowi ekologicznemu jednolitych części wód, dobremu stanowi środowiska wód morskich, (-) nie będzie prowadzić do istotnego zwiększenia poziomu emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody lub gleby, (-) -nie będzie szkodliwe dla stanu zachowania siedlisk i gatunków, w tym siedlisk i gatunków objętych zakresem zainteresowania Unii. Projekt, ze względu na planowaną działalność związaną z lakiernią, wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której rozstrzygnięcia byłyby kluczowe w ocenie wpływu projektu na poszczególne cele środowiskowe. Wnioskodawca nie przedłożył jednak takiej decyzji.
Podsumowując IP wskazał, że w związku z tym, że spółka nie wykazała zgodności projektu ze wszystkimi celami środowiskowymi, dokonanie pozytywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach ocenianego kryterium nie jest możliwe.
Od powyższej oceny wnioskodawca wniósł protest, podnosząc:
- - odnośnie do Kryterium nr 14: (-) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 71 i art. 72 ust. 1 i 1a ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112, ze zm.), dalej jako: "u.o.o.ś.", poprzez bezpodstawne uznanie, że projekt wymagał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, (-) zignorowanie i pominięcie w ocenie prawomocnego dokumentu wydanego przez właściwy organ administracji publicznej, w trybie art. 152 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54, ze zm.), dalej jako: "p.o.ś.", tj. Zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] (dalej jako: "Prezydent [...]") z 12 maja 2025 r., w którym organ ten poświadczył przyjęcie zgłoszenia instalacji bez wniesienia sprzeciwu, (-) oparcie negatywnej oceny na niewiążącym prawnie dokumencie (Zbiór interpretacji Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z lat 2010-2014), z jednoczesnym pominięciem twardych danych technologicznych z przedłożonego przez wnioskodawcę "Zgłoszenia instalacji" (Operatu środowiskowego) wykazującego zużycie LZO poniżej 1 Mg/rok;
- - odnośnie do Kryterium nr 15: (-) bezpodstawne uzależnienie spełnienia kryterium DNSH od przedłożenia Decyzji o.o.ś, która w świetle powszechnie obowiązującego prawa nie jest wymagana dla przedmiotowej inwestycji, (-) zignorowanie i całkowite pominięcie w procesie oceny obszernych dowodów merytorycznych, technologicznych oraz matematycznych zawartych w Załączniku 2.1 (Formularz DNSH) oraz w załączonym "Zgłoszeniu instalacji" (Operacie środowiskowym "[...]"), które to dokumenty bezspornie udowadniają brak znaczącej szkody dla wszystkich 6 celów środowiskowych, (-) skutkujące z powyższego błędne uznanie, że wnioskodawca nie wykazał braku negatywnego oddziaływania na cele takie jak zapobieganie zanieczyszczeniom, ochrona zasobów wodnych czy ochrona bioróżnorodności, podczas gdy kompletne dane wykluczające taką szkodę znajdowały się w dyspozycji KOP.
Nadto w złożonym proteście wnioskodawca sformułował wobec IP zarzuty w odniesieniu do oceny Kryterium nr 32 "Usługi lub produkty przyczyniają się zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji" naruszenia procedury oceny, w szczególności zasady rzetelności i przejrzystości postępowania wyrażonej w §1 ust. 4 Regulaminu, a także naruszenie §9 Regulaminu poprzez:
- - całkowite i nieuzasadnione zignorowanie wyczerpujących wyjaśnień wnioskodawcy zawartych w Biznesplanie (Część C.7, pkt 32), w których wprost wykazano, w jaki sposób usługi wdrożone w projekcie przyczynią się do zwiększenia równości i włączenia społecznego, tj. (-) rozbudowę strony internetowej o możliwość zakupu wybranych nowych usług (e-commerce), która zostanie zaprojektowana i wdrożona zgodnie z wytycznymi Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 na poziomie AA, (-) zapewnienie materiałów edukacyjnych w wersjach alternatywnych, uwzględniających potrzeby osób, które nie komunikują się płynnie, (-) zakup maszyn i urządzeń posiadających uniwersalny charakter użytkowania (menu w j. polskim, instrukcje w j. polskim), nieograniczających dostępu ze względu na płeć, wykształcenie czy niepełnosprawność,
- - arbitralne przyznanie 0 punktów z lakonicznym i jednozdaniowym uzasadnieniem, które stoi w jawnej sprzeczności z treścią przedłożonej dokumentacji aplikacyjnej,
- - pozbawienie wnioskodawcy prawa do wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości KOP poprzez zaniechanie wezwania do poprawy lub uzupełnienia tego kryterium, mimo prowadzenia dwukrotnej procedury uzupełnień przewidzianej w §9 ust. 9 i ust. 10 Regulaminu.
Po dokonaniu weryfikacji prawidłowości oceny projektu IP pismem z 21 kwietnia 2026 r. poinformowała stronę o nieuwzględnieniu protestu.
Odnosząc się do Kryterium nr 14 organ podniósł, że zgodnie z §3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia o.o.ś. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników. Z opracowania przedłożonego przez wnioskodawcę wraz z dokumentacją projektową "Zgłoszenie instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z emitorów K. Sp. z o.o. (...)" - (str.
11) wynika, że "podczas nanoszenia farby, występuje emisja lotnych związków organicznych, stanowiących składnik rozpuszczalnika (rozcieńczalnika)". Ponadto na str. 9-10 przedstawiono w ujęciu tabelarycznym używane materiały lakiernicze w kabinie lakierniczej, a wśród nich substancje będące rozpuszczalnikami organicznymi (m in. octan butylu, etylobenzen i in.). Nadto organ zauważył, że przedmiotowy projekt nie jest jedynie zakupem środków trwałych, gdyż, jak przedstawia wnioskodawca polega on na uruchomieniu lakierni. IP wskazała, że jeśli przedsięwzięcie polega na montażu zakupionych maszyn spełnia definicję przedsięwzięcia z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. Potwierdza to interpretacja prawna Joanny Tomaszkiewicz z 3 grudnia 2025 r. dostępna w systemie LEX. Zdaniem organu istotnym elementem jest również kwestia dotycząca konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. mówi wprost, że dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymaga się uzyskania decyzji środowiskowej. Jednocześnie art. 72 ust. 1 tej ustawy stanowi, kiedy i przed jaką inwestycją tę decyzję należy uzyskać. Organ zaznaczył, że z ramach uruchomienia lakierni przewiduje się montaż kabiny lakierniczej, co może powodować konieczność uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Wnioskodawca w pkt A.3. Załącznika 2.1. przedstawił informację, że "Realizacja projektu nie wymaga decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu (w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane)", jednakże nie poparł tej tezy żadną dokumentacją organu budowlanego (np. złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych i odmowa wydania decyzji lub przyjęcia zgłoszenia), co w przedmiotowym przypadku wyjaśniłoby jednoznacznie kwestię sporną. Zdaniem IP w przypadku tak zebranego materiału dowodowego nadal pozostaje nierozwiązana wątpliwość co do konieczności decyzji inwestycyjnej, a co za tym idzie konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w procesie inwestycyjnym. W praktyce w wielu przypadkach instalacja kabiny lakierniczej może wymagać zgłoszenia robót budowlanych albo pozwolenia na budowę. Organ uznał, że przedłożone wyjaśnienia są niewystarczające do rozstrzygnięcia tej kwestii.
IP podniosła, że przywołane zgłoszenie i zaświadczenie Prezydenta Miasta dotyczy postępowania niezwiązanego z kwalifikacją przedsięwzięcia do tzw. II grupy przedsięwzięć i konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stąd argument ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.
Jeżeli chodzi o interpretację GDOŚ, organ wywiódł, że faktycznie nie stanowi ona dokumentu wiążącego, jednakże jest stanowiskiem organu merytorycznego i wyspecjalizowanego w dziedzinie ochrony środowiska, przez co zasługuje na uwzględnienie. W przytoczonym zbiorze interpretacji znalazł się przypadek analogiczny do ocenianego. Nadto IP zwróciła uwagę, że zapis rozporządzenia o.o.ś. w §3, ust. 1 pkt 14 nie wprowadza progów, zatem samo użycie rozpuszczalników organicznych w procesie lakierowania sprawia, że przedsięwzięcie będzie kwalifikowało się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji środowiskowej. Decyzji takiej (oraz dokumentacji z procedury jej uzyskiwania) nie przedłożono.
Jeżeli chodzi o Kryterium nr 15, IP wskazała, że przedstawiona przez spółkę analiza zgodności projektu z zasadą DNSH ma charakter niepełny. Zaś z uwagi na brak odniesienia się do ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie można uznać, że działania podjęte w projekcie nie będą negatywnie oddziaływały na środowisko, a więc i na niektóre z celów środowiskowych, jak ochrona i odtwarzanie bioróżnorodności i ekosystemów, zapobieganie i kontrola zanieczyszczeń powietrza, wody lub ziemi czy odpowiednie użytkowanie i ochrona zasobów wodnych i morskich. Tym samym organ podtrzymał negatywną ocenę tego kryterium.
Po dokonaniu weryfikacji prawidłowości oceny projektu w związku z zarzutami wnioskodawcy, IP nie uwzględnia argumentów przedstawionych przez niego w zakresie kryterium punktowego, premiującego, którego spełnienie nie jest konieczne do przyznania dofinansowania, tj.: Kryterium nr 32. Organ podniósł, że zgodnie z opisem kryterium punkty przyznawane są, gdy nowy produkt lub usługa powstała w ramach projektu przyczynia się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji. Natomiast opis wnioskodawcy w zakresie wykazania spełnienia kryterium odnosi się wyłącznie do strony internetowej, materiałów edukacyjnych oraz zakupywanych maszyn. Żadne z powyższych nie jest produktem lub usługą powstałymi w wyniku realizacji projektu, a zgodnie z Biznesplanem usługi powstałe w wyniku realizacji projektu to usługa blacharska i usługa lakiernicza.
IP wyjaśniła, że KOP wzywa do złożenia uzupełnień/wyjaśnień jedynie w przypadku braków formalnych lub uzasadnionych wątpliwości, uniemożliwiających dokonanie oceny. Żadne z powyższych nie miało miejsca w omawianym przypadku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie informację z 21 kwietnia 2026 r. zaskarżono w całości. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej informacji w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz poniesionego wpisu stałego według norm przepisanych.
Podniesiono w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- I. art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. z art. 77 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako: "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym w szczególności pominięcie faktu, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie jasno wynika, że Prezydent Miasta jako właściwy organ ochrony środowiska uznał zgłoszenie instalacji za wystarczające i nie nakazał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nadto że wnioskodawca w Biznesplanie (Sekcja C.5) wskazał konkretne, mierzalne rozwiązania: standard WCAG 2.2 AA dla platformy e-commerce oraz produkcję alternatywnych materiałów edukacyjnych,
- II. art. 72 ust. 1 u.o.o.ś stosując rozszerzającą wykładnię ww. przepisu i tym samym niezasadne uznanie, że spółka jest zobligowana do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,
- III. art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, ignorując fakt, że Prezydent Miasta jako właściwy organ ochrony środowiska uznał zgłoszenie za wystarczające i nie nakazał uzyskania decyzji o.o.ś., stąd niezasadnym jest przyjęcie przez organ, że strona jest zobligowana do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Skarżąca podniosła, że uzyskanie decyzji środowiskowej jest konieczne w przypadku, gdy lakiernia jest częścią większego systemu technologicznego. Natomiast, jeśli chodzi o instalację do powlekania, w której zużycie farb i lakierów nie przekracza 1 tony rocznie (taka jak w sprawie), przepisy dotyczące pozwolenia na emisję gazów i pyłów (związane z ochroną powietrza) wskazują, że nie jest wymagane pozwolenie, a wystarczające jest zgłoszenie instalacji, co też strona uczyniła składając ww. zgłoszenie do Prezydenta Miasta. Zaświadczeniem z 12 maja 2025 r. Prezydent Miasta poświadczył przyjęcie zgłoszenia instalacji bez wniesienia sprzeciwu, co oznacza, że instalacja spełnia warunki określone w przepisach i może być eksploatowana bez konieczności posiadania pozwolenia emisyjnego. Strona podała, że interpretacje GDOŚ z lat 2010-2014 nie mają mocy aktu normatywnego (ustawy, rozporządzenia) ani nie są wiążące dla organów administracji publicznej czy sądów.
Są one formą stanowiska wewnętrznego, które nie tworzy prawa ani nie wiąże innych podmiotów. Skoro interpretacja GDOŚ nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, a stan faktyczny (brak robót budowlanych) wyklucza konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to w ocenie skarżącej nie może ona stanowić podstawy do odrzucenia wniosku.
Nadto strona podniosła, że pominięcie konkretnych i mierzalnych deklaracji projektu w zakresie wpływu na osoby z niepełnosprawnościami stanowi naruszenie zasady przejrzystości oraz rzetelności oceny. Skarżąca wskazała, że Standard WCAG 2.2 AA to bezpośrednie narzędzie zwiększające dostępność cyfrową dla osób z niepełnosprawnościami (np. słabowzrocznych, niesłyszących, z ograniczeniami motorycznymi). Wskazanie go w Biznesplanie wprost stanowi działanie na rzecz tej grupy. Alternatywne materiały edukacyjne (np. wersje audio, w alfabecie Braille'a, łatwy język) również celowane są w osoby z niepełnosprawnościami.
W odpowiedzi na skargę IP wniosła o jej oddalenie w całości jako bezpodstawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 §1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 §3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, która w art. 73 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 64 ust. 3, art. 70 ust. 1 lub art. 77 ust. 2 pkt 1 wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
- 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
- a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
- b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
- 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
- 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", ustawodawca przewidział jednocześnie w art. 59 tej ustawy, że do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 76 ustawy wdrożeniowej, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczące aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Ustawa wdrożeniowa określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem".
Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy wdrożeniowej warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest:
- 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz
- 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom.
Przepis art. 51 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że regulamin wyboru projektów określa m.in.: kryteria wyboru projektów (pkt 3) oraz wskazanie sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz jego opis (pkt 4).
Z art. 43 ustawy wdrożeniowej wynika, że wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy, komisja oceny projektów ocenia projekty w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów.
W myśl art. 55 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, na wezwanie właściwej instytucji wnioskodawca może uzupełnić lub poprawić wniosek o dofinansowanie projektu w zakresie określonym w wezwaniu, zgodnie z regulaminem wyboru projektów. Właściwa instytucja w trakcie uzupełniania lub poprawiania wniosku o dofinansowanie projektu zapewnia równe traktowanie wnioskodawców.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach kognicji, sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W §2 ust. 4 Regulaminu przyjęto, że dokumentację projektową należy przygotować na podstawie obowiązującego Regulaminu oraz wzorów dokumentów określonych w Regulaminie i jego załącznikach. Zatem nie tylko postanowienia ww. Regulaminu, ale też treść jego załączników powinien uwzględnić skarżący przy wypełnianiu wniosku.
Z Załącznika nr 4 do Regulaminu - Karta z definicjami kryteriów wyboru projektów, Kryterium nr 14 "Projekt jest zgodny z wymaganiami prawa dotyczącego ochrony środowiska" - wynika, że sporne kryterium ma charakter zerojedynkowy, a zatem jego spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania. Z definicji Kryterium nr 14 wynika, że projekt musi być przygotowany zgodnie z prawem dotyczącym ochrony środowiska, w tym z u.o.o.ś. i Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, a także z szeregiem innych przepisów środowiskowych: ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Dyrektywa Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE z 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, Wytycznych w sprawie działań naprawczych w odniesieniu do projektów współfinansowanych w okresie programowania 2014 - 2020 oraz ubiegających się o współfinansowanie w okresie 2021 - 2027 z Funduszy UE, dotkniętych naruszeniem 2016/2046 w zakresie specustaw, dla których prowadzone jest postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
W przypadku natomiast zerojedynkowego Kryterium nr 15, którego spełnienie jest również konieczne do przyznania dofinansowania "Projekt jest zgodny z wymaganiami prawa dotyczącego ochrony środowiska" i nr 15 "Zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasadą "do not significant harm" (DNSH) – nie czyń poważnych szkód, których spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania" i jego definicji wynika, że w ramach tego ocenie podlega, czy projekt spełnia zasadę zrównoważonego rozwoju, o której mowa w art. 9 ust. 4 CPR oraz weryfikowane jest czy projekt jest zgodny z zasadą DNSH w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2020/852 (rozporządzenie w sprawie taksonomii). Kryterium uznaje się za spełnione jeśli dla projektu potwierdzone zostanie, że wnosi on istotny wkład (pozytywny wpływ) na realizację co najmniej jednego z celów wskazanych w punktach 1-6 i nie ma negatywnego wpływu na pozostałe 5 celów.
Cele środowiskowe określone zostały w art. 9 rozporządzenia (UE) 2020/852 w następujący sposób: 1) łagodzenie zmian klimatu, 2) adaptacja do zmian klimatu, 3) zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów wodnych i morskich, 4) gospodarka o obiegu zamkniętym, w tym zapobieganie powstawaniu odpadów i recykling 5) zapobieganie zanieczyszczeniom powietrza, wody lub gleby i jego kontrola, 6) ochrona i odbudowa bioróżnorodności i ekosystemów. Zgodnie ponadto z Regulaminem konkursu wnioskodawca zobowiązany jest przedłożyć załącznik 2.1 pn. Formularz w zakresie oceny oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem zasady "Nie czyń znaczącej szkody" (zasady DNSH), który wypełnić należy zgodnie z instrukcją umieszczoną w jego treści. Informacje zebrane w Formularzu umożliwiają przeprowadzenie oceny projektu pod kątem jego zgodności z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz z zasadą DNSH "nie czyń znaczącej szkody".
Zasadniczy spór w sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzonej przez Instytucję Pośredniczącą oceny wniosku strony w zakresie spełniania przez tenże wniosek kryteriów zerojedynkowych nr 14 "Projekt jest zgodny z wymaganiami prawa dotyczącego ochrony środowiska" i nr 15 "Zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasadą "do not significant harm" (DNSH) – nie czyń poważnych szkód, których spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania" oraz kryterium punktowego, premiującego, którego spełnienie nie jest konieczne do przyznania dofinansowania nr 32 "Usługi lub produkty przyczyniają się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji".
Na wstępie należy zauważyć, że kontrola sądowoadministracyjna w tego typu sprawach sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza reguł określonych w ustawie wdrożeniowej (art. 45 ust. 1 i 2). Zgodnie z ich treścią właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Zapewnia też równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu). Kontrola natomiast powinna zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz zarządu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny, przyznanej punktacji.
Nadto sąd administracyjny rozpoznając skargę na wydane rozstrzygnięcie, posiada jedynie kompetencję do badania pod kątem legalności tylko tego rozstrzygnięcia. Nie może odnosić się do generalnych założeń całego postępowania konkursowego, zasad jego przeprowadzania, a także sposobu sformułowania kryteriów oceny przedłożonych przez strony projektów. Tylko naruszenie prawa procesowego lub materialnego, które mogły mieć wpływ na wynik oceny, może skutkować uchyleniem określonego aktu.
Wskazać także należy, że podczas kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu, lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd, jak wyżej wskazano, kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego. W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. Dlatego też w orzecznictwie akcentowany jest pogląd, zgodnie z którym zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1072/17; wyrok WSA w Kielcach z 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 353/24).
Należy przy tym wskazać, że treść merytoryczna oceny ekspertów nie mieści się w granicach kontroli sądu administracyjnego, to oceniający jest bowiem ekspertem w danej dziedzinie (por. wyrok NSA z 19 października 2022 r., sygn. akt I GSK 1324/22).
Uwzględniając dotychczasowe rozważania natury ogólnej i w ich kontekście odnosząc się do zarzutów naruszenia (pkt II i III skargi): (-) art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. poprzez zastosowanie rozszerzającej wykładni tego przepisu i tym samym niezasadne uznanie, że strona jest zobligowany do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, (-) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez zignorowanie faktu, że Prezydent Miasta jako właściwy organ ochrony środowiska uznał zgłoszenie za wystarczające i nie nakazał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stąd niezasadne przyjęcie przez organ, że skarżący jest zobligowany do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to w ocenie sądu należało uznać je za nieuzasadnione.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z zakresem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie przedmiotem inwestycji miało być odtwarzanie gospodarczego dziedzictwa regionu w zakresie malarstwa, kowalstwa i snycerstwa w nowoczesnych zawodach blacharza i lakiernika, w innowacyjnej formie poprzez uruchomienie lakierni i blachami oraz wdrożenie innowacji procesowej w formie planowanego wyposażenia. Mając to na uwadze przedmiotem projektu było m.in. uruchomienie lakierni (też blacharni), czyli przedsięwzięcia w ramach którego powstanie strefa lakiernicza (gdyż w ramach projektu przeprowadzone zostaną prace adaptacyjne polegające na wykonaniu posadowień poszczególnych stref, w tym lakierniczej), czyli izolowana przestrzeń do przygotowania i aplikacji powierzchni i powłok lakierowych pojazdów, system identyfikacji i doboru kolorów, zakupiony zostanie pistolet jonizujący, urządzenie wysokociśnieniowe.
Ponadto w dokumentacji projektowej (załącznik nr 2.1) widnieją wyraźne wskazania, że do procesu blacharstwa, malowania i lakierowania będą używane lakiery i rozpuszczalniki. Potwierdza ten stan rzeczy również opracowanie znajdujące się w dokumentacji z marca 2025 r. pt. "Zgłoszenie instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko z uwagi na wprowadzanie do powietrza gazów i pyłów z emitorów K. Sp. z o.o. (...)", z którego wynika m.in. (k. 536 akt sądowych), że w kabinie lakierniczej będą używane zarówno lakiery bezbarwne (zawierające: octan butylu, metoksylan butylu), utwardzacze do lakieru (zawierające octan butylu) i rozpuszczalniki do lakieru (zawierające: metyloizobutylo-keton, węgle aromatyczne, ksylen i etylobenzen). Wskazano tam również, na co zwrócił uwagę organ (k. 538 akt sądowych), że podczas nanoszenia lakieru, występuje emisja lotnych związków organicznych, stanowiących składnik rozpuszczalnika (rozcieńczalnika).
Słusznie zatem przyjęto, że znajdzie tutaj zastosowanie §3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia o.o.ś., z którego wynika, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć: (...) instalacje do powierzchniowej obróbki substancji, przedmiotów lub produktów z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych, z wyłączeniem zmian tych instalacji polegających na wprowadzeniu do ciągu technologicznego kontenerowych urządzeń odzysku rozpuszczalników. Przedmiotowe stanowisko (jak słusznie zauważył organ) wzmacnia interpretacja Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, z której wynika (jednostka redakcyjna nr 50, Hasło: kabina lakiernicza, Opis zagadnienia: rozbudowa warsztatu napraw samochodowych o kabinę lakierniczą), że ww. kabina to instalacja, w której zachodzi proces obróbki powierzchniowej metalu poprzez m.in. nałożenie powłoki lakierniczej zawierającej rozpuszczalniki organiczne, jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w związku z §3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia o.o.ś.
Tym samym (wbrew twierdzeniu skarżącej) w przedmiotowej sprawie wymogiem było uwzględnienie w dokumentacji wnioskowej decyzji środowiskowej. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: (...) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (a z takim przedsięwzięciem, w szczególności w przypadku lakierni, ale również blacharni – gdzie dochodzi do użycia lakierów zawierających rozpuszczalniki - mamy do czynienia). I w ocenie sądu pozostaje bez wpływu na ten obowiązek uwzględnienia w dokumentacji wnioskowej decyzji środowiskowej (wynikający z ww. przepisów ustawy i rozporządzenia), eksponowane wskazanie skarżącej, że wymóg ten uzależniony jest od progu emisji instalacji do powlekania (kabiny lakierniczej), w której zużywane są farby i lakiery zawierające rozpuszczalniki organiczne przekraczającego 1 tonę rocznie (tymczasem w niniejszej sprawie znajduje się on poniżej tej wartości).
Przede wszystkim należy zauważyć, że decyzja środowiskowa, której wymaga organ (w kontekście spełnienia Kryterium zerojedynkowego nr 14) ujęta jest w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko i podlega reżimowi tej ustawy. Natomiast zgłoszenie instalacji do właściwego organu, którego strona dokonała i wydane zaświadczenie z 12 maja 2025 r. przez Prezydent Miasta, z którego wynika przyjęcie ww. zgłoszenia bez wniesienia sprzeciwu (mające jak twierdzi strona zastępować decyzję środowiskową w kontekście spełnienia ww. kryteriów zerojedynkowych, a tym samym wyłączać jej obowiązek uwzględnienia w dokumentacji wnioskowej) reguluje zupełnie inna regulacja, tj. ustawa - Prawo ochrony środowiska, gdzie w art. 152 ust. 1 (do którego odwołuje się skarżąca) wskazano, że instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust.
8. Ponadto strona zdaje się mylić decyzję środowiskową z pozwoleniem emisyjnym, które faktycznie można, w określonych przez tę ustawę przypadkach (między innym, w sytuacji wskazanej przez stronę, czyli zużycia progowego w instalacji farb, lakierów, rozcieńczalników poniżej 1 tony rocznie – wskazując na §2 ust. 4 i poz. 8 załącznika rozporządzenia Ministra Środowiska z 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia) zastąpić zgłoszeniem emisyjnym (jak uczyniła to skarżąca), zgodnie z art. 152 ust. 1 p.o.ś. Nie można jednak, bo żadna z ustaw tego nie przewiduje (jak próbuje przekonać strona), że zgłoszenie emisyjne z art. 152 ust. 1 p.o.ś. zastępuje decyzję środowiskową (w kontekście spełnienia kryterium zerojedynkowego nr 14), o której jest mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. Wskazać również należy, że instytucje te służą zupełnie innym celom. Decyzja środowiskowa służy ocenie wpływu (w tym przypadku komory lakierniczej) na środowisko, natomiast zezwolenie emisyjne (ewentualnie zgłoszenie emisyjne) ma na celu sprawdzenie emisji pyłów i gazów do powietrza tej instalacji. Ponadto przepisy u.o.o.ś. oraz rozporządzenia o.o.ś. nie posiadają progu, a więc bez znaczenia jest jak duże będzie zużycie rozpuszczalników organicznych, którym wspomina skarżąca.
Co istotne również, obowiązek przedłożenia wraz z wnioskiem o dofinansowanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z klauzulą ostateczności (dając organowi pewność, że projekt realizowany na podstawie przyznanego dofinansowania jest zgodny z wymogami prawa ochrony środowiska) oraz informacji o poprawnym podaniu tej decyzji do publicznej wiadomości wiąże się z potrzebą zapoznania się organu z treścią ww. decyzji podczas dokonywania oceny spełnienia przedmiotowego Kryterium nr 14, wynika (zdaniem sądu) z treści Załącznika 2.1 do wniosku i umowy o dofinansowanie. Dlatego niezasadne byłoby zastąpienie przedmiotowego dokumentu zgłoszeniem emisyjnym (jak chciałaby tego strona). To, że decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych jest wymagana w tego typu przedsięwzięciach (w kontekście tym samym spełnienia Kryterium nr 14) potwierdza również tut. sąd w wyroku z 24 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 168/26).
Na taki obowiązek wskazuje również pośrednio treść art. 63 u.o.o.ś., z którego wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy też pamiętać o tym, że w zakresie ochrony środowiska bardzo ważnym zagadnieniem jest właściwa orientacja w kwestii zagrożeń dla środowiska wynikających z określonych rodzajów działalności. Instrumentem o podstawowym znaczeniu w tym zakresie są decyzje, pozwolenia, zgłoszenie, itp. na korzystanie ze środowiska. Nie wszystkie formy korzystania ze środowiska wymagają jednak ich uzyskiwania i dlatego, aby uświadomić podmioty zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia co do zakresu korzystania ze środowiska, np. w art. 152 ust. 1 p.o.ś. (do którego odwołuje się strona) określono, że instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, lecz nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która została opisana w innym akcie prawnym i dotyczy innego zakresu ochrony środowiska niż zgłoszenie emisyjne (zastępujące w niektórych przypadkach zezwolenie emisyjne).
Tym samym są to dwa odrębne etapy ochrony środowiska (poddane dwóm innym regulacjom i reżimom prawnym), czyli potencjalnego (znaczącego) oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych) i emisji pyłów i gazów emitowanych do powietrza przez przedsięwzięcie (zezwolenie emisyjne – roczne zużycie farb, lakierów, rozpuszczalników przekracza 1 tonę, zgłoszenie – jeśli takiego przekroczenia nie ma).
Wobec powyższego trudno się zgodzić z zarzutami skargi wskazanym w punkcie II i III oraz twierdzeniem, że instalacja lakiernicza nie jest wymieniona w katalogu przedsięwzięć zawsze lub potencjalnie znacząco oddziałujących na środowisko, o ile nie towarzyszą jej dodatkowe procesy, a przepisy wskazują na konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku, gdy lakiernia jest częścią większego systemu technologicznego i oczywiście jeśli jej parametry (np. wydajność, wielkość emisji, rodzaj substancji) przekraczają wartości progowe zawarte w załącznikach do rozporządzenia. W przypadku zaś lakierni, w której zużycie farb i lakierów nie przekracza 1 tony rocznie (tak jak w niniejszej sprawie), przepisy dotyczące pozwolenia na emisję gazów i pyłów (związane z ochroną powietrza) wskazują, że nie jest wymagane pozwolenie, a wystarczające jest zgłoszenie instalacji do właściwego organu (co też strona zrobiła), który wspomnianym już zaświadczeniem z 12 maja 2025 r. poświadczył przyjęcie zgłoszenia instalacji bez wniesienia sprzeciwu.
Strona zatem w żaden sposób nie wykazała, że projekt nie kwalifikuje się (jak wskazywał organ) do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu o.o.ś. i nie wymaga przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Należy też podkreślić, że to strona winna przedłożyć stosowne dokumenty, potwierdzające spełnienie danego kryterium i nie może ona bez stosownego wyjaśnienia (z podaniem również podstawy prawnej) wybierać dokumentu, który potwierdzi jego spełnienie. Ponadto strona mogła zwrócić się do organy ze stosownym pytaniem, czy jest możliwe (w celu spełnienia Kryterium nr 14) zastąpienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgłoszeniem emisyjnym (z uwagi na to, że roczne zużycie farb, lakierów, rozpuszczalników przedsięwzięcia nie przekroczy 1 tony), tym bardziej, że organ dwukrotnie wzywając stronę do uzupełnienia/poprawy wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami wyraźnie wskazał (motywując to obszernie) na potrzebę uwzględnienia w dokumentacji decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych (celem weryfikacji zgodności z prawem ochrony środowiska).
Jak słusznie też zauważył organ w informacji o nieuwzględnieniu protestu, że w ramach uruchomienia lakierni przewidywany był montaż kabiny lakierniczej co może powodować konieczność uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych a strona w pkt A.3. Załącznika 2.1. przedstawiła informację, że "Realizacja projektu nie wymaga decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu (w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane)" – (k. 649 akt sądowych), nie popierając jednakże tej tezy żadną dokumentacją organu budowlanego (np. poprzez złożenie wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie robót budowlanych i odmowę wydania decyzji lub przyjęcia zgłoszenia), co w przedmiotowym, spornym przypadku wyjaśniłoby jednoznacznie sytuację. W taki sam sposób skarżąca mógłby zrobić z decyzją o uwarunkowaniach środowiskowych.
Tym samym trudno zanegować i podważyć ocenę dokonaną przez eksperta w zakresie spełnienia przez stronę Kryterium nr 14. Należy też nadmienić (co podniesiono w odpowiedzi na skargę), że wbrew zarzutom skargi (że organ naruszył zasadę rzetelności, ignorując fakt, że Prezydent Miasta jako właściwy organ ochrony środowiska uznał zgłoszenie za wystarczające i nie nakazał uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, wchodząc tym samym w kompetencje organów administracji środowiskowej, dokonując własnej) - oceny wniosków w zakresie kryteriów środowiskowych dokonali eksperci zewnętrzni (członkowie KOP) z dziedziny "środowisko przyrodnicze", wpisani do "Wykazu ekspertów programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021-2027".
Ponadto obaj ci eksperci uznali, że z uwagi na specyfikę projektu, który zakłada stworzenie lakierni wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach (a strona, co już wykazano wcześniej tego wymogu skutecznie nie zanegowała). Nie należy też zapominać o tym, że projekt skarżącej polegał na odtwarzaniu gospodarczego dziedzictwa regionu w zakresie lakiernictwa, kowalstwa i snycerstwa w nowoczesnych zawodach blacharza i lakiernika, w innowacyjnej formie poprzez właśnie uruchomienie lakierni i blachami oraz wdrożenie innowacji procesowej w formie planowanego wyposażenia w maszyny i urządzenia opisane we wniosku.
Wobec powyższego słusznie uznano, że strona nie spełniła wymogu przedłożenia stosownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (co istotne, uzyskanie której wynika wprost z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko). Natomiast zgłoszenie (potwierdzone zaświadczeniem z 12 maja 2025 r.), na które powołuje się strona, potwierdzające zgłoszenie instalacji lakierni emitującej zanieczyszczenia do powietrza (mające skutecznie zastąpić ww. decyzję) dotyczy zupełnie innego zagadnienia (innej również ustawy) i odbywa się w trybie innego postępowania. Może ponadto zastąpić decyzję emisyjną, o której jest mowa w p.o.ś., a nie decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (jak chciałaby tego strona).
Jeśli natomiast chodzi o Kryterium nr 15 "Zgodność z zasadą zrównoważonego rozwoju, w tym zasadą "do not significant harm" (DNSH) – "nie czyń poważnych szkód", to przypomnieć należy, że kryterium to uznaje się za spełnione jeśli dla projektu potwierdzone zostanie, że wnosi on istotny wkład (pozytywny wpływ) na realizację co najmniej jednego z celów wskazanych w punktach 1-6 oceny projektu (1. nie będzie prowadził do znaczących emisji gazów cieplarnianych, 2. nie będzie prowadził do nasilenia niekorzystnych skutków na warunki klimatyczne oddziaływujące na miejsce realizacji projektu, ludność, przyrodę lub aktywa, 3. nie będzie zagrażał dobremu stanowi lub dobremu potencjałowi ekologicznemu jednolitych części wód, w tym wód powierzchniowych i wód gruntowych lub dobremu stanowi środowiska wód morskich, 4. nie będzie prowadził: - do znacznego zwiększenia wytwarzania, spalania lub unieszkodliwiania odpadów, z wyjątkiem spalania odpadów niebezpiecznych nienadających się do recyklingu, - do nieefektywnego korzystania z zasobów naturalnych, - do poważnych i długoterminowych szkód dla środowiska w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym [powyższe należy rozumieć jako analizę projektu w kontekście przejścia na gospodarkę w obiegu zamkniętym, w tym zapobieganie powstawaniu odpadów oraz ich ponownego użycia i recyklingu], 5. nie doprowadzi do istotnego zwiększenia poziomu emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody lub gleby, 6. nie będzie negatywnie wpływał na stan ekosystemów, siedlisk i gatunków) i nie będzie miał negatywnego wpływu na pozostałe 5 celów.
Ponadto strona (zgodnie z Regulaminem) zobowiązana była do przedłożenia Załącznik 2.1 pn. Formularz w zakresie oceny oddziaływania na środowisko z uwzględnieniem zasady "Nie czyń znaczącej szkody" (zasady DNSH w rozumieniu art. 17 ww. rozporządzenia unijnego), wypełnionego zgodnie z instrukcją zamieszczoną w jego treści. Informacje zebrane w Formularzu umożliwiają przeprowadzenie oceny projektu pod kątem jego zgodności z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz z zasadą DNSH "nie czyń znaczącej szkody".
Mając powyższe na względzie oraz treść Załącznika 2.1 organ słusznie stwierdził, że przedstawiona przez stronę analiza zgodności projektu z zasadą "Nie czyń znaczącej szkody" (zasadą DNSH) ma charakter niepełny i że bez decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i odniesienia się do niej nie było możliwie uznanie, że działania podjęte przez stronę w projekcie nie będą negatywnie oddziaływały na środowisko, a więc i na niektóre z celów środowiskowych, jak ochrona i odtwarzanie bioróżnorodności i ekosystemów, zapobieganie i kontrola zanieczyszczeń powietrza, wody lub ziemi czy odpowiednie użytkowanie i ochrona zasobów wodnych i morskich. Nie jest też jasne w oparciu o co strona stwierdziła (mając na uwadze treść Instrukcji do punktu A.2.1., że powstanie lakierni (co już szczegółowo opisano przy kryterium nr 14) nie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (zgodnie z rozporządzeniem o.o.ś.) i nie wymaga przedłożenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych czy też innych decyzji, o których jest mowa w art. 72 ust. 1, 1a i 1b u.o.o.ś.
Z pewnością (jak już wskazano przy kryterium nr 14) nie wystarczy przedłożone przez stronę zgłoszenie emisyjne. Taka decyzja (co wynika z treści przedmiotowego załącznika oraz zawartych w nim instrukcji) była pożądana do wykazania (oprócz dwóch spełnionych celów projektu: że nie będzie on prowadził do nasilenia niekorzystnych skutków na warunki klimatyczne oddziaływające na miejsce realizacji projektu, ludność, przyrodę lub aktywa oraz że nie będzie prowadził do znacznego zwiększenia wytwarzania, spalania lub unieszkodliwiania odpadów) pozostałych czterech celów projektu, że: (-) nie będzie prowadzić do znaczących emisji gazów cieplarnianych (instrukcja B.5.1.); (-) nie będzie zagrażać dobremu stanowi lub dobremu potencjałowi ekologicznemu jednolitych części wód, dobremu stanowi środowiska wód morskich (instrukcja B.3.); (-) nie będzie prowadzić do istotnego zwiększenia poziomu emisji zanieczyszczeń do powietrza, wody lub gleby (instrukcja do B.5.1.); (-) nie będzie szkodliwe dla stanu zachowania siedlisk i gatunków, w tym siedlisk i gatunków objętych zakresem zainteresowania Unii (instrukcja B.6.1.).
Słusznie zatem przyjęto, że ze względu na planowaną działalność związaną z lakiernią, projekt również i w tym wypadku wymagał uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której rozstrzygnięcie byłyoby kluczowe w ocenie jego wpływu na poszczególne cele środowiskowe. Tym samym też prawidłowa jest ocena, że strona nie wykazała zgodności projektu ze wszystkimi celami środowiskowymi (z uwagi na brak odniesienia się do ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach), czyli, że IP nie mogła uznać (bo strona tego nie wykazała), że działania podjęte w projekcie nie będą negatywnie oddziaływały na niektóre z celów środowiskowych, jak: (-) łagodzenie zmian klimatu, (-) odpowiednie użytkowanie i ochrona zasobów wodnych i morskich, (-) zapobieganie i kontrola zanieczyszczeń powietrza, wody lub ziemi oraz (-) ochrona i odtwarzanie bioróżnorodności i ekosystemów. Co istotne organ wzywając dwukrotnie stronę do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami wskazywał, m.in., że: "Należy wykazać wszystkie źródła emisji i wskazać jakie to będą zanieczyszczenia (oprócz gazów cieplarnianych).
Funkcjonowanie projektu to powstawanie odpadów, ścieków w tym technologicznych, zanieczyszczeń do powietrza.", "(...) przytoczona argumentacja nie pozwala na stwierdzenie, że projekt wnosi istotny wkład w cel Adaptacja do zmian klimatu." czy też wzywając w zakresie Kryterium nr 14: "Na etapie planowania i realizacji przedsięwzięcia stwierdza się, iż zakres projektu w żaden sposób nie oddziałuje i nie będzie oddziaływać na ekosystem, co znajduje potwierdzenie w zakwalifikowaniu projektu do grupy inwestycji, które nie wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko naturalne". To pokazuje, że kwestie środowiskowe były istotne dla spełnienia tego kryterium, uwzględniając w tym decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, która spowodowałaby, że eksperci mogliby ocenić przedstawioną przez skarżącą analizę zgodności projektu z zasadą "nie czyń poważnych szkód", odnosząc ją do ustaleń zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Wobec powyższego trudno też uznać za zasadne zarzuty naruszenia: (-) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 §1 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. (pkt I skargi), (-) art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. (pkt. II skargi), (-) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej (pkt III skargi), jak również te wskazane w jej uzasadnieniu.
Sąd nie znalazł także podstaw (wbrew zapatrywaniu strony) do zakwestionowania stanowiska przyjętego przez organ w zakresie niespełnienia Kryterium nr 32 "Usługi lub produkty przyczyniają się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji". Jeśli chodzi o to kryterium to ocenie podlegało to, czy w wyniku realizacji projektu powstaną usługi lub produkty przyczyniające się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji. Skarżąca natomiast wskazała w Biznesplanie (sekcja C – Opis projektu), że na skutek realizacji projektu (a to jest kluczowe) powstaną usługi lakiernicze oraz blacharskie: "W ramach planowanego projektu Wnioskodawca planuje kontynuację tradycji usługowych w zakresie kowalstwa, malarstwa oraz snycerstwa poprzez wdrożenie innowacji usługowych w zakresie lakiernictwa (malarstwo, snycerstwo) i blacharstwa (kowalstwo) w miejscowości E..", a nie usługi lub produkty przyczyniające się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji.
Jak zauważyła też słusznie IP w odpowiedzi na skargę, takie wskazania pojawiają się wielokrotnie w dokumentacji konkursowej. Brak jest natomiast wskazań, z których wynikałoby, że w wyniku realizacji projektu powstaną usługi lub produkty przyczyniające się do zwiększenia równości, włączenia społecznego, niedyskryminacji. Tym samym trudno zakwestionować stanowisko członków KOP (mając na uwadze opis strony w zakresie wykazania spełnienia przedmiotowego kryterium – ograniczający się do: planu rozbudowy strony internetowej o możliwość zakupu nowych usług, zgodnie z wytycznymi WCAG 2.2 na poziomie AA - standardami dostępności cyfrowej zwiększającymi dostępność cyfrową dla osób z niepełnosprawnościami i jest działaniem wprost skierowanym do osób z niepełnosprawnościami, wskazania, że zakup maszyn nie ograniczy dostępu do tych urządzeń osobom niepełnosprawnym oraz wskazania, że zapewnione zostaną materiały edukacyjne w wersjach alternatywnych, uwzględniające potrzeby osób, które nie komunikują się płynnie) o niespełnieniu przez skarżącą przedmiotowego kryterium.
Trudno bowiem uznać aby działania te były powiązane (jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę) z usługą blacharską czy lakierniczą, a takie były wymogi tego kryterium. Słusznie też podkreślono, że ocena w ramach tego kryterium dotyczy usługi/produktu powstałych na skutek realizacji projektu, a nie samego projektu. Tym samym prawidłowe jest stanowisko organu przyjęte w informacji o nieuwzględnieniu protestu, że strona nie spełniła przedmiotowego kryterium, gdyż żadne z opisanych w Biznesplanie działań nie jest produktem lub usługą powstałą w wyniku realizacji projektu. Takim natomiast są usługa blacharska i usługa lakiernicza.
Tym samym trudno uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 §1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. skutkujący błędem w ustaleniach faktycznych i twierdzeniu, że projekt nie wykazywał wpływu na osoby z niepełnosprawnościami.
Przypomnieć końcowo też należy, że korzystanie z dotacji unijnych (środków publicznych) nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien, po pierwsze, dostosować się do zasad udzielania pomocy, a po drugie, bezwzględnie wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej każdy wnioskodawca wyraża zgodę składając stosowne oświadczenie. Oznacza to, że to po jego stronie leży obowiązek dochowania należytej staranności i dostosowania się do jawnych i identycznych dla wszystkich wnioskodawców dofinasowania wymogów. Z dokumentacją konkursową należy się wnikliwie zapoznać, a ewentualne wątpliwości wyjaśnić. W toku postępowania zawsze istniej bowiem możliwość skonsultowania się i uzyskania wyjaśnień w celu należytego dostosowania się do obowiązków nałożonych na wnioskodawców w postępowaniach konkursowych.
Jednakże tego rodzaju obowiązkom skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie podołała, co skutkowało uzasadnionym okolicznościami faktycznymi sprawy rozstrzygnięciem organu o nieuwzględnieniu jej protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Z omówionych zatem przyczyn sąd obowiązany był uznać, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a przeprowadzona przez organ ocena projektu prawa nie narusza.
Uwzględniając dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zarzuty podniesione w skardze w żaden sposób nie wpływają na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Stanowią natomiast niczym niepopartą polemikę, pozostającą bez istotnego znaczenia dla sprawy. Ponadto podstawą kwestionowania dokonanej oceny nie może być odmienna opinia czy argumentacja skarżącej. Podstawą zarzutu nie może być też okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z oceną wniosku. Sąd, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena zatem zawarta w zaskarżonej negatywnej ocenie protestu nie jest dowolna i mieści się w granicach logicznego rozumowania, a przy tym jest spójna, wyczerpująca, odpowiada zasadom doświadczenia życiowego oraz pozostaje w związku z dokumentacją naboru i ustalonymi kryteriami.
Ocena została zatem dokonano w sposób prawidłowy a tym samym przeprowadziła wybór projektów do dofinansowania zgodnie z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, tj. w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewniła wnioskodawcom (w tym stronie) równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Organ nie dopuścił się również dowolności przy dokonywaniu oceny. Tym samym trudno uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo w zakresie wskazanym w skardze.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej oddalił skargę.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.