Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 3

Postanowienie o odmowie Trybunału Konstytucyjnegoz 2 lutego 2016 r., sygn. akt Ts 300/15

Metryka

Wydany
27 lipca 2016 r.
Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Skład
Andrzej Rzepliński przewodniczący
Piotr Pszczółkowski sprawozdawca
Małgorzata Pyziak-Szafnicka
Rozpoznanie
na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 lutego 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S.
Publikacja
OTK ZU B/2016, poz. 470

Sentencja

postanawia:

  1. nie uwzględnić zażalenia.

Uzasadnienie

W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 sierpnia 2015 r. (data nadania), R.S. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 17 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U.89.555, ze zm.;

dalej: kpk) z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364) oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167).

Postanowieniem z 2 lutego 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej.

Uznał, że podniesione w niej zarzuty są oczywiście bezzasadne, a skarżący de facto sformułował je, upatrując naruszenia Konstytucji w fakcie, że doszło do pominięcia ustawodawczego. Ponadto Trybunał wskazał, że przepis art. 17 § 1 pkt 7 kpk nie dotyczy sytuacji zaistniałej w sprawie skarżącego. Zwrócił także uwagę na to, że zaskarżona regulacja dotyczy jedynie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy kpk, nie odnosi się zatem do żadnego innego postępowania. Jednocześnie zaznaczył, że przyjęcie stanowiska skarżącego doprowadziłoby do wyłączenia możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osoby, która wcześniej została ukarana za wykroczenie.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zarzucił Trybunałowi: po pierwsze, naruszenie art. 17 § 1 pkt 7 kpk w zw. z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez błędną wykładnię pojęcia „postępowanie sądowe”; po drugie, naruszenie art. 10 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz.U.2015.1094; dalej: kw) w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 kpk przez błędne uznanie, że „art. 10 kw gwarantuje, że osoba, która popełniła czyn wypełniający znamiona zarówno przestępstwa, jak i wykroczenia, nie poniesie podwójnej odpowiedzialności karnej”; oraz po trzecie, naruszenia art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.) przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że w zaskarżonym postanowieniu pozornie podano formalną przyczynę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

W ocenie skarżącego sytuacja, w której dopuszczalne jest kumulatywne ukaranie za czyn wypełniający znamiona zarówno wykroczenia, jak i przestępstwa, jest niezgodna z konstytucyjną zasadą prawa do sądu oraz zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej:

ustawa o TK z 2015 r.) 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa o TK z 1997 r. Jednak zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie w postępowaniu przed Trybunałem na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywane zażalenie dotyczy postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, która została wniesiona przed 30 sierpnia 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli, a zatem i do rozpoznania złożonego zażalenia, zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r.

Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 i z art. 49 ustawy o TK z 1997 r.). Bada on w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Trybunału zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważają ustaleń w nim przedstawionych i dlatego nie zasługują na uwzględnienie.

Po pierwsze, Trybunał wskazuje, że art. 10 kw nie był objęty zakresem zaskarżenia w analizowanej skardze konstytucyjnej. Wobec powyższego niedopuszczalny jest sformułowany w zażaleniu zarzut naruszenia tego przepisu przez Trybunał Konstytucyjny. Jednocześnie zaznacza, że przepis art. 10 kw został w zakwestionowanym postanowieniu przywołany jedynie pomocniczo dla wykazania oczywistej bezzasadności zarzutów skarżącego.

Po drugie, Trybunał podkreśla, że także pozostałe zarzuty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu nie podważają stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący, utrzymując, że przeprowadzenie postępowania karnego i wymierzenie kary mimo wcześniejszego ukarania w postępowaniu wykroczeniowym narusza zakaz ne bis in idem, nie uwzględnia zasadniczej różnicy zachodzącej między przestępstwem a wykroczeniem, a tym samym różnicy w prawnokarnej ocenie tego typu zachowań. Różnica ta uwidacznia się w sposób szczególny w wypadku tzw. idealnego zbiegu przestępstwa z wykroczeniem i istotnie wpływa na tok prowadzonych postępowań, karnego i wykroczeniowego. Jednakże to oddziaływanie może mieć w tym wypadku jedynie charakter jednokierunkowy. Oznacza to, że postępowanie karne ma istotny wpływ na tok postępowania wykroczeniowego, nigdy zaś odwrotnie. Emanacją tej zasady jest treść art. 61 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U.2013.395; dalej:

kpw), zgodnie z którym: „Można odmówić wszczęcia postępowania, a wszczęte umorzyć, także wtedy, jeżeli (…) w sprawie o ten sam czyn, jako mający jednocześnie znamiona przestępstwa i wykroczenia, postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone orzeczeniem skazującym lub toczy się postępowanie karne z oskarżenia publicznego”. Ponadto, na co wskazał Trybunał Konstytucyjny, odpowiednie gwarancje w tym zakresie wynikają z treści art. 10 kw, który przewiduje obowiązek zaliczenia wcześniej wykonanych już kar na poczet kar późniejszych, co znajduje zastosowanie na etapie ich wykonania. Niemożliwe jest natomiast, aby wszczęte lub zakończone postępowanie wykroczeniowe wyłączało możliwość przeprowadzenia postępowania karnego.

Ponadto zaskarżony art. 17 § 1 pkt 7 kpk dotyczy jedynie postępowania karnego, które było przeprowadzone na podstawie przepisów kpk (zob. postanowienie SN z 29 stycznia 2004 r., sprawa I KZP 40/03; OSNKW 2004 nr 2, poz. 22). Jak słusznie zauważył Trybunał Konstytucyjny, przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym następowałoby wykluczenie możliwości ścigania przestępstw z uwagi na wcześniejsze ukaranie w postępowaniu wykroczeniowym, prowadziłoby do sytuacji absurdalnych, w których wcześniejsze rozstrzygnięcie o odpowiedzialności za popełnione wykroczenie uniemożliwiałoby pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo.

Jednocześnie należy mieć na uwadze to, że postępowanie w sprawach o wykroczenia jest postępowaniem mniej skomplikowanym, a przez to znaczniej mniej sformalizowanym, zatem jest przeprowadzane – w porównaniu z postępowaniem karnym – znacznie szybciej.

To niekiedy może wywołać wrażenie ponoszenia podwójnej dolegliwości. Może się bowiem zdarzyć, że kara orzeczona za wykroczenie przed wydaniem wyroku w postępowaniu karnym zostanie wykonana. Trzeba jednak pamiętać o tym, że na podstawie art. 10 § 1 kw, podlega ona zaliczeniu na poczet kar surowszych, które zostaną wymierzone w takim postępowaniu. Oczywiście bezzasadne jest zatem twierdzenie o naruszeniu przez art. 17 § 1 pkt 7 kpk art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji.

Odnosząc się natomiast do sformułowanego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 36 ust. 3 ustawy o TK z 1997 r., polegającego na dokonaniu merytorycznej oceny zasadności skargi konstytucyjnej na etapie jej wstępnej kontroli, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Jak podkreślił w zaskarżonym postanowieniu Trybunał, procedura ta umożliwia wyeliminowanie już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania. Wstępna kontrola skargi konstytucyjnej polega zatem na weryfikacji, czy w skardze konstytucyjnej zostały zawarte wszystkie niezbędne elementy, wymienione m.in. w art. 47 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r. Pominięcie któregokolwiek z nich uruchamia procedurę uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej, a w razie ich nieuzupełnienia Trybunał odmawia nadania jej dalszego biegu, co miało miejsce w analizowanej sprawie.

Ponadto Trybunał podkreśla, że wstępna kontrola skargi konstytucyjnej nie oznacza kontroli merytorycznej, służy ona jedynie wyeliminowaniu skarg, które – tak jak w przedmiotowym wypadku – nie spełniają podstawowych wymogów.

Wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 7 ustawy o TK z 1997 r., postanowił jak w sentencji.

Postanowienie

z dnia 2 lutego 2016 r.

Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności:

art. 17 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364) oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167),

postanawia:

odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Uzasadnienie:

W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 sierpnia 2015 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 17 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim „zwrot »postępowanie karne« oznacza wyłącznie postępowanie mające na celu realizację norm prawa karnego materialnego i wobec tego dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby za ten sam czyn odpowiedzialności za przestępstwo i za wykroczenie”, z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364; dalej: Konwencja) oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167; dalej: Pakt Praw).

Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. W czerwcu 2012 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w protokole kontroli na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 24, 26, 30 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 849, ze zm. – obowiązująca w czasie orzekania) nałożył na skarżącego karę grzywny w postaci mandatu karnego. Następnie w sprawie tego samego czynu wobec skarżącego wszczęto postępowanie karne, po którego przeprowadzeniu Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z listopada 2014 r. uznał skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu. W wyniku rozpoznania apelacji skarżącego i prokuratora Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z kwietnia 2015 r. zmienił zaskarżony wyrok na niekorzyść skarżącego.

Zdaniem skarżącego przepis, którego konstytucyjność została przez niego zakwestionowana, w zakresie, w jakim użyte w nim sformułowanie „postępowanie karne” oznacza wyłącznie postępowanie mające na celu realizację norm prawa karnego materialnego i wobec tego dopuszcza pociągnięcie tej samej osoby za ten sam czyn do odpowiedzialności za przestępstwo i wykroczenie, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z argumentacją przedstawioną przez skarżącego wcześniejsze ukaranie go mandatem karnym zgodnie z decyzją inspektora ochrony roślin i nasiennictwa z czerwca 2012 r. (protokół kontroli stosowania środków ochrony roślin nr 68/2012) wydaną na podstawie art. 107 ust. 1 pkt 24, 26 i 30 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94) w demokratycznym państwie prawnym powinno wyłączyć możliwość prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo opisane w art. 171 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) z uwagi na istnienie zakazu ne bis in idem.

Przyczyną nałożenia mandatu karnego oraz wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w K. z kwietnia 2015 r. – jak twierdzi skarżący – było to samo zachowanie, z tego samego miejsca i czasu, a zatem istotowo tożsame. To wszystko oznacza według niego, że z powodu nieprecyzyjnego sformułowania przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. dochodzi do jego kolizji z normami rangi konstytucyjnej, co jest niedopuszczalne i wymaga ingerencji w jego treść.

Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje

Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej:

ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem na etapie dotyczącym wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK.

W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie o TK, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Zgodnie z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Procedura ta umożliwia, już w początkowej fazie postępowania, wyeliminowanie spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny.

Analizowanej skardze konstytucyjnej nie może zostać nadany dalszy bieg z uwagi na jej oczywistą bezzasadność. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej kolejności wskazuje, że skarżący kwestionując konstytucyjność art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., który statuuje zakaz ne bis in idem w postępowaniu karnym, formułuje de facto zarzut pominięcia ustawodawczego. Zaskarżony przepis – jego zdaniem – swoim zakresem normowania powinien obejmować także inne niż proces karny postępowania, w tym postępowania w sprawach o wykroczenia. Z punktu widzenia zasady ne bis in idem – jak twierdzi skarżący – kluczowe znaczenie ma bowiem tożsamość czynu a nie rodzaj postępowania toczonego w jego sprawie.

W ocenie Trybunału argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze, całkowicie pominął on fakt, że przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. nie dotyczy sytuacji, w której dochodzi do zbiegu przestępstwa z wykroczeniem. Kwestia ta została uregulowana w art. 10 § 1 ustawy z 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094; dalej: k.w.). W myśl tego przepisu: „Jeżeli czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa, orzeka się za przestępstwo i za wykroczenie, z tym że jeżeli orzeczono za przestępstwo i za wykroczenie karę lub środek karny tego samego rodzaju, wykonuje się surowszą karę lub środek karny. W razie uprzedniego wykonania łagodniejszej kary lub środka karnego zalicza się je na poczet surowszych”.

Przepis ten precyzyjnie określa sposób postępowania w przypadku realnego (idealnego) zbiegu przestępstwa z wykroczeniem, także w sytuacji uprzedniego wykonania kary za wykroczenie. Z kolei zakwestionowany przez skarżącego przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.

odnosi się do, niebudzących konstytucyjnych wątpliwości, kwestii negatywnych przesłanek prowadzenia postępowania karnego.

Po drugie, w przekonaniu Trybunału nie ulega wątpliwości, że sformułowanie „postępowanie karne” użyte w zaskarżonym przepisie dotyczy wyłącznie postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.k. (zob. postanowienie SN z 29 stycznia 2004 r., sygn. akt I KZP 40/03; OSNKW 2004 nr 2, poz. 22). W analizowanej sprawie w pierwszej kolejności należy ustalić, czy mamy do czynienia z tzw. zbiegiem rzeczywistym czy pozornym. W wypadku tzw. zbiegu pozornego (pomijalnego) rozpatrywany problem nie występuje, gdyż znamiona wykroczenia całkowicie pokrywają się ze znamionami przestępstwa, a zatem dochodzi do zastosowania zasady konsumpcji wykroczenia przez przestępstwo (zob. uchwała SN z 13 listopada 2003 r., sygn. akt WZP 3/03, OSNKW 2003 nr 11 i 12, poz. 91).

Z kolei w wypadku wystąpienia tzw. zbiegu rzeczywistego (idealnego) przestępstwa z wykroczeniem charakteryzującego się tym, że nie wszystkie elementy czynu wyczerpujące znamiona przestępstwa będą jednocześnie pokrywały się ze znamionami wykroczenia.

Sytuacja taka została właśnie uregulowana we wskazanym wyżej art. 10 k.w. Ponadto należy mieć na uwadze treść przepisu art. 96 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 395), zgodnie z którym: „W drodze mandatu karnego nie nakłada się grzywny za wykroczenia (…) w wypadku określonym w art. 10 § 1 Kodeksu wykroczeń”. Głównym celem tej regulacji jest zapobieżenie przedwczesnemu nałożeniu grzywny w postaci mandatu karnego za wykroczenie, w sytuacji, gdy czyn wypełnia jednocześnie znamiona przestępstwa. Nie ulega jednak wątpliwości, że zbieg wykroczenia z przestępstwem może ujawnić się dopiero po ukaraniu mandatem karnym, a także po wykonaniu kary orzeczonej w postępowaniu w sprawach o wykroczenia.

Tego typu wypadki zostały uwzględnione w art. 10 § 1 k.w., który przewiduje obowiązek zaliczenia wcześniej wykonanych już kar co znajduje zastosowanie na etapie wykonania kar późniejszych. Jednakże kwestia wcześniejszego rozstrzygnięcia o odpowiedzialności za popełnione wykroczenie pozostające w rzeczywistym (idealnym) zbiegu z przestępstwem w żaden sposób nie wiąże się z problematyką negatywnych przesłanek prowadzenia postępowania karnego. Jak zostało to już podkreślone, problem ten został uregulowany w innych aktach normatywnych i nie wpływa na ocenę konstytucyjności zakwestionowanego przepisu.

Trybunał podkreśla także, że przyjęcie argumentacji skarżącego doprowadziłoby do sytuacji absurdalnej, w której wcześniejsze rozstrzygnięcie o odpowiedzialności za popełnione wykroczenie uniemożliwiałoby – z uwagi na zasadę ne bis in idem – pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnione przestępstwo. Trybunał zwraca w tym miejscu uwagę na szczególny charakter postępowań w sprawach o wykroczenia. Niewątpliwie dotyczą one czynów o mniejszym stopniu skomplikowania faktycznego i prawnego niż czyny będące przedmiotem postępowania karnego, co pozwala na znacznie szybsze orzekanie w ich sprawach. Może więc zdarzyć się tak, że dojdzie do ukarania w postępowaniu wykroczeniowym, zanim postępowanie karne się rozpocznie. Jednakże nie oznacza to, że postępowanie karne w takim przypadku nie może zostać wszczęte. Zastosowanie zasady ne bis in idem w tym wypadku prowadziłoby do całkowitego uniknięcia odpowiedzialności za popełnione przestępstwo, a więc za czyn o wysokiej społecznej szkodliwości, tylko z uwagi na wcześniejsze ukaranie w postępowaniu wykroczeniowym, które obejmuje czyny o małej społecznej szkodliwości.

Przyjęcie takiego rozumowania całkowicie podważałoby fundament demokratycznego państwa prawnego, jakim jest ponoszenie odpowiedzialności za popełnione czyny (zob. S. Waltoś, Kolizja postępowania karnego i karno-administracyjnego, „Palestra” nr 12/1961, s. 27). Dodatkowo Trybunał podkreśla, że przywołany już art. 10 k.w. gwarantuje, że osoba, która popełniła czyn wypełniający znamiona zarówno przestępstwa jak i wykroczenia, nie poniesie podwójnej odpowiedzialności karnej.

Na marginesie Trybunał Konstytucyjny zauważa, że w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej jako wzorce kontroli skarżący wskazał również Konwencję oraz Pakt Praw. Jest to uchybienie formalne skargi, gdyż – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna służy ochronie wolności i praw poręczonych w ustawie zasadniczej (zob. np.: wyrok TK z 6 lutego 2002 r., sygn. SK 11/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 2; postanowienie TK z 31 maja 2005 r., SK 59/03, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 61). Oznacza to, że rozstrzyganie w sprawie obu tych aktów normatywnych wykracza poza kognicję Trybunału Konstytucyjnego.

W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w zw. z art. 36 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK – odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pod tą sygnaturą także: dokument z 2 lutego 2016 r.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.