Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodziz 21 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Łd 183/26

Uzasadnienie

I SA/Łd 183/26

Zaskarżoną decyzją z dnia 26 stycznia 2026 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 28 listopada 2025 r. w sprawie określenia E. A. (prowadzącemu A – dalej strona, skarżący) należności z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2023 r., przypadającej do zwrotu do budżetu Miasta Łodzi.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, wskazując na art. 60 pkt 1 i art. 252 ust. 1, 4 i 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: u.f.p.) oraz regulacje ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - dalej k.p.a.) i ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 - dalej: u.f.z.o.) organ odwoławczy przypomniał, że A w Łodzi (dalej: Przedszkole), dla którego osobą prowadzącą jest E. A., działa nieprzerwanie od stycznia 2011 r. Osobą je prowadzącą był i jest obecnie strona (osoba fizyczna).

Skarżący w styczniu 2022 r. złożył w Urzędzie Miasta Łodzi informację o zmianie konta do rozliczania dofinansowania wskazując nr rachunku w Bank A [...] jako dotyczącego placówki: A. Przedszkolu przyznano w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli z tym, że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż przewidziana kwota potrzeb oświatowych na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola. Łącznie przyznano dotację w kwocie 551 806,16 zł.

Dotację wypłacono na skazany przez stronę rachunek bankowy w Bank A: [...].

W toku czynności kontrolnych ustalono, że wszystkie przelewy dotacji na rzecz A w 2023 r., były przekazywane na rachunek bankowy: [...], który jest rachunkiem spółki A Sp. z o.o (dalej: Spółka). Ponadto ze wszystkich dokumentów potwierdzających dokonywanie wydatków ze środków dotacji w 2023 r., przedłożonych kontrolującym wynika, że Spółka a nie organ prowadzący (czy osoba prowadząca). Przedszkole była stroną we wszelkich kontrolowanych umowach innych dokumentach kadrowo-płacowych, na podstawie których dokonywano płatności z tytułu świadczenia pracy ze środków dotacji, także w badanych umowach zlecenia i rachunkach do tych umów, zleceniodawcą była Spółka. Z dotacji sfinansowano również wydatki z tytułu zakupu towarów i usług w łącznej wysokości 155.324,93 zł (co stanowiło 28,15% wydatków sfinansowanych z dotacji udzielonej w 2023 r.), w tym m.in.: zajęcia dodatkowe z dziećmi (audycja muzyczna, zajęcia z rytmiki i tańca, logopedia, terapia pedagogiczna, przedszkoliada (piłka), gimnastyka, joga, robotyka); modernizację placu zabaw; naprawy bieżące; pomoce dydaktyczne; artykuły biurowe, higieniczne i gospodarcze; wyposażenie; materiały eksploatacyjne; czynsz; energię elektryczną; monitoring; usługi telekomunikacyjne i Internet; usługi płacowo - kadrowe; szkolenia; opłaty za prowadzenie rachunku, przelewy i użytkowanie karty.

Podkreślono, że także w tym przypadku Spółka była stroną przedłożonych do kontroli umów dotyczących świadczenia usług na rzecz Przedszkola przez kontrahentów, tj. umów oraz faktur VAT, na których figurowała jako nabywca. Zapłaty zobowiązań wobec kontrahentów dokonywano bezpośrednio z rachunku dotacyjnego nr [...] należącego do Spółki lub z rachunku podstawowego nr [...], na który następnie dokonywano refundacji z konta dotacyjnego.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności organ wywiódł, że środki z dotacji były:

1. – wobec wyraźnej dyspozycji E. A. - przelewane przez dotującego na rachunek bankowy Spółki, a nie Przedszkola,
2. – były wykorzystywane przez Spółkę (a nie Przedszkole) - która wydatkowała te właśnie środki z dotacji, co potwierdzają dokumenty księgowe przedłożone do kontroli.

Kolegium podkreśliło, że kluczowe w niniejszej sprawie jest, iż: 1) A w Ł. (REGON [...], NIP [...])- podmiot wpisany do ewidencji przez Prezydenta Miasta Łodzi i 2) A sp. z o.o. (REGON [...] NIP [...]) - spółka prawa handlowego wpisana do KRS - to dwa odrębne podmioty. Nie ulega wątpliwości, że w obu tych strona pełni funkcje - osoby prowadzącej czy organu prowadzącego w Przedszkolu i Prezesa Zarządu w Spółce, ale nie zmienia to faktu, że są to dwa odrębne podmioty, dwa odrębne byty prawne. Spółka nigdy nie była podmiotem uprawnionym do uzyskania dotacji oświatowej i do wydatkowania jej, a strona - w świetle obowiązujących przepisów nie była uprawniona do przekazania środków na rzecz zewnętrznego podmiotu (w tym przypadku: Spółki), który miałby następnie nimi dysponować.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że osoba prawna mogłaby - co do zasady - być organem prowadzącym placówkę, ale z akt sprawy wynika, że od momentu wpisania Przedszkola do rejestru organem prowadzącym Przedszkole był i jest E. A., a zatem to on był osobą uprawnioną i zobowiązaną do wydatkowania środków z dotacji. Skoro organem prowadzącym może być również osoba prawna, to brak było przeciwwskazań by Spółkę uczynić organem prowadzącym Przedszkole. Wymagałoby to jednak zastosowania procedury z art. 168 ust. 14 u.p.o. - w tym celu musiałby zostać złożony odpowiedni wniosek. Tymczasem wniosku o zmianę organu prowadzącego Przedszkole nie złożono, a mimo to środki z dotacji przekazywano Spółce i wydatkowała je Spółka, a nie Przedszkole. Podkreślono, że nawet gdyby uznać - jak zrobił to organ pierwszej instancji - że z uwagi na brak osobowości prawnej jednostki oświatowej dotacja powinna zostać wypłacona na rachunek bankowy otwierany przez osobę prowadzącą Przedszkole, to jednak w niniejszym przypadku posiadaczem rachunku bankowego nie jest strona, lecz Spółka.

Przypomniano, że w decyzji z dnia 19 sierpnia 2025 r., (uchylającą pierwotną decyzję organu I instancji) Kolegium zajęło już stanowisko, iż nie sposób uznać, by organ prowadzący (osoba prowadząca) Przedszkole mógł być stroną postępowania o zwrot dotacji nienależnie pobranej, bowiem dotacja była należna - istniała podstawa prawna do jej przyznania i wypłacenia, ale trafiła do podmiotu, który nie był uprawniony do jej dalszego rozdysponowania. Z powyższych względów uznać należało, że postępowanie prowadzone wobec skarżącego (organu prowadzącego Przedszkole) z tytułu nienależnie pobranej dotacji oświatowej było wadliwe.

Niemniej jednak, niewątpliwie środki z dotacji zostały przekazane - wobec wyraźnej dyspozycji skarżącego Spółce i przeznaczone na działalność Spółki. Skarżący podał bowiem rachunek bankowy Spółki jako rachunek, na który miały być przelewane środki z dotacji. Tym samym, decydując o przelewie środków na rachunek bankowy Spółki, wykorzystał je niezgodnie z przeznaczeniem. Organ prowadzący stracił bowiem w momencie przelewu środków wpływ na wykorzystanie wskazanych środków przez Spółkę. Odkąd znalazły się one na rachunku bankowym Spółki, Spółka mogła nimi swobodnie dysponować.

W niniejszej sprawie środki zostały przekazane zewnętrznemu podmiotowi - Spółce i to już wskazuje na ich wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem. Gdyby bowiem Spółka była organem prowadzącym Przedszkole, to w niniejszym postępowaniu można byłoby badać sposób wydatkowania środków przez Spółkę, jednak w sytuacji, gdy organem prowadzącym pozostawał skarżący - takiej możliwości nie było, bowiem już samo przekazanie środków Spółce stanowi o ich wykorzystaniu niezgodnie z przeznaczeniem, jako że z chwilą dokonania przelewu podmiot uprawniony już wydatkował środki i stracił kontrolę nad dalszym ich wydatkowaniem, bowiem trafiły one na rachunek podmiotu zewnętrznego. Nie do Spółki winny bowiem trafić dotacje i nie Spółka powinna nimi dalej dysponować.

Wskazano jednocześnie, że organ pierwszej instancji w toku prowadzonej kontroli, a następnie postępowania administracyjnego nie zakwestionował przeznaczenia środków na cele oświatowe, lecz uzyskanie i dysponowanie tymi środkami przez podmiot do tego nieuprawniony tj. Spółkę. Kolegium oceniło, że przekazanie środków Spółce wyczerpało definicję "wydatkowania środków" bowiem od momentu przelania tych środków na rachunek bankowy innego podmiotu E. A. - organ prowadzący Przedszkole utracił prawo do dysponowania tymi środkami. Ponownie podkreślono, że Spółka nigdy nie miała prawa do wydatkowania środków z dotacji oświatowej, a organ pierwszej instancji nie ma prawa do badania dokumentacji finansowej Spółki.

Odnosząc się zaś do przedłożonej przez stronę umowy o świadczenie usług z dnia 29 grudnia 2021 r. zawartej przez skrzącego ze Spółką wskazano z umowy nie wynika, by obejmowała ona wydatkowanie środków z dotacji oświatowej. Nawet gdyby jednak istniał taki zapis w umowie, to przepisy prawa nie przewidują przekazywania środków publicznych z dotacji oświatowej podmiotom zewnętrznym.

Podsumowując wskazano, że sprawie wydatkowanie środków publicznych, że nastąpiło już w momencie przekazania ich - na wyraźne żądanie strony na rachunek bankowy Spółki - zewnętrznego podmiotu.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2026 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. 1. naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.pl w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez błędną wykładnię pojęcia "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", polegającą na przyjęciu przez organ, że przesłanka ta zostaje spełniona już przez sam fakt przekazania środków dotacji na rachunek bankowy spółki A sp. z o.o., a zatem bez potrzeby ustalania i wykazywania, czy środki zostały faktycznie przeznaczone na wydatek niedopuszczalny w świetle art. 35 ust. 1 u.f.z.o.,
2. 2. naruszenie aft. 7 k.p.a w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy oraz nierozpoznanie istoty zarzutów odwołania,
3. 3. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych świadczących o transparentnym i jawnie realizowanym sposobie gospodarowania środkami dotacji przez skarżącego,
4. 4. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wykraczający poza granice swobodnej oceny dowodów polegający na uprzednim przyjęciu przez organ tezy rozstrzygnięcia, a następnie podporządkowaniu jej oceny dowodów
5. 5. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na poczynieniu ustaleń faktycznych bez uwzględnienia rzeczywistego sposobu zarządzania środkami dotacji,
6. 6. naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zasadę zaufania obywatela do organów administracji publicznej, polegające na pominięciu okoliczności, że organ dotujący przez cały okres objęty decyzją przekazywał środki dotacji na rachunek wskazany przez skarżącego jako rachunek związany z działalnością placówki (Spółki), nie zgłaszając jakichkolwiek zastrzeżeń co do prawidłowości przyjętego sposobu rozliczeń,
7. 7. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający odtworzenie rzeczywistych motywów rozstrzygnięcia organu,
8. 8. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 pkt. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez zastosowanie wobec skarżącego obowiązku zwrotu całej dotacji oświatowej w sposób nieproporcjonalny do ustalonych okoliczności sprawy,

Jednocześnie wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z: rozliczenia z otrzymanej dotacji w 2023 roku, celem wykazania faktu, iż środki pochodzące z dotacji oświatowej zostały przeznaczone w całości na bieżące funkcjonowanie przedszkola oraz potrzeby dzieci do niego uczęszczających; opinii rodziców wychowanków Przedszkola na okoliczność wykazania prawidłowego funkcjonowania placówki, wysokiej jakości świadczonej opieki i edukacji oraz znaczenia przedszkola dla lokalnej społeczności; opinii o pracodawcach z dnia 25 kwietnia 2025 roku celem wykazania charakteru relacji pomiędzy przełożonymi a pracownikami.

Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istota sporu w sprawie sprawdza się do odpowiedzi na pytanie - czy w świetle art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w zw. z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. "wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem", może zostać utożsamione jedynie z faktem przekazania środków dotacji na rachunek bankowy Spółki, a zatem bez potrzeby ustalania i wykazywania na co i w jaki sposób dotacja została wykorzystania?

Na wstępie należy wskazać, że dotacje oświatowe są środkami publicznymi, do których zastosowanie mają przepisy u.f.p., co wynika z jej art. 60 pkt 1. Natomiast stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.

Zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Stosownie do art. 252 ust. 5 i ust. 6 pkt 1 u.f.p. zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego naliczane są począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Podkreślić w tym miejscu należy, że brak jest przy tym definicji legalnej "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". Jednakże, w doktrynie przyjmuje się, że jest to wydatkowanie przez beneficjenta przekazanych mu środków finansowych w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (zob. M. Stawiński Komentarz do art. 252 w: Ustawa o finansach publicznych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019).

Także w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem to taka, która została wydatkowana na inne cele aniżeli te, na które została udzielona bądź nie służyła pokryciu wydatków, na które miała być wykorzystana. Jeżeli okaże się, że wydatki, na pokrycie których dotacja została przeznaczona nie wystąpiły, to także i taka dotacja nosi znamiona dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 235/18).

Na podstawie art. 35 u.f.z.o. dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań m. in. placówek wychowania przedszkolnego. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1. a) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce w przeliczeniu na maksymalny wymiar czasu pracy [...] aa) roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole lub placówce oraz osoby fizycznej prowadzącej publiczne lub niepubliczne przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kwot określonych w lit. a,
2. b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2025 r. poz. 1226, 1676 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 180 i 187)
3. 2) pokrycie wydatków na zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmujących m.in. książki i inne zbiory biblioteczne, środki dydaktyczne, meble.

Natomiast jak wynika z art. 10 ust. 1 ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r., poz. 737 ze zm. – dalej p.o.). organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

1. 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
2. 2) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
3. 3) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
4. 4) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2019 r. poz. 351) i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
5. 5) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych;
6. 6) wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły lub placówki;
7. 7) przekazanie do szkół dla dzieci i młodzieży oraz placówek, o których mowa w art. 2 pkt 7, z wyjątkiem szkół artystycznych realizujących wyłącznie kształcenie artystyczne, informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla dzieci i młodzieży, finansowanych ze środków publicznych.

Ustawodawca w ww. przepisie zawarł katalog otwarty zadań realizowanych przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. Stosownie natomiast do art. 44 ust. 1 p.o. szkoły i placówki podejmują niezbędne działania w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej, zapewnienia każdemu uczniowi warunków niezbędnych do jego rozwoju, podnoszenia jakości pracy szkoły lub placówki i jej rozwoju organizacyjnego.

Z brzmienia art. 35 ust. 1 u.f.z.o wywieść można zasadę, według której środki otrzymane od jednostki samorządu terytorialnego mogą być przeznaczone wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących placówki wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności placówki wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki.

Wyznaczone w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. materialnoprawne granice postępowania dowodowego wskazują, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.

Jednocześnie dotacja przysługuje na dziecko (ucznia) i w tym zakresie ma charakter podmiotowy, jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań przedszkola i w tym zakresie przyznawana dotacja ma charakter celowy.

Mając na uwadze celowy charakter dotacji jak i granice postępowania wyjaśniającego, determinowanego brzemieniem art. 35 ust 1 u.f.z.o. (a prowadzonego w myśl regulacji art. 7 k.p.a., 80k.p.a. oraz art 77 § 1 k.p.a.), należy podkreślić, że tak długo, jak długo można wykazać, iż wydatki przyczyniają się do polepszenia funkcjonowania placówki wychowania przedszkolnego w sferze realizacji przez nią zadań można uważać je za wydatki kwalifikowalne (z punktu widzenia art. 35 u.f.z.o).

Wracając w tym miejscu do istoty sporu należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że dotacja, w związku z dyspozycją skarżonego, niewątpliwe została przekazana na rachunek powiązanej osobowo ze skarżącym Spółki. Jednakże – co wymaga szczególnego podkreślenia - w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym nie ustalono jednocześnie czy środki dotacyjne zostały przeznaczone na zadania związanie z celem przyznanej dotacji ("organ pierwszej instancji w toku prowadzonej kontroli, a następnie postępowania administracyjnego nie zakwestionował przeznaczenia środków na cele oświatowe" str. 11 zaskarżonej decyzji).

W ocenie Sądu sam fakt przekazania środków dotacji na rachunek bankowy powiązanej Spółki, w której skarżący jest prezesem zarządu nie powoduje możliwości automatycznego uznania jej za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem.

Pomimo dysponowania materiałem dowodowym oferowanym przez stronę sposób wykorzystania dotacji nie został przez organ ani zbadany (organ wprost przyznaje, że w tym zakresie nie było prowadzone żadne postępowanie wyjaśniające), ani oceniony ponieważ organ błędnie uznał, że niezgodne z przeczeniem dotacji polegało na do przekazania środków na rzecz "zewnętrznego podmiotu" (Spółki).

Na tle powyższego stanowiska Sądu zupełnie chybiona jest argumentacja organu, zgodnie z którą "na co natomiast Spółka wydatkowała środki - to już kwestia odrębna niepodlegająca weryfikacji przez organ pierwszej instancji, ponieważ Spółka nie była podmiotem uprawnionym do pozyskania środków, a organ pierwszej instancji nie ma uprawnienia ani do badania wydatkowania środków będących w dyspozycji tej spółki, ani do czynienia jej stroną postępowania" (s.14 zaskarżonej decyzji).

Wobec powyższego zasadny okazał się zarzut skargim zgodnie z którym zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 7 k.p.a., 80k.p.a. oraz art 77 § 1 k.p.a., polegającym na odstąpieniu przez organ od ustalenia rzeczywistego sposobu wykorzystania środków dotacji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ oceni zasadność wydatkowania środków dotacyjnych w świetle art. 35 ust. 1 u.f.z.o. i zestawiając poczynioną ocenę z faktem przekazania datacji na konto bankowe Spółki - ponownie rozważy zastosowanie normy wynikającej z art 252 par. 1 u.f.p.

Sąd nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów. Stosownie bowiem do treści art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W zwrocie "dowody uzupełniające" chodzi o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. W orzecznictwie zasadnie się podnosi, że sąd administracyjny może w toku uzupełniającego postępowania dowodowego dokonywać wyłącznie ustaleń, które mają wpływ na ocenę legalności aktu lub czynności. Nie mogą one natomiast prowadzić do nowego ustalenia stanu faktycznego sprawy administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy, gdyż w takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżony akt lub czynność.

Innymi słowy, celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 P.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (zob. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 106). Uwzględniając powyższe rozumienie art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiły istotne wątpliwości, których wyjaśnienie wymagałoby przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów.

Celem ewentualnego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej czy podatkowej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń.

Tymczasem w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie został ustalony w stopniu umożlwiającym zastosowanie prawa materialnego (co zostało omówione we wcześniejszym fragmencie niniejszych rozważań) – a jego ustalenie, w myśl wiążących wytycznych Sądu, będzie zadaniem organu w toku ponownie prowadzonego postępowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c uchylił zaskarżoną decyzję, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te składają się: kwota uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 5.519 złotych, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10 800 złotych oraz kwota uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych.

P.C.