Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 19 grudnia 2023 r. o sygn. II SA/Łd 583/23, w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. (dalej "spółka", "skarżąca") na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 24 kwietnia 2023 r. nr 85/2023 w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kutnie z 28 listopada 2022 r., nr 69/2022 oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.
K.P. (dalej "skarżący kasacyjnie"), reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku Sądu I instancji, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo iż organy obu instancji nie naruszyły przepisów postępowania, a w tym art. 7, 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej "k.p.a.") – co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to spowodowało bezpodstawne przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Łódzkiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Łodzi.
Wobec podniesionego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym według norm przepisanych. Ponadto pismem z 11 marca 2024 r. skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, określoną w § 2 tego przepisu. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny przywołanych we wniesionej skardze kasacyjnej zarzutów.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne niż podane przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.
Powyższa uwaga była konieczna z racji tego, że we wniesionej skardze kasacyjnej podniesiono wyłączenie jeden zarzut – naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 k.p.a. W opinii skarżącego kasacyjnie organy nie naruszyły wymienionych przepisów, gdyż w sposób prawidłowy zebrały i oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Jako mankament tak postawionego zarzutu skargi kasacyjnej należało wskazać, iż jej autor ani w zarzucie ani uzasadnieniu nie podniósł naruszenia przepisów prawa materialnego, których wykładnia doprowadziła Sąd I instancji do wniosku o konieczności uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z uwagi na jego niewystarczalność pod względem wykazania bezpieczeństwa spornego obiektu budowlanego dla osób trzecich i mienia. Niemniej jednak mając na uwadze treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował o odniesieniu się do tak skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej, z którego wynika dążenie do podważenia stanowiska WSA o niewystarczającym materiale dowodowym zebranym w sprawie.
Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie z wyczerpującej ekspertyzy stanu technicznego spornego obiektu budowlanego, a także pisma jej autora z 3 października 2022 r. jasno wynika bowiem, że obiekt ten nie stanowi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu, pomimo jego usytuowania w bliskiej odległości do gazociągu.
Odnosząc się do tak zakreślonego problemu wniesionej skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela bowiem ustalenia Sądu I instancji w zakresie w jakim wskazano na przedwczesność stwierdzenia przez organ spełnienia przesłanek legalizacji obiektu budowlanego. Podkreślenia przy tym wymaga, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż usytuowanie obiektów budowlanych w znacznej bliskości gazociągów, przekłada się na bezpieczeństwo obiektów budowlanych oraz ich użytkowników, które w żadnym wypadku nie może być bagatelizowane. Zlokalizowanie obiektu w bliskości od gazociągu może mieć bowiem nie tylko negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu, ale i doprowadzić do uszkodzenia lub awarii, a w konsekwencji nawet do wstrzymania bądź ograniczenia realizacji usługi przesyłowej. Z racji na to tak istotną rolę odgrywają regulacje określające odpowiednie normy bezpieczeństwa. Służą one optymalnemu wykluczeniu ryzyk naruszenia życia, zdrowia czy mienia, w związku z funkcjonowaniem obiektów w strefach wrażliwych jak strefy kontrolowane gazociągu.
Biorąc zaś pod uwagę, iż w niniejszej sprawie, w dacie realizacji spornego obiektu na terenie działki istniał już gazociąg – czego skarżący kasacyjnie nie kwestionuje – to wnoszący obiekt był zobligowany do jego realizacji zgodnie z ówcześnie obowiązującymi normami bezpieczeństwa. Podmiot przystępujący później do inwestycji na określonym terenie musi bowiem respektować zastany stan prawny i faktyczny na gruncie w zakresie zabudowy. Konsekwentnie, za usprawiedliwione należało uznać stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skoro sporny obiekt budowlany powstał po gazociągu, to należało w procedurze jego legalizacyjnej ocenić przesłankę "stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi" z uwzględnieniem norm obecnie obowiązujących ustanowionych Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640), w szczególności zaś wynikającego z § 10 ust. 3 zakazu wznoszenia w strefach kontrolowanych obiektów budowlanych, urządzania stałych składów i magazynów oraz podejmowania działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas jego użytkowania.
Zbadanie bezpieczeństwa usytuowania spornego obiektu w bliskiej odległości od gazociągu z uwzględnieniem szczególnych norm w tym zakresie służy bowiem ochronie życia, zdrowia lub mienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotychczasowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala natomiast na przyjęcie, że sporny obiekt budowlany spełnia wymagania w zakresie bezpieczeństwa co do przebiegającego gazociągu. Dodatkowo zaznaczenia przy tym wymaga, na co słusznie zwróciła uwagę spółka we wniesionej odpowiedzi na skargę kasacyjną, że sam autor ekspertyzy stanu technicznego spornego obiektu budowlanego w piśmie z 3 października 2022 r. wskazał, na zagrożenie wynikające z przebiegającego gazociągu.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że przy dokonaniu oceny przesłanek legalizacji spornego obiektu budowlanego koniecznym było rozważenie jego zgodności z wymaganiami technicznymi, a także wymaganiami wynikającymi z przepisów regulujących odległość obiektów budowlanych od gazociągów. Konsekwentnie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobligowane są do zastosowania odpowiednich wytycznych Sądu I instancji wskazany w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie dla pełnomocnika spółki z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 179 p.p.s.a. orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.