Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.11.2008r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia 30.06.2008r., nr [...], w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2006r. w kwocie 31 841 zł. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów
B.R. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe wychowując cztery córki: M. R. ur. w 1991r., A. R. ur. w 1992r., M. R. ur. w 1994r. i A. R. ur. w 1995r. Mąż T. R. mieszka w P. i tam prowadzi działalność gospodarczą. B. R. utrzymuje się z przyznanego jej przez ZUS na okres siedmiu miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości ok. 800 zł. W roku 2007 osiągnęła dochód w wysokości 13 799,11 zł. przy przychodzie wynoszącym 15 426,67 zł. Do grudnia 2008r. otrzymywała od męża 2000 zł. miesięcznie. Od tego momentu mąż nie kontaktował się z nią. Jedynie w lutym 2009r. wstąpił do domu i dał każdemu dziecku po 250 zł. Jak podaje; jej miesięczne wydatki związane z bieżącymi potrzebami opiewają na kwotę 2650 zł. i obejmują: opłaty za media – ok. 1300 zł., podatki od nieruchomości – ok. 350 zł., koszty utrzymania dzieci i żywność – 1000 zł. Jest zadłużona u znajomych i rodziny na kwotę ok. 8700 zł. Nie posiada lokat bankowych ani funduszy, ma natomiast konto bankowe w Banku [...] S.A.
Strona skarżąca jest właścicielem domu drewnianego o pow. 100 m2 i nieruchomości rolnej o pow. ok. 10 ha.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...)
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma jednak analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zdaniem orzekającego dane przedstawione we wniosku były niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych B. R. Stąd też jej pełnomocnik został wezwany do przedłożenia szeregu dokumentów. Z nałożonego obowiązku strona skarżąca nie wywiązała się jednak w pełni.
Nie nadesłała bowiem oświadczenia, określającego osiągnięty przez nią dochód i przychód w 2008r.
W ramach złożonych przez nią oświadczeń zachodzą natomiast poważne rozbieżności. B. R. twierdzi bowiem, iż posiadane nieruchomości nie przynoszą żadnych dochodów. Z danych dotyczących konta z lwem prowadzonego w Banku [...] S.A. wynika zaś, iż B. R. na przestrzeni dwóch miesięcy otrzymała dotacje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa: dwa razy w kwocie 4 241,44 zł raz w kwocie 2 064 zł. i raz w kwocie 2 231,64 zł. Podkreślić też wypada, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu nic nie wspomniała o tych dochodach, co poddaje pod wątpliwość wiarygodność składanych przez nią oświadczeń. To z kolei wyklucza spełnienie przez B. R. przesłanki wykazania niemożności ponoszenia przez nią kosztów sądowych, zwłaszcza w przypadku kiedy ocena sytuacji finansowej strony skarżącej, w przeważającej mierze opierać się ma właśnie na jej oświadczeniach.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1, art.245§ 3, art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji.