Uzasadnienie
W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 grudnia 2025 r. (data osobistego wniesienia) Z.Z. (dalej:
skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w uchwale z 7 listopada 2025 r. wyraził zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie skarżącego, zgodnie z wnioskiem z 28 października 2025 r. przedłożonym przez Kierownika Zespołu Śledczego Nr 2 Prokuratury Krajowej.
Powyższa uchwała została opublikowana w Monitorze Polskim (poz. 1186) 19 listopada 2025 r. Stanowi ona, jak wskazał skarżący, ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie uchylenia mu immunitetu.
Skarżący zarzucił, że wyrażenie przez Sejm zgody na jego zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie nie nastąpiło na zasadach określonych w ustawie. Stwierdził, że z wnioskiem w tej sprawie wystąpił bowiem podmiot, którego status nie został uregulowany przepisami obowiązującego prawa. Z tego powodu, jak zarzucił, uchwała z 7 listopada 2025 r. „jest w sposób oczywisty sprzeczna z art. 41 ust. 1 Konstytucji RP” (s. 5 skargi).
Skarżący podniósł także, że w sprawie, w związku z którą wystąpił do Trybunału, doszło do naruszenia „standardu dwuinstancyjności postępowania”. Zakwestionowane w skardze przepisy (w uzasadnieniu skargi wskazał jednak tylko art. 10 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, Dz. U. z 2024 r. poz. 907) nie przewidują bowiem środka zaskarżenia (tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) od rozstrzygnięcia, które „ingeruje w prawa i wolności obywatelskie”. Jest to, jak zarzucił, „klasyczne pominięcie ustawodawcze”. Z tego powodu zaskarżone przepisy są według skarżącego niezgodne z art. 78 Konstytucji w związku z art. 13 i art. 5 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.).
W skardze konstytucyjnej skarżący, na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), sformułował także wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego o wstrzymaniu wykonania uchwały Sejmu z 7 listopada 2025 r. do czasu merytorycznego rozstrzygnięcia skargi konstytucyjnej.
Według skarżącego bez takiego orzeczenia dojdzie do powstania nieodwracalnych skutków w postaci jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania, a w konsekwencji pogorszenia stanu zdrowia.
Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje
1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania.
Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie.
2. Stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w przepisach u.o.t.p.TK wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
Jednym z warunków sine qua non wniesienia skargi do Trybunału jest więc wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej na podstawie zakwestionowanego przepisu orzeczenia rozstrzygającego ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego.
W skardze konstytucyjnej skarżący jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji wskazał uchwałę Sejmu z 7 listopada 2025 r. (s. 3). Trybunał zauważa, że powyższe rozstrzygnięcie nie zostało podjęte przez „sąd lub organ administracji publicznej”, lecz organ władzy ustawodawczej (art. 10 ust. 2 i art. 95 ust. 1 Konstytucji). W związku z tym nie jest ono orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Rozpatrywana skarga nie spełnia więc podstawowego warunku zainicjowania postępowania, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – samoistną podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu.
- 3. Ze względu na odmowę nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego stał się bezprzedmiotowy.
W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
POUCZENIE 17
Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.