Uzasadnienie
- - STOSOWNIE DO TREŚCI ART. 423 § 1a K.P.K. i ART. 424 § 3 K.P.K. UZASADNIENIE OGRANICZONO DO WYJAŚNIENIA PODSTAWY PRAWNEJ ORAZ CZĘŚCI WYROKU DOTYCZĄCEJ ROZSTRZYGNIĘCIA O ŚRODKU KOMPENSACYJNYM W POSTACI NAWIĄZKI Z ART. 46 § 2 K.K. -
Sąd Rejonowy zważył, co następuje
Ł. M. został uznany za winnego tego, że:
- - w dniu 16 stycznia 2016 r. w S. ul. (...) przy pomocy oryginalnego kluczyka zabrał w celu krótkotrwałego użycia cudzy pojazd mechaniczny w postaci samochodu osobowego marki C. (...) o nr rej. (...), a następnie pojazd ten porzucił w stanie uszkodzonym, czym działał na szkodę M. L., tj. czynu z art. 289 § 2 k.k.;
- - w dniu 16 stycznia 2016 r., będąc uprzednio skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku w sprawie XIV K 204/14 za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości oraz w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Słupsku w sprawie XIV K 204/14, w S. na ul. (...) prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w postaci samochodu osobowego marki C. (...) o nr rej. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości wynoszącym 2,33 promila alkoholu we krwi, tj. czynu z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k..
Wskazać wypada, iż przyjęta w akcie oskarżenia kwalifikacja prawna obu czynów nie budzi zastrzeżeń.
Określone w dyspozycji art. 289 § 2 k.k. przestępstwo zaboru cudzego pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia jest szczególną konstrukcją prawną, gdyż jest kwalifikowanym typem tego występku poprzez porzucenie tego pojazdu (już po użyciu) w stanie uszkodzonym. Jest to przestępstwo umyślne, do którego znamion należy zabór cudzego pojazdu mechanicznego w celu jego krótkotrwałego użycia, co odróżnia go od kradzieży, czyli zaboru (w tym przypadku - cudzego pojazdu mechanicznego) w celu jego przywłaszczenia. Jest to przestępstwo materialne, a jego skutkiem jest utrata władztwa nad pojazdem przez osobę uprawnioną. Przepis ten zatem chroni nienaruszalność pojazdu mechanicznego oraz prawo do wyłącznego używania tego pojazdu przez osobę uprawnioną.
Z kolei czyn z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. penalizuje zachowania sprawcze polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, albo w razie uprzedniego prawomocnego skazania za określonego rodzaju przestępstwo (np. za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, czyli występek z art. 178a § 1 k.k.), albo dopuszczenia się tego czynu (z art. 178a § 1 k.k.) w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo. Zatem kluczowym elementem przyjęcia kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. jest prowadzenie przez sprawcę pojazdu w stanie nietrzeźwości. Wprost wynika to z treści art. 178a § 4 in fine k.k., który także po ponownie użytym funktorze alternatywy „albo” jednoznacznie stanowi, że dotyczy sprawcy, „który dopuścił się czynu określonego w § 1 ” (tak też: wyrok SN z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II KK 306/11 – publik.
KZS 2012 nr 5, poz. 18, Prok. i Pr. 2012 nr 6, poz. 2, str. 5). Otóż, jak orzekł SN w innym z orzeczeń, (…) art. 178a § 4 k.k. cechuje niejednorodny charakter normatywny: pierwsza jego część, wyraża instytucję nadzwyczajnego obostrzenia kary, polegającą na specyficznej recydywie w zakresie przestępstw komunikacyjnych. Odmienny charakter ma druga część art. 178a § 4 k.k.. W tej części art. 178a § 4 k.k. wysławia typ czynu zabronionego, bowiem okoliczności w nim wskazane związane są ściśle z oceną społecznej szkodliwości czynu sprawcy, który prowadząc pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości (lub odurzenia), nie tylko narusza podstawowe zasady bezpieczeństwa w komunikacji, ale ponadto, nie wykonując wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, okazuje lekceważenie dla wyroków sądowych, naruszając tym samym autorytet wymiaru sprawiedliwości. Między art. 178a § 4 in fine k.k. a art. 244 k.k. nie zachodzi kumulatywny zbieg przepisów ustawy w rozumieniu art. 11 § 2 k.k. (por. postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I KZP 22/11 – publik. OSNKW 2012 nr 1, poz. 6, str. 33), a sąd meriti powyższe poglądy w pełni podziela.
Ł. M. ma 25 lat, kawaler, bezdzietny, o wykształceniu średnim, bez zawodu. Pracuje w firmie (...) sp. z o.o. w G. jako pracownik produkcyjny na podstawie umowy o pracę tymczasową na czas określony do dnia 31.10.2016 r., otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 1.800 złotych netto miesięcznie (vide: umowa o pracę tymczasową z dnia 01.10.2016 r. – k. 134). Nie ma innych dochodów, ani wartościowego majątku. Nie był leczony psychiatrycznie ani odwykowo. Był do tej pory 3-krotnie karany, ostatni raz w 2015 roku za czyn z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (vide: informacja z K. z dnia 19.09.2016 r. – k. 132-133).
Stałe miejsce pobytu: G. 18D, (...)-(...) S..
Odnosząc się zaś do kwestii środka kompensacyjnego w postaci nawiązki w kwocie 20.000,- złotych orzeczonej w stosunku do pierwszego z tych występków (z art. 289 § 2 k.k.) na rzecz pokrzywdzonego M. L. wskazać należy, co następuje.
Sam pokrzywdzony wycenił swoje straty materialne związane z dokonanym na jego szkodę występkiem wskutek przede wszystkim uszkodzenia jego samochodu osobowego marki C. (...) o nr rej. (...), na kwotę łącznie 35.500,- złotych, nader rzeczowo przestawiając mechanizm tej wyceny, zarówno w swoim wezwaniu do zapłaty skierowanym do Ł. M. (k. 75), jak i na rozprawie, składając zeznania jako świadek (k. 138), co też należycie udokumentował (vide: umowa kupna-sprzedaży z dnia 17.03.2015 r. – k. 72, faktura VAT z dnia 25.01.2016 r. – k. 73, umowa kupna-sprzedaży samochodu z dnia 25.01.2016 r. – k. 74). Uwzględnił on bowiem przy wycenie wartości pojazdu, który zakupił w marcu 2015 r. za kwotę 44.000,- zł (k. 72), jego amortyzację na dzień zdarzenia na poziomie 5%, co przy krótkim okresie użytkowania przez niego tego samochodu od zakupu i nie dużej ilości przejechanych kilometrów (ok. 4000) było całkowicie racjonalne, przez co ustalił jego wartość na kwotę 41.800,- złotych.
Za sprzedaż uszkodzonego auta uzyskał on kwotę 7.000,- złotych (k. 77), a dodatkowo poniósł koszty związane z holowaniem i parkowaniem uszkodzonego pojazdu w kwocie blisko 700,- zł – konkretnie 694,95 zł (k. 73). Dodatkowo domagał się on kwoty 1.000,- złotych zadośćuczynienia za straty moralne i utrudnienia związane z brakiem samochodu.
Tytułem naprawienia wyrządzonej szkody Ł. M. wpłacił na rzecz M. L. łącznie kwotę 13.000,- złotych, na co zgodnie wskazywali oskarżony (k. 136) i pokrzywdzony (k. 138).
Rzecz jasna wpłacona do tej pory kwota pieniędzy przez oskarżonego nie prowadzi do pełnego zaspokojenia roszczeń finansowych pokrzywdzonego, a Ł. M. ma świadomość ciążącego na nim obowiązku naprawienia w całości wyrządzonej szkody, co kilkakrotnie przyznawał w toku rozprawy, nie kwestionując przy tym zasadności wyliczeń ze strony M. L. i niejako uznając te roszczenia (k. 136, 139).
Z tego powodu orzeczona została ta nawiązka w wysokości 20.000,- złotych, która pozwoli, z jednej strony, zrekompensować pokrzywdzonemu, niemal w pełni poniesione przez niego straty materialne, pełniąc funkcję odszkodowawczą, jak i poniekąd te pozostałe straty niematerialne, na które wskazywał.
Godzi się tu wskazać, iż nawiązka z art. 46 § 2 k.k., odkąd przestała być z dniem 1 lipca 2015 roku środkiem karnym, nabrała jako środek kompensacyjny innego charakteru. Jej głównym i jedynym celem aktualnie jest funkcja kompensacyjna. Utraciła ona bowiem swój penalny charakter, przez to została też wyłączona z zasad wymiaru kary i środków karnych, określonych w art. 53 k.k., na co wprost wskazuje treść art. 56 k.k.. Ma ona zatem służyć wyrównaniu pokrzywdzonemu poniesionej szkody (strat materialnych) wskutek przestępstwa, jak i zadośćuczynieniu doznanej przez niego krzywdzie.