Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 16

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyniz 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt VI GC 522/25

VI Wydział GospodarczyTekst u wydawcy: SAOS

Metryka

Wydany
29 kwietnia 2026 r.
Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Wydział
VI Wydział Gospodarczy
Skład
Sędzia Sądu Rejonowego Justyna Supińska przewodniczący
starszy sekretarz sądowy Marta Denc protokolant
Rozpoznanie
w dniu 15 kwietnia 2026 roku w Gdyni na rozprawie w postępowaniu gospodarczym
Sprawa
sprawy z powództwa K. L. (1) przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w U. o zapłatę

Sentencja

  1. I. umarza postępowanie w zakresie żądania kwoty 1 322,43 złotych (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia dwa złote czterdzieści trzy grosze);
  2. II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
  3. III. zasądza od powoda K. L. (1) na rzecz pozwanego (...) (...) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w U. kwotę 3 617 złotych (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

W pozwie z dnia 04 kwietnia 2025 roku powód K. L. (1) domagał się zasądzenia od pozwanego (...) (...) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w U. kwoty 16 530,48 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 28 listopada 2023 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem pozostałej części odszkodowania z tytułu szkody całkowitej w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) odpowiadającej 50% podatku vat liczonego od ustalonej wartości rynkowej pojazdu (tj. od kwoty 132 243,90 złotych netto).

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 10 kwietnia 2025 roku wydanym w sprawie o sygn. akt VI GNc 1351/25 referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni uwzględnił żądanie pozwu w całości.

W sprzeciwie od powyższego orzeczenia pozwany (...) (...) (...) spółka akcyjna z siedzibą w U. domagał się oddalenia powództwa kwestionując je co do zasady, jak i wysokości. Pozwany wskazał, że uszkodzony pojazd marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) był własnością (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., a zatem wskutek szkody całkowitej w tym pojeździe, to w jego majątku – właściciela – powstała szkoda, która jednakże nie obejmuje w tym przypadku podatku vat. Pozwany wskazał, że powód nie poniósł kosztów naprawy pojazdu, w tym podatku vat, a więc i nie poniósł także szkody w zakresie tego podatku. Odnośnie do żądania uzasadnionego łączącą strony umową ubezpieczenia autocasco, pozwany wskazał, że powód nie ma podstaw do żądania odszkodowania z tej umowy, gdyż jego szkoda została naprawiona z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego będącego sprawcą szkody, że nie ma on legitymacji procesowej, jak też, że nie wykazał zgodnie z postanowieniami umowy, że poniósł szkodę w większym rozmiarze aniżeli wypłacone odszkodowanie.

Pismem z datą w nagłówku „dnia 24 października 2025 roku” (data prezentaty: 2026-10-30, k. 276-283 akt) powód K. L. (1) cofnął pozew w zakresie żądania kwoty 1 322,43 złotych wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tej części, jednocześnie podtrzymując powództwo co do zasądzenia na jego rzecz od pozwanego (...) (...) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w U. kwoty 15 208,05 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 28 listopada 2023 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.

Postanowieniem z dnia 17 maja 2025 roku Sąd, mając na uwadze uzasadnienie przez pozwanego jego żądania dwiema różnymi podstawami prawnymi, na podstawie art. 505¹ § 3 k.p.c. w zw. z art. 505³ § 1 i § 2 k.p.c. a contrario pominął stosowanie przepisów o postępowaniu uproszczonym (k. 220 akt).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

W dniu 06 lipca 2023 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. jako finansujący zawarł z K. L. (1) prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) z siedzibą w B. jako korzystającym umowę leasingu numer (...), której przedmiotem był pojazd osobowy marki E. (...), rok produkcji 2023.

Z tytułu zawartej umowy korzystający zobowiązał się do uiszczenia opłaty wstępnej w kwocie 48 780,48 złotych netto oraz do uiszczenia 35. miesięcznych rat leasingowych w kwocie 1 387,76 złotych netto każda, płatnych do 15. dnia każdego miesiąca. Wartość końcowa przedmiotu leasingu została określona na kwotę 50 991,87 złotych netto (§ 3).

niesporne, a nadto: umowa leasingu – k. 42-45 akt, zeznania powoda K. L. (2) – protokół rozprawy z dnia 15 kwietnia 2026 roku, k. 303-304 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:03-00:10:40)

W dniu 27 października 2023 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., a użytkowany przez K. L. (1). W dniu zdarzenia pojazd kierowany był przez F. L., który był upoważniony do korzystania z pojazdu przez K. L. (1).

Sprawca szkody był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej w (...) (...) (...) spółce akcyjnej z siedzibą w U..

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. był uprawniony do obniżenia należnego podatku VAT o 100% kwoty podatku naliczonego.

K. L. (1) był uprawniony do obniżenia należnego podatku VAT o 50% kwoty podatku naliczonego.

niesporne, a nadto: notatka informacyjna o zdarzeniu drogowym – k. 49-50 akt, dokumentacja fotograficzna – k. 51-60 akt

W dniu zdarzenia przedmiotowy pojazd objęty był także dobrowolnym ubezpieczeniem autocasco na podstawie umowy zawartej z (...) (...) (...) spółką akcyjną z siedzibą w U..

Ubezpieczającym był K. L. (1), zaś ubezpieczonym – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł..

Umowa została zawarta na okres od dnia 11 lipca 2023 roku do 10 lipca 2024 roku w wariancie serwisowym. Strony umowy ustaliły sumę ubezpieczenia pojazdu na kwotę 142 140 złotych (netto plus 50% vat). Integralną częścią umowy były „Ogólne Warunki Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) niesporne, a nadto: polisa numer (...) – k. 46-47, 141 akt, „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia pojazdów mechanicznych (...) ” – k. 143-172 akt

Zgodnie z § 3 ust. 35 pkt 2 a) i b) oraz ust. 40 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” szkoda całkowita w wariancie serwisowym to kradzież pojazdu lub szkoda, dla której koszty naprawy, w zakresie wynikającym z protokołu oględzin, przekraczają 70% wartości rynkowej pojazdu w dniu powstania szkody (a dla pojazdów z wykupioną klauzulą (...) – 70% przyjętej sumy ubezpieczenia), przy czym koszty naprawy wyliczane są z uwzględnieniem pozostającego do naliczania podatku vat: a) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie E., lub w przypadku braku danego pojazdu w tym systemie – w systemie R., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową, b) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie E. lub w wypadku braku danego pojazdu w tym systemie – w systemie R., c) średnią stawkę za jedną roboczogodzinę adekwatną dla punktu obsługi (zakładu naprawczego lub autoryzowanej stacji obsługi pojazdów danej marki).

Wartość rynkowa pojazdu zaś to wartość rynkowa ustalona na podstawie cen pojazdów danej marki i typu obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem cech indywidulanych, w szczególności: roku produkcji, wyposażenia, przebiegu i stanu technicznego pojazdu.

W myśl § 5 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” ochroną ubezpieczeniową objęte jest uszkodzenie, utrata lub całkowite zniszczenie pojazdu będącego przedmiotem ubezpieczenia lub jego części, wraz z wyposażeniem podstawowym, na skutek wszystkich zdarzeń niezależnych od woli ubezpieczonego i osoby upoważnionej do korzystania z pojazdu, z wyłączeniem kradzieży pojazdu lub jego części, z zastrzeżeniem § 6 ust.1 i z zastrzeżeniem wyłączeń wskazanych w § 11-13.

Stosownie do § 15 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” suma ubezpieczenia stanowi górny limit odpowiedzialności ubezpieczyciela.

Zgodnie z § 17 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” w przypadku szkody całkowitej w pojeździe, ubezpieczycie ustala rozmiar szkody w kwocie równej wartości rynkowej pojazdu z dnia powstania szkody (…).

Stosownie do § 24 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” rozmiar szkody całkowitej zmniejsza się o wartość pozostałości, tj. nieuszkodzonych bądź uszkodzonych w niewielkim stopniu i przedstawiających wartość użytkową i majątkową części lub zespołów pojazdu, a także całego pojazdu w stanie uszkodzonym, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku lub sprzedaży (ust. 1).

Wartość pozostałości ustala się na podstawie aktualnych na dzień powstania szkody cen brutto dostępnych w miesięczniku (...) „Pojazdy samochodowe – wartości rynkowe”, obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy uwzględnieniu stopnia ich zużycia (ust. 2).

Zgodnie z § 25 ust. 3 b) „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” w przypadku ustalenia sumy ubezpieczenia w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu uwzględniającej 50% podatku VAT, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem 50% podatku VAT, z zastrzeżeniem § 15. „Ogólne warunki kompleksowego ubezpieczenia pojazdów mechanicznych (...) ” – k. 143-172 akt

W dniu 17 lipca 2023 roku K. L. (1) zawarł z (...) (...). z siedzibą w J. umowę ubezpieczenia ryzyka utraty wartości pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w przypadku szkody całkowitej (ubezpieczenie (...) AC). Ubezpieczenie to miało pokrywać różnicę między wartością pojazdu z polisy AC obowiązującą w dniu zawierania (...) AC a jego wartością rynkową z dnia szkody całkowitej.

polisa – k. 176-177 akt, „Ogólne warunki ubezpieczenia (...) ” – k. 178-183 akt

W związku ze zdarzeniem z dnia 27 października 2023 roku, K. L. (1) zgłosił szkodę w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) (...) (...) spółce akcyjnej z siedzibą w U. jako ubezpieczycielowi sprawcy szkody.

W toku postępowania likwidacyjnego, ubezpieczyciel ustalił wartość rynkową uszkodzonego pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) na kwotę 132 243,90 złotych netto i stwierdził nieopłacalność jego naprawy. W związku z powyższym ubezpieczyciel zakwalifikował szkodę w tym pojeździe jako szkodę całkowitą. Wartość pozostałości określono na kwotę 52 439,03 złotych netto.

Wobec powyższego (...) (...) (...) spółka akcyjna z siedzibą w U. przyznał i wypłacił poszkodowanemu (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. odszkodowanie za szkodę całkowitą (zniszczenie) w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w kwocie 79 804,88 złotych netto.

W piśmie z dnia 10 stycznia 2025 roku (...) spółka akcyjna z siedzibą w U. po ponownej analizie dokumentacji nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska, w tym do wypłaty odszkodowania obejmującego 50% podatku vat.

niesporne, a nadto: decyzje – k. 61-62, 63-64, 126-127, 139-140 akt, wycena – k. 65-67 akt, zeznania powoda K. L. (2) – protokół rozprawy z dnia 15 kwietnia 2026 roku, k. 303-304 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:03-00:10:40), wydruk wiadomości mailowych – k. 69-71, 72-83, 84-116, 173-175 akt

Decyzją z dnia 08 stycznia 2024 roku (...) (...). z siedzibą w J. odmówił K. L. (1) wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia (...) AC.

decyzje – k. 187-189, 190-192 akt, wydruk wiadomości mailowych – k. 193-204 akt

W związku ze szkodą całkowitą w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...), po otrzymaniu odszkodowania, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. dokonał rozliczenia należności związanych z umową leasingu zawartą z K. L. (1). Po pokryciu zobowiązań K. L. (1) z tego tytułu, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. przekazał mu nadwyżkę środków w kwocie 38 699,66 złotych.

zeznania powoda K. L. (2) – protokół rozprawy z dnia 15 kwietnia 2026 roku, k. 303-304 akt (zapis obrazu i dźwięku 00:01:03-00:10:40), potwierdzenie przelewu – k. 68 akt

Pismem z dnia 09 grudnia 2024 roku K. L. (1) wezwał (...) (...) (...) spółkę akcyjną z siedzibą w U. do zapłaty kwoty 16 530,80 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 28 listopada 2023 roku do dnia zapłaty – tytułem pozostałej części odszkodowania obejmującego 50% podatku vat.

niesporne, a nadto: wezwanie do zapłaty – k. 128-133 akt

Sąd zważył, co następuje

Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd ustalił na podstawie oświadczeń stron w zakresie, w jakim nie były one kwestionowane przez stronę przeciwną.

Sąd uwzględnił wyżej wymienione dowody z dokumentów oraz dowody z wydruków korespondencji mailowej (uznając je za dowody w rozumieniu art. 308 k.p.c. w zw. z art. 243¹ k.p.c.) przedłożonych przez strony w toku postępowania, których zarówno autentyczność, jak i prawdziwość w zakresie twierdzeń w nich zawartych nie budziła wątpliwości Sądu, a zatem brak było podstaw do odmowy dania im wiary, tym bardziej, że nie były one kwestionowane w zakresie ich wiarygodności i mocy dowodowej przez żadną ze stron.

Pozostałe dokumenty nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie wnosiły do sprawy nowych i istotnych okoliczności. W szczególności dotyczyło to korespondencji prowadzonej przez strony co do ewentualnego przyznania powodowi odszkodowania na podstawie postanowień umowy ubezpieczenia autocasco w zakresie, w jakim miała ona stanowić dowód na legitymację procesową powoda, o czym szerzej w poniższej części uzasadnienia.

Sąd nie oparł się także na opinii Rzecznika Finansowego (k. 124-125 akt) w zakresie, w jakim stanowić ona miała dowód na zasadność roszczenia powoda, tj. na fakt, że przy szkodzie całkowitej powodowi jako leasingobiorcy przysługuje odszkodowanie obejmujące 50% podatku vat, bowiem przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy Sąd nie jest związany wyrażonymi tam poglądami prawnymi.

Ustalając stan faktyczny Sąd oparł się natomiast na przesłuchaniu powoda K. L. (1) w poniżej wskazanym zakresie. Sąd dał wiarę jego zeznaniom w części, w jakiej dotyczyły one faktu zakwalifikowania zdarzenia jako szkody całkowitej, braku naprawy pojazdu i sprzedaży jego pozostałości, czy sposobu rozliczenia odszkodowania z leasingodawcą, w tym przekazania powodowi nadwyżki środków, a także poniesionych przez powoda kosztów związanych z leasingiem oraz ograniczonego prawa do obniżenia należnego podatku vat do 50% kwoty podatku naliczonego. Zeznania te były w tej części spójne, logiczne i korespondowały z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.

Sąd nie przypisał natomiast istotnego znaczenia tej części zeznań powoda, która odnosiła się do ocen świadka co do zasadności stanowiska ubezpieczyciela oraz hipotetycznych sposobów likwidacji szkody, jako że miały one charakter subiektywny i nie znajdowały oparcia w materiale dowodowym. Bez znaczenia również pozostawały zeznania powoda w zakresie odnoszącym się do ubezpieczenia (...), z tego tytułu powód nie wywodził bowiem żadnych roszczeń.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 roku działając na podstawie art. 235²§ 1 pkt 4 k.p.c. Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego, bowiem mimo prawidłowego wezwania osoby uprawnione do reprezentowania pozwanego, nie stawiły się i nie usprawiedliwiły swojej nieobecności (brak zastrzeżenia w trybie art. 162 k.p.c.).

Oświadczeniem zawartym w piśmie z datą w nagłówku „dnia 24 października 2025 roku” (data prezentaty: 2026-10-30, k. 276-283 akt) powód K. L. (1) cofnął pozew w zakresie żądania kwoty 1 322,43 złotych wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tej części, jednocześnie podtrzymując powództwo co do zasądzenia na jego rzecz od pozwanego (...) (...) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w U. kwoty 15 208,05 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 28 listopada 2023 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.

Zgodnie z treścią art. 355 k.p.c. Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, a strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Stosownie zaś do art. 203 § 1 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. W niniejszej sprawie powód cofnął pozew we wskazanym zakresie (co do kwoty 1 322,43 złotych) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, a Sąd oceniając tę czynność powoda z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 203 § 4 k.p.c. nie dopatrzył się, ażeby była ona sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego lub by zmierzała do obejścia prawa. Uznając zatem, że przedmiotowa czynność procesowa powoda jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 i § 4 k.p.c. umorzył postępowanie w zakresie wynikającym z oświadczenia o cofnięciu pozwu (punkt pierwszy wyroku).

W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie powód K. L. (1) ostatecznie, uwzględniając oświadczenie zawarte w piśmie z datą w nagłówku „dnia 24 października 2025 roku”, domagał się zasądzenia od (...) (...) (...) spółki akcyjnej z siedzibą w U. kwoty 15 208,05 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 28 listopada 2023 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu – tytułem pozostałej części odszkodowania z tytułu szkody całkowitej w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) odpowiadającej 50% podatku vat liczonego od ustalonej wartości rynkowej pojazdu (tj. od kwoty 132 243,90 złotych netto) wywodząc, iż wypłacone odszkodowanie zostało zaniżone poprzez nieuwzględnienie tego podatku.

Kierując zarzuty przeciwko żądaniu pozwu pozwany (...) (...) (...) spółka akcyjna z siedzibą w U. wskazał, że uszkodzony pojazd marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) był własnością (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., a zatem wskutek szkody całkowitej w tym pojeździe, to w jego majątku – właściciela – powstała szkoda, która jednakże nie obejmuje w tym przypadku podatku vat. Pozwany wskazał, że powód nie poniósł kosztów naprawy pojazdu, w tym podatku vat, a więc i nie poniósł także szkody w zakresie tego podatku. Odnośnie do żądania uzasadnionego łączącą strony umową ubezpieczenia autocasco, pozwany wskazał, że powód nie ma podstaw do żądania odszkodowania z tej umowy, gdyż jego szkoda została naprawiona z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego będącego sprawcą szkody, że nie ma on legitymacji procesowej, jak też nie wykazał zgodnie z postanowieniami umowy, że poniósł szkodę w większym rozmiarze aniżeli wypłacone odszkodowanie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadniczo okoliczności sprawy pozostawały między stronami bezsporne. Strony były zgodne co do tego, że odpowiedzialność gwarancyjną za szkodę w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) co do zasady ponosił pozwany jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego – sprawcy szkody oraz że pozwany wypłacił poszkodowanemu, tj. właścicielowi pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. odszkodowanie w kwocie 79 804,88 złotych netto.

Jednocześnie niesporne było przy tym, że w toku postępowania likwidacyjnego (z OC sprawcy szkody), ubezpieczyciel ustalił wartość rynkową uszkodzonego pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) na kwotę 132 243,90 złotych netto i stwierdził nieopłacalność jego naprawy, co oznaczało, że przewidywany koszt naprawy tego pojazdu przekraczał jego wartość sprzed zdarzenia. W związku z powyższym ubezpieczyciel zakwalifikował szkodę w tym pojeździe jako szkodę całkowitą, a wartość pozostałości określono na kwotę 52 439,03 złotych netto.

W niniejszej sprawie sporna, a przez to wymagająca rozstrzygnięcia przez Sąd, była kwestia uprawnienia powoda do żądania odszkodowania stanowiącego 50% podatku vat liczonego od ustalonej wartości rynkowej pojazdu (tj. od kwoty 132 243,90 złotych netto) z ubezpieczenia OC i ubezpieczenia autocasco.

W pierwszej kolejności analizując żądanie powoda w kontekście odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojadu mechanicznego za wyrządzoną szkodę, to wskazać należy, że nie było wątpliwości, że skoro w niniejszej sprawie w toku postępowania likwidacyjnego pozwany stwierdził nieopłacalność naprawy pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...), to oznaczało, że przewidywany koszt naprawy tego pojazdu przekraczał jego wartość sprzed zdarzenia (ustaloną na kwotę 132 243,90 złotych netto). W związku z powyższym ubezpieczyciel zasadnie zakwalifikował szkodę w tym pojeździe jako szkodę całkowitą, co prowadziło do ustalenia wysokości odszkodowania metodą dyferencyjną (różnicową), która nakazuje przyjąć za szkodę różnicę między rzeczywistym stanem dóbr poszkodowanego z chwili dokonywania ustaleń a stanem hipotetycznym, jaki istniałby, gdyby do zdarzenia sprawczego nie doszło. W tej sytuacji skoro wartość pozostałości określono na kwotę 52 439,03 złotych netto, należne poszkodowanemu odszkodowanie wynosiło 79 804,88 złotych netto i w takiej też wysokości zostało wypłacone.

Nie było też wątpliwości, że uznanie tzw. szkody całkowitej wiązało się z przyjęciem, że doszło do zniszczenia pojazdu. Mając powyższe na uwadze, jak też fakt, że pojazd nie został przecież naprawiony, szkoda – zniszczenie pojazdu – miała miejsce w majątku właściciela tego pojazdu, a więc w majątku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Skoro zatem poszkodowany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. był uprawniony do obniżenia należnego podatku VAT o 100% kwoty podatku naliczonego i przy nabyciu pojazdu wartość tę w ten sposób rozliczył, to wypłacone w związku ze szkodą całkowitą odszkodowanie pokrywało w całości szkodę (bo wyrażała się ona wartością netto, skoro podatek vat już wcześniej, przy nabyciu, został rozliczony). Ani właściciel pojazdu ani powód jako leasingobiorca po zaistnieniu szkody całkowitej nie podjęli żadnych czynności, np. zlecenia naprawy, nabycia części, skutkujących ewentualnie ich obowiązkiem do zapłaty podatku vat od tychże czynności.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11 września 2020 roku (sygn. akt III CZP 90/19), na którą to powód się powoływał, odnosząc się do kwestii doliczenia do odszkodowania podatku vat przy pojeździe w leasingu – odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego obejmuje kwotę podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim leasingobiorca nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku zapłaconego, a więc tylko – wbrew twierdzeniom powoda – w sytuacji poniesienia przez leasingobiorcę wydatków na naprawę uszkodzonego pojazdu będącego przedmiotem leasingu. Powyższe znajduje potwierdzenie także w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 02 września 2025 roku (sygn. akt III CZP 32/24), w której wskazano, że jeżeli podatek vat nie został odprowadzony, to nie ma podstaw do zasądzania odszkodowania z tym podatkiem. Skoro zaś powód jako leasingobiorca nie zlecał żadnej usługi opodatkowanej tym podatkiem dotyczącej spornego pojazdu (naprawy, nabycia części), do odszkodowania nie należy doliczać podatku vat.

Raz jeszcze wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy szkoda została rozliczona jako szkoda całkowita, a powód nie dokonał naprawy pojazdu, nie kupił także jakichkolwiek w tym celu części, wobec czego nie poniósł żadnych kosztów, w ramach których powstałby po jego stronie obowiązek podatkowy w zakresie podatku vat, nie pokryty przez ubezpieczyciela choćby w tychże 50%. Powód żadnego bowiem podatku vat związanego ze spornym pojazdem i jego zniszczeniem nie uregulował w jakiejkolwiek części, i co więcej – nie był do tego zobowiązany. Także podkreślić należy, że właścicielem pojazdu marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...) był leasingodawca – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., który jako czynny podatnik podatku od towarów i usług dokonał obniżenia podatku vat w całości przy jego nabyciu.

W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, aby w majątku podmiotu uprawnionego powstała szkoda obejmująca podatek vat. Nie sposób abstrahować od tego, że w przypadku szkody całkowitej, w odróżnieniu od szkody częściowej, nie dochodzi do wykonania usługi naprawy, która generowałaby nowy obowiązek podatkowy w zakresie podatku vat. Obowiązek ten aktualizuje się bowiem w związku z dokonaniem czynności podlegającej opodatkowaniu, w szczególności np. wykonania usługi naprawy pojazdu, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Sam fakt, że powód jako leasingobiorca ma prawo do obniżenia podatku vat (w wysokości 50%) nie jest wystarczające do przyjęcia, że poniósł on szkodę w tym zakresie. Nie jest on bowiem z racji szkody całkowitej i wypłaty odszkodowania zobowiązany do uiszczenia jakiegokolwiek podatku vat. Niezrozumiałe przy tym pozostaje, jak powód mógłby ponieść szkodę w kwocie odpowiadającej 50% podatku vat liczonej od wartości rynkowej pojazdu w chwili szkody, skoro nie uregulował podatku vat w żadnym zakresie ani przy nabyciu pojazdu ani w związku z jego uszkodzeniem, czy wypłatą odszkodowania.

Powód nie wyjaśnia przy tym, co miało by się stać z drugą – hipotetyczną w tych okolicznościach – częścią tego podatku – czy powód lub inny podmiot ją uregulował, na jakiej podstawie i z jakiego tytułu.

Podkreślić raz jeszcze należy, że zakres zwolnienia powoda jako leasingobiorcy w zakresie podatku vat mógłby mieć znaczenie jedynie w sytuacji faktycznego poniesienia wydatków podlegających opodatkowaniem podatkiem vat, a taką okolicznością nie jest sama w sobie wypłata odszkodowania. Tylko bowiem w przypadku, gdy leasingobiorca zleca naprawę uszkodzonego pojazdu i to on, a nie właściciel – leasingodawca, jest zobowiązany do zapłaty za tę naprawę, to należy leasingobiorcę traktować jako poszkodowanego. Wyłącznie w takiej sytuacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że odszkodowanie przysługujące na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu, ustalone według cen części zamiennych i usług obejmuje kwotę podatku od towarów i usług (vat) w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku od niego należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zakresem szkody może być zatem objęta niemożność odliczenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ale tylko wtedy gdy taka czynność – opodatkowana – została zlecona. Czynność w postaci naprawy pojazdu podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako usługa, podatek ten ma zatem charakter cenotwórczy (tak Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 lipca 2006 roku, sygn. akt III CZP 54/06). Jedynie zaś odbiorca usługi jest uprawniony do ewentualnego odliczenia podatku od towarów i usług, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (tamże).

Reasumując, brak jest w ocenie Sądu jakichkolwiek podstaw do uznania, że w przypadku szkody całkowitej w pojeździe marki E. (...) o numerze rejestracyjnym (...), to powód – jako leasingobiorca – jest poszkodowanym w zakresie odpowiadającym 50% podatku vat, w tym w szczególności liczonego od wartości rynkowej pojazdu w chwili szkody. To leasingobiorca bowiem w chwili nabycia tego pojazdu odliczył wartość tego podatku o 100%, stąd też odszkodowanie wypłacone w kwocie netto w całości pokrywa jego szkodę. Powód natomiast jako leasingobiorca z tego tytułu, w tym np. nabycia pojazdu, czy uszkodzenia pojazdu, wypłaty odszkodowania, nie jest zobowiązany do zapłaty podatku vat w jakimkolwiek zakresie, w jego majątku z tego tytułu nie powstaje zatem żadna szkoda, do naprawienia której zobowiązany byłby ubezpieczyciel, który przyjął na siebie gwarancyjną odpowiedzialnością za sprawcę szkody. Wypłata odszkodowania przy tym nie jest sama w sobie świadczeniem usług, czy dostawą towaru, a więc nie podlega opodatkowaniu i nie rodzi po czyjejkolwiek stronie obowiązku zapłaty podatku vat.

Odnosząc się natomiast do żądania powoda w kontekście odpowiedzialności pozwanego wynikającej z zawartej umowy ubezpieczenia autocasco, to wskazać należy, że jakkolwiek w toku postępowania likwidacyjnego pozwany ustalił, że przewidywany koszt naprawy spornego pojazdu przekraczał jego wartość sprzed zdarzenia (ustaloną na kwotę 132 243,90 złotych netto), to jednocześnie powód nie wykazał, by owe koszty naprawy wyliczone na potrzeby ustalenia wysokości odszkodowania pozwanego jako ubezpieczyciela sprawcy szkody, a więc z ubezpieczenia OC, odpowiadały także kosztom naprawy ustalonym zgodnie z postanowieniami zawartymi w umowie ubezpieczenia autocasco, która przewidywała szczegółowe zasady w tym zakresie – nie wykazał więc, aby w przypadku odpowiedzialności pozwanego z umowy ubezpieczenia autocasco miała miejsce także szkoda całkowita – tj. w rozumieniu postanowień tej umowy. Jak bowiem wynikało z § 3 ust. 35 pkt 2 a) i b) „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” szkoda całkowita w wariancie serwisowym to kradzież pojazdu lub szkoda, dla której koszty naprawy, w zakresie wynikającym z protokołu oględzin, przekraczają 70% wartości rynkowej pojazdu w dniu powstania szkody (a dla pojazdów z wykupioną klauzulą (...) 70% przyjętej sumy ubezpieczenia), przy czym koszty naprawy wyliczane są z uwzględnieniem pozostającego do naliczania podatku vat: a) ceny części i materiałów producenta pojazdu ujęte w systemie E., lub w przypadku braku danego pojazdu w tym systemie – w systemie R., nie więcej niż średnie ceny zalecane przez producenta pojazdu lub oficjalnego importera do stosowania przez ich sieć serwisową, b) normy czasowe producenta pojazdu ujęte w systemie E. lub w wypadku braku danego pojazdu w tym systemie – w systemie R., c) średnią stawkę za jedną roboczogodzinę adekwatną dla punktu obsługi (zakładu naprawczego lub autoryzowanej stacji obsługi pojazdów danej marki).

W tej sytuacji nie sposób więc uznać, że nieopłacalność naprawy pojazdu w przypadku odpowiedzialności z OC skutkująca uznanie zaistnienia tzw. szkody całkowitej, automatycznie oznaczała również zaistnienie tzw. szkody całkowitej w przypadku odpowiedzialności z umowy ubezpieczenia autocasco, która kwestie te może regulować odmiennie.

Niezależnie od tego nawet gdyby uznać, że w przypadku żądania powoda w kontekście odpowiedzialności pozwanego wynikającej z zawartej umowy ubezpieczenia autocasco miała miejsce także szkoda całkowita, to zasady jej naprawienia określają także postanowienia „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ”, z których wynika, że w przypadku ustalenia sumy ubezpieczenia w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu uwzględniającej 50% podatku VAT, odszkodowanie ustala się z uwzględnieniem 50% podatku VAT, z zastrzeżeniem § 15, co oznacza, że suma ubezpieczenia, tu kwota 142 140 złotych, stanowi górny limit odpowiedzialności ubezpieczyciela. Pamiętać jednakże należy, że odszkodowanie ustala się w kwocie odpowiadającej rozmiarowi szkody. Zgodnie natomiast z § 17 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ” w przypadku szkody całkowitej w pojeździe, ubezpieczyciel ustala rozmiar szkody w kwocie równej wartości rynkowej pojazdu z dnia powstania szkody (…), tj. w niniejszej sprawie w kwocie 132 243,90 złotych.

Tak ustaloną kwotę, stosownie do § 24 „Ogólnych Warunków Kompleksowego Ubezpieczenia Pojazdów Mechanicznych (...) ”, zmniejsza się o wartość pozostałości, tj. nieuszkodzonych bądź uszkodzonych w niewielkim stopniu i przedstawiających wartość użytkową i majątkową części lub zespołów pojazdu, a także całego pojazdu w stanie uszkodzonym, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku lub sprzedaży (ust. 1), przy czym wartość pozostałości ustala się na podstawie aktualnych na dzień powstania szkody cen brutto dostępnych w miesięczniku (...) „Pojazdy samochodowe – wartości rynkowe”, obowiązujących na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przy uwzględnieniu stopnia ich zużycia (ust. 2). Wartość pozostałości określono zaś na kwotę 64 500 złotych brutto (52 439,03 złotych netto). Powód nie wykazał przy tym, by wartość pozostałości była niższa niż ustalona przez pozwanego, co prowadzi do wniosku, że powód nie wykazał, by wypłacone przez pozwanego odszkodowanie nie pokrywało zaistniałej w sprawie szkody.

Co więcej, Sąd miał na uwadze, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy wypłacone odszkodowanie było wyższe niż odszkodowanie obliczone zgodnie z powyższymi postanowieniami, a więc w tym powiększone o 50% podatku vat (132 243,90 złotych – 64 500 złotych = 67 743,90 złotych, 67 743,90 złotych + 50% vat = 75 534,45 złotych (netto plus 50% vat).

Niezależnie od powyższego żądanie powoda w oparciu o odpowiedzialność pozwanego wynikającą z zawartej umowy ubezpieczenia autocasco nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na zasadność podniesionego przez pozwanego zarzutu braku legitymacji procesowej powoda.

Posiadanie przez strony legitymacji w procesie jest przesłanką zasadniczą, od której istnienia uzależniona jest możliwość uwzględnienia powództwa, a jej brak, zarówno w postaci czynnej, jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Sąd bierze ją zaś pod uwagę z urzędu na każdym etapie postępowania, stąd też brak jest możliwości, jak tego żądał powód, uznania zarzutu pozwanego w tym zakresie za spóźniony. Legitymacja procesowa jest przy tym instytucją prawa materialnego i oznacza uprawnienie do poszukiwania ochrony prawnej w konkretnej sprawie, przy czym literatura przedmiotu rozróżnia legitymację procesową czynną i bierną. Pierwsza z nich dotyczy strony powodowej i oznacza uprawnienie do wszczęcia i prowadzenia procesu, druga zaś dotyczy strony pozwanej i uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa jest więc uprawnieniem konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna), które znajduje oparcie bądź w określonym stosunku materialnoprawnym łączącym owe strony bądź w ustawie (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 stycznia 2010 roku, sygn. akt II CSK 323/09 oraz Sąd Apelacyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 stycznia 2013 roku, sygn. akt V ACa 1009/12).

Mając na uwadze podniesiony w tym zakresie przez pozwanego zarzut, zarządzeniem z dnia 30 września 2025 roku (k. 273 akt) wprost zobowiązano powoda reprezentowanego przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego m. in. do wykazania legitymacji procesowej powoda w zakresie żądania wynikającego z ubezpieczenia autocasco.

W odpowiedzi na powyższe powód w piśmie z datą w nagłówku „dnia 24 października 2025 roku” (data prezentaty: 2026-10-30, k. 276-283 akt) wskazał, że legitymacja procesowa powoda wynikała z zawarcia przez niego umowy ubezpieczenia i niekwestionowania jej przez pozwanego na etapie przedsądowym, jak też w sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, stąd też aktualne stanowisko pozwanego nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na treść art. 5 k.c.

Jak wynikało z przeprowadzonych w sprawie dowodów, w dniu zdarzenia przedmiotowy pojazd objęty był dobrowolnym ubezpieczeniem autocasco na podstawie umowy zawartej z (...) spółką akcyjną z siedzibą w U.. Ubezpieczającym wskazanym w polisie potwierdzającej zawarcie umowy (k. 46 akt) był K. L. (1), zaś ubezpieczonym – leasingodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Z powyższego więc jednoznacznie wynika, że uposażonym, a więc beneficjentem odszkodowania, z umowy ubezpieczenia autocasco był (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., powód natomiast był jedynie ubezpieczającym – zawierającym umowę na rachunek osoby trzeciej.

Tym samym to leasingodawcy przysługiwało roszczenie o wypłatę odszkodowania z tytułu umowy ubezpieczenia autocasco i powód nie wykazał, by w jakikolwiek sposób leasingodawca to uprawnienie na niego (powoda) przeniósł (cesja wierzytelności). Bez znaczenia natomiast dla powyższego pozostawała okoliczność niekwestionowania przez pozwanego legitymacji powoda na wcześniejszym etapie, jak już wskazano powyżej, legitymacja procesowa jest uprawnieniem konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna), które znajduje oparcie bądź w określonym stosunku materialnoprawnym łączącym owe strony bądź w ustawie, a w niniejszej sprawie legitymacja powoda nie wynika ani z umowy (w tym umowy ubezpieczenia autocasco, czy umowy przelewu wierzytelności) ani z ustawy.

Nie sposób zatem w okolicznościach sprawy uznać, że pozwany podnosząc przedmiotowy zarzut naruszył treść art. 5 k.c., w konsekwencji czego powód miałby zyskać legitymację procesową nie mającą źródła ani w jakiejkolwiek umowie ani w przepisach prawa.

Nadto w istocie na marginesie jedynie wskazać należy, że uzyskanie odszkodowania w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego będącego sprawcą szkody nie stoi na przeszkodzie domaganiu się odszkodowania z dobrowolnego ubezpieczenia autocasco, o ile szkoda nie została w całości naprawiona, jakkolwiek jednak pamiętać należy, że w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego w świetle art. 361 k.c. i art. 362 k.c. w tym reżimie winna być ona naprawiona w pełnym zakresie.

Mając na uwadze całokształt rozważań Sąd w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 822 k.c. i art. 805 k.c. w zw. z art. 6 k.c. a contrario oddalił powództwo (w pozostałym zakresie, uwzględniając oświadczenie zawarte w piśmie z datą w nagłówku „dnia 24 października 2025 roku” o częściowym cofnięciu powództwa).

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3 617 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu (wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty), na którą składają się kwoty: 3 600 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (na podstawie § 2 punkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2026 roku, poz. 118) i 17 złotych tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zarządzenie

  1. 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...)

⚫ (...) 5. (...)

SSR Justyna Supińska

Gdynia, dnia 15 maja 2026 roku

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.