Uzasadnienie
Organ I instancji Wójt Gminy G., decyzją - nakazem płatniczym nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r. określił J. W. zamieszkałemu w R., łączne zobowiązane pieniężne na rok 2009 w kwocie 151,00 zł. W przedmiotowej decyzji wskazano szczegółowe wyliczenie podatku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. zarzucając: pomniejszenie obszaru przyjętego do podstawy opodatkowania o ponad 1,17 ha, w kolejnym piśmie pomniejszenie obszaru o1,39 ha, a tym samym pomniejszenie masy spadkowej po rodzicach, pomniejszenie kwoty pieniężnej i obszarowej. Odwołujący się wskazał następujące dokumenty potwierdzające słuszność jego stanowiska a to: kserokopię odpisu Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. z dnia 20 września 2007 r., kserokopię zaświadczenia Starosty G. z dnia 15 stycznia 2008 r. oraz kserokopię decyzji Urzędu Powiatowego Prezydium G. w sprawie zmian w rejestrze gruntów, a przy piśmie uzupełniającym odwołanie: kserokopię postanowienia z dnia 30 listopada 1968 r, sygn. akt [...] Sądu Powiatowego w G. dot. zniesienia współwłasności, ponownie kserokopię zaświadczenia Starosty G. z dnia 15 stycznia 2008 r. oraz kserokopię prawomocnego postanowienia z dnia 26 listopada 1997r sygn. akt: [...].
W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, dotyczy dwóch odrębnych nieruchomości co winno skutkować rozdzieleniem obowiązku podatkowego. Tymczasem, zd. odwołującego się obowiązek podatkowy połączono, aby zatrzeć rozbieżności w powierzchni nieruchomości, spowodowanej przewłaszczeniem gruntu w ręce trzecie przy pomocy Gminy G. i Starostwa Powiatowego
Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r. nr [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji prawidłowo dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Powierzchnię spornego gruntu ustalił bowiem zgodnie z aktualnymi danymi z rejestru gruntów sporządzonego dla jednostki rejestrowej Nr [...] (R.), a prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. Organ odwoławczy stwierdził, że z danych zawartych w tym rejestrze jednoznacznie wynika, iż wymienione w nim działki gruntu stanowią wyłączną własność odwołującego się, zaś ich łączny obszar wynosi 1,7755 ha. Zatem, zd. organu II instancji, nie można przyjąć, jak chce odwołujący się, innej, wyższej powierzchni niż ta, która wynika z aktualnej ewidencji gruntów i budynków, pomimo, że może to być niezgodne z przedstawionymi przez odwołującego się dokumentami.
Organ II instancji dodatkowo podkreślił, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto art. 4 ust.1 tej ustawy wskazuje, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawi powierzchni, rodzaju klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków.
Z kolei art. ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zaś przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednoznacznie w sposób spójny określają, że podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co daje tej ewidencji w tym zakresie bezwzględne pierwszeństwo przed innymi dokumentami np. aktami notarialnymi czy też zapisami w księgach wieczystych.
Dodatkowo przywołano wyroki sądów administracyjnych a to: wyrok NSA z dnia 28 maja 1992r. sygn. akt: SA/Kr 139/92 oraz z dnia 2 marca 1995r. sygn. akt: SA/Kr 2161/94 opubl. Wspólnota 1995, nr 39, s.23.
Z powyższych względów, zd. organu odwoławczego, organ podatkowy nie jest uprawnionym do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów i w nin. sprawie prawidłowo przyjął powierzchnię gruntów 1,7755 ha.
Organ II instancji zaakcentował także, że organ I instancji zastosował właściwe stawki, przeliczniki i zwolnienia podatkowe zgodne zarówno z powołanymi uchwałami Rady Gminy G. jak i przepisami o podatku rolnym i podatku od nieruchomości. Powierzchnia przyjęta do opodatkowania na podstawie obowiązującej ewidencji gruntów ustalona została wyłącznie dla celów podatkowych a co za tym idzie nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na sprawy własnościowe.
Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył J. W. z wnosząc o jej uchylenie jak również uchylenie decyzji organu I instancji.
Skarżący podniósł, że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne, gdyż nie uwzględniono prawomocnego wyroku WSA w Krakowie o sygn. IIISA/Kr 1181/05, który to wyrok, zd. skarżącego, potwierdza nieprawidłowość danych ujawnionych w rejestrze gruntów i na podstawie,którego dane te winny zostać poprawione
Skarżący dołączył do skargi kserokopię odpisu wyroku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt III S.A./Kr 1181 w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów, kserokopię pism z dnia 28 czerwca 2003 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., z dnia 5 maja 2009 r. oraz z dnia 14 stycznia 1998 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że organy podatkowe przy wymiarze podatku związane są zapisami ewidencji gruntów do czasu ich zmiany.
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2009r. wydanym do sygn. akt: I SA/Kr 1189/09 Referendarz sądowy WSA w Krakowie, zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest łączny wymiar podatku od nieruchomości i podatek rolny. I tak, podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych z nieruchomości. Do uiszczenia podatku od nieruchomości zobowiązany jest właściciel ewentualnie posiadacz nieruchomości, niezależnie od tego czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na nią należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym. Dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości.
Dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania ustawodawca w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakłada na podatników obowiązek złożenia właściwemu organowi gminy wykazu nieruchomości, sporządzonego na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistniałych zmianach mających wpływ na wymiar podatku. W myśl art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Natomiast stawkę podatku od nieruchomości określa rada gminy, w granicach stawek określonych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.
Odnośnie podatku rolnego należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym, w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), podlegają grunty stanowiące własność danej osoby oraz grunty stanowiące jej współwłasność w zakresie pozostającym w jej posiadaniu, jako tworzące jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu tych przepisów. Organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt: III SA 346/02 LEX nr 142208).
Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania.(vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 1994r. sygn. akt: III SA 663/93 M. Podat. 1994/5/143, POP 1999/2/63). Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków; nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.(vide: wyrok NSA w Katowicach z dnia 15 listopada 1994r. sygn. akt: SA/Ka 2592/93 M. Podat. 1995/6/179). Wymiar podatków od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt: III SA 1685/93 POP 1999/2/67)
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 ze zm.) -podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93).
Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (vide wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Natomiast na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Dodatkowo należy zaakcentować, że zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a natomiast ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela bynajmniej jeszcze nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej działki. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak i odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego wypływa wniosek, że za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej).
Ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - mogą być dochodzone tylko przed sądami powszechnymi.
Raz jeszcze należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych, przy czym wprowadzenie zmian w ewidencji reguluje art. 22 ust.
2. Ewidencja jest zatem jedynie zbiorem informacji, wobec czego nie można przez zapis lub zmianę zapisu w ewidencji ustanowić prawa. Zmian w zakresie tytułów własności w ewidencji gruntów można dokonywać jedynie na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości.
Ponadto ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwy organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 lutego 2008r. sygn. akt: VIII SA/Wa 613/07 LEX nr 469241).
Wobec powyższego organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w kwocie 151,00 zł. Organy administracji przyjęły bowiem za podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie w zakresie wymiaru podatku stan aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów urzędowych.
Postępowanie o ustalenie tytułu własności musi się odbywać w przepisanym trybie i nie należy ani do organów ewidencji gruntów, ani tym bardziej do organów podatkowych, dla których w zakresie wymiaru podatku obowiązująca jest aktualna informacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie Sądu organy nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a wiec nie stanowią naruszenia prawa. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia przez organy obu instancji treści wyroku z dnia 29 marca 2008 r. sygn. akt III S.A./Kr 1181/05 wydanego przez WSA w Krakowie należy wskazać, że z treści tego wyroku wynika, że toczyło się postępowanie dotyczące zmian w operacie ewidencji gruntów ze skargi J. W., ale należy podkreślić, że dopóki ostatecznymi decyzjami dane w przedmiotowej ewidencji gruntów nie zostaną zmienione dla organów podatkowych decydujące znaczenie mają aktualne zapisy w tej ewidencji
W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.