Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 25 sierpnia 2026 r., sygn. akt II OSK 2185/25

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 8 maja 2025 r., VII SA/Wa 2233/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę W.M. (skarżąca, inwestor) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 28 czerwca 2024 r. znak: DOR.7200.91.2024.ANM, DON.7200.185.2021.ANM, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 27 lipca 2021 r., znak: OA.7721.11.3.2017, Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB) uchylił decyzję z 19 grudnia 2016 r., znak: PINB-7355/2/22/2014, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łańcucie (PINB) i nakazał inwestorowi dokonać rozbiórki budynku mieszkalnego wybudowanego i użytkowanego jako wielorodzinny, znajdującego się na działce o nr ewid. [...] w S.. W.M. pismem z 8 września 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przywołanej decyzji PWINB.

2.2. Wyrokując w sprawie VII SA/Wa 2233/24 kolejno wskazano, że GINB postanowieniem z 4 listopada 2021 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z 27 lipca 2021 r. z uwagi na fakt, że przedmiotowa decyzja została zaskarżona do WSA w Rzeszowie. Jak wynika z dalszych ustaleń sądu pierwszej instancji, wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r., II SA/Rz 1461/21, WSA w Rzeszowie oddalił skargę W.M. na decyzję PWINB z 27 lipca 2021 r. Kolejno Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 grudnia 2023 r., II OSK 1724/22 oddalił skargę kasacyjną W.M. od w/w wyroku, w związku z czym GINB postanowieniem z 28 czerwca 2024 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie.

2.3. Dalej w wyroku VII SA/Wa 2233/24 przywołano, że GINB powołaną na wstępie decyzją z 28 czerwca 2024 r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r., poz. 572, K.p.a.), umorzył w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z 27 lipca 2021 r. GINB w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że skoro skarga na decyzję będącą przedmiotem rozpoznania – w wyniku działania sądów administracyjnych obu instancji – została prawomocnie oddalona, oznacza to, że nie była ona dotknięta wadami wynikającymi z art. 156 § 1 K.p.a.

Mając na uwadze powyższe organ II instancji stwierdził, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie przez niego kolejnej kontroli przedmiotowej decyzji, gdyż stanowiłoby to kwestionowanie prawomocnego wyroku sądowego zapadłego w sprawie. Podniesiono jednocześnie, że przyczyny nieważności decyzji powstają w momencie jej wydawania, nie po jej wydaniu, zatem w niniejszej sprawie nie ma nowych podstaw do badania spornej decyzji. Również wniosek inwestora nie zawiera nowych okoliczności nieznanych WSA w Rzeszowie i NSA w dacie wydania przezeń wyroków dotyczących źródłowej decyzji PWINB. Ponadto zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności są tożsame z zarzutami sformułowanymi w skardze do WSA w Rzeszowie.

1. 3.1. Następnie sąd pierwszej instancji stwierdził, że skargę do WSA w Warszawie na decyzję GINB z 28 czerwca 2024 r. wniosła W.M..

1. 3.2. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 105 § 1 K.p.a., poprzez jego nieprawidłową interpretację, polegająca na uznaniu, że po wydaniu przez sąd administracyjny prawomocnego wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracyjne postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji, podczas gdy sam fakt prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny nie statuuje uniwersalnej, negatywnej przesłanki dopuszczalności postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego samego rozstrzygnięcia administracyjnego, a obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie nie tylko, czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, a była oceniona przez sąd administracyjny, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 § 1 K.p.a., co doprowadziło do nieprawidłowego umorzenia przez organ przedmiotowego postępowania.

1. 3.3. Strona skarżąca wniosła o: - uchylenie decyzji GINB z 28 czerwca 2024 r.; - wstrzymanie wykonania decyzji GINB z 28 czerwca 2024 r.; - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym; - orzeczenie zwrotu na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

1. 3.4. W uzasadnieniu skargi skarżąca starała się rozwinąć podnoszony zarzut. Zdaniem strony skarżącej obowiązkiem organu jest zbadanie, czy w sprawie nie miały miejsca jakiekolwiek naruszenia prawa objęte normą art. 156 § 1 K.p.a., czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił. Ponadto prawomocne oddalenie skargi przez sąd administracyjny zdaniem skarżącej nie jest rozstrzygnięciem wiążącym organ. Zaskarżona decyzja została zatem wydana przedwcześnie.

1. 3.5. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w swej decyzji z 28 czerwca 2024 r.
2. 4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie skargę oddalił.

1. 4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że podniesiona we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestia wadliwości zastosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego (uPb), podczas gdy stan faktyczny nie został wyjaśniony, a strona za pismem z 15 lipca 2021 r. złożyła projekt budowlany zamienny, była przedmiotem rozważań sądu administracyjnego. W wyroku z 21 kwietnia 2022 r. WSA w Rzeszowie uznał, że "w sposób jednoznaczny stwierdzić należy, że skarżąca nie dopełniła obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, co determinowało wydanie na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego". Sąd a quo uwypuklił, że dokonana przez WSA w Rzeszowie ocena prawna sprawy została w pełni zaaprobowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 grudnia 2023 r. II OSK 1724/22, w którym stwierdzono, że kontrolowany wówczas sąd wojewódzki trafnie ocenił, że w toku prowadzonego postępowania organy nadzoru budowlanego nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, a stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób pozwalający na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. W tym aspekcie powołano się na motywy uchwały składu 7 sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09, gdy idzie o dopuszczalność objęcia badaniem w postepowaniu nieważnościowym oznaczonej wady decyzji, która jest decyzja prawomocną, poddana uprzedniej kontroli sądowoadministracyjnej. Słusznie przyjął sąd wojewódzki, że roboty budowlane realizowane był niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, co potwierdzają protokoły z kontroli. Prawidłowo także w ocenie NSA, sąd wojewódzki nie dopatrzył się naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 51 ust. 5 uPb poprzez nakazanie rozbiórki całego budynku, zrealizowanego także w tej części, w której był on zgodny z pierwotnym projektem budowlanym.

W tym kontekście – zdaniem sądu pierwszej instancji – także wskazywane we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty naruszenia przez PWINB przepisów postępowania (art. 15 oraz 136 K.p.a., a także art. 7 i 77 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a.) nie mogły stanowić podstawy rozpatrzenia merytorycznego tego wniosku, skoro orzekające wobec budowy spornego obiektu sądy obu instancji wyjaśniły, że do takich naruszeń nie doszło, a organ procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego.

1. 4.3. Sąd pierwszej instancji stwierdził ponadto, że skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PWINB z 27 lipca 2021 r. nie wskazała na takie okoliczności (mogące mieć znaczenie w kontekście art. 156 § 1 K.p.a.), które nie byłyby objęte badaniem przez WSA w Rzeszowie oraz NSA. W takiej zaś sytuacji nie było możliwe przystąpienie do merytorycznej oceny podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutów i należało zareagować decyzją o umorzeniu (wszczętego wcześniej) postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a.
2. 5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła W.M. – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.

1. 5.2. Zaskarżonemu wyrokowi, na zasadzie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa), zarzuca się:
2. 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej sąd pierwszej instancji uznał, że organ prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z tego powodu, że po wydaniu przez WSA w Rzeszowie prawomocnego wyroku z 21 kwietnia 2022 r., II SA/Rz 1461/21, oddalającego skargę na decyzję PWINB z 27 lipca 2021 r., znak: OA.7721.11.3.2017, niedopuszczalne było prowadzenie przez organy administracyjne postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tejże decyzji, podczas gdy sam fakt prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny nie statuuje uniwersalnej, negatywnej przesłanki dopuszczalności postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego samego rozstrzygnięcia administracyjnego, a obowiązkiem organu wszczynającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest zbadanie nie tylko, czy wystąpiła ta przesłanka, która legła u podstaw wszczęcia postępowania, a była oceniona przez sąd administracyjny, ale także, czy nie miały miejsca inne naruszenia prawa objęte normami art. 156 § 1 K.p.a., co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez ten sąd, że wobec prawomocnego oddalenia skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku organ nie mógł rozpoznać merytorycznie wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji administracyjnej;
3. 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., polegające na tym, że w wyniku niewłaściwie przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że organ po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie naruszył art. 105 § 1 K.p.a., umarzając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB z 27 lipca 2021 r., podczas gdy organ ograniczył się wyłącznie do przesłanek podniesionych przez stronę skarżącą, zaniechawszy zbadania wszystkich potencjalnych przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. z urzędu, przez co postępowanie nieważnościowe dalej mogło się toczyć jako przedmiotowe - co doprowadziło do tego, że decyzja organu została wydana z pominięciem ewentualnych przesłanek nieważności, które nie były powołane we wniosku, ale mogły istnieć, co czyni postępowanie administracyjne niepełnym i nierzetelnym;
4. 3) naruszenie przepisu prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 Ppsa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję GINB pomimo wskazania i uzasadnienia przez skarżącą kasacyjnie w sposób wyczerpujący rzeczywistego stanu faktycznego, na podstawie którego należało uznać, że zaskarżona decyzja GINB została wydana na skutek niewłaściwej wykładni art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 156 § 1 K.p.a.;
5. 4) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 K.p.a., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na twierdzeniu, że żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu, podczas gdy niektóre z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji mogą tracić aktualność lub ulegać zmianie oceny prawnej w miarę upływu czasu i w świetle zmieniających się okoliczności faktycznych lub prawnych.

1. 5.3. Strona skarżąca kasacyjnie wnosi o:
2. 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji w całości do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
3. 2) wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;
4. 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego, wg norm prawem przepisanych;
5. 4) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się przez skarżącą kasacyjnie rozprawy.

1. 5.4. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, sąd pierwszej instancji oceniając zasadność umorzenia przez organ postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PWINB, błędnie podzielił stanowisko organu centralnego, który poprzestał na przesłankach stwierdzenia nieważności powołanych przez skarżącą kasacyjnie. Tymczasem katalog przesłanek nieważności określony w art. 156 § 1 K.p.a. ma szerszy zakres i powinien zostać uwzględniony przez organ przy dokonywaniu oceny dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym zakresie. Sąd pierwszej instancji pominąć miał tę okoliczność w swoim stanowisku. Błędne – w jej przekonaniu – jest zapatrywanie sądu a quo, jakoby żadna z okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., nie zmieniała swej wartości prawnej z upływem czasu. W rzeczywistości niektóre przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. mają charakter bezwzględny i obiektywny (np. brak podstawy prawnej, pkt 2, lub rozstrzyganie tej samej sprawy, pkt 3), ale wiele z nich wymaga oceny okoliczności dynamicznych - np. trwałości niewykonalności, aktualności naruszenia prawa, statusu strony czy realnych skutków decyzji. W związku z tym – w ocenie skarżącej kasacyjnie – upływ czasu może mieć wpływ na ocenę, czy przesłanki te rzeczywiście zachodzą.

1. 5.5. Postanowieniem z 15 października 2025 r. II OSK 2185/25, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek skarżącej kasacyjnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2026, poz. 143) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. Wyrok oddalający skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa).

6.2. Nie jest skuteczny pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej, odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Przywołany w skardze kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.

6.3. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, że organ centralny prawidłowo umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności źródłowej decyzji PWINB.

Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, kwestia wadliwości zastosowania art. 51 ust. 5 uPb, wynikająca – według wniosku o stwierdzenie nieważności – z niewyjaśnienia stanu faktycznego oraz złożenia przez stronę projektu budowlanego zamiennego, nie stanowiła nowej okoliczności niepoddanej wcześniej kontroli sądowoadministracyjnej. Zagadnienie to było już przedmiotem oceny WSA w Rzeszowie w prawomocnie zakończonym postępowaniu dotyczącym decyzji nakazującej rozbiórkę spornego budynku. Sąd ten uznał bowiem, że skarżąca nie dopełniła obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, co stanowiło podstawę wydania na podstawie art. 51 ust. 5 uPb nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. Stanowisko to zostało następnie zaakceptowane przez NSA w wyroku II OSK 1724/22, który wskazał, że sąd wojewódzki trafnie ocenił, iż roboty budowlane były realizowane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, co potwierdzały protokoły kontroli.

Skoro zatem okoliczności faktyczne i prawne, na których skarżąca następnie oparła zarzut nieważności decyzji PWINB, były już przedmiotem prawomocnej kontroli sądowoadministracyjnej, brak było podstaw do ponownego merytorycznego badania tej samej kwestii w postępowaniu nieważnościowym. Reguły postępowania w trybie nieważnościowym nie obligowały GINB do ponownego ustalenia stanu faktycznego sprawy i dowodzenia zaistnienia określonych okoliczności. W wyroku z 22 listopada 2007 r., I OSK 1650/06 (LEX nr 417319) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że postępowanie nieważnościowe jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy co do jej istoty od początku, jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym.

1. 6.4. Nie zasługuje również na uwzględnienie argument, że organ centralny powinien był z urzędu poszukiwać wszelkich innych, hipotetycznych przesłanek nieważności. Jeżeli skarżąca zarzucała organowi pominięcie określonej przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., powinna wskazać konkretną wadę decyzji oraz okoliczności uzasadniające jej wystąpienie. W niniejszej sprawie zasadnicza kwestia wskazana we wniosku o stwierdzenie nieważności – dotycząca prawidłowości zastosowania art. 51 ust. 5 uPb w związku z projektem budowlanym zamiennym – została już prawomocnie rozstrzygnięta w ramach kontroli decyzji PWINB. We wniosku o stwierdzenie nieważności skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności nieznanych WSA w Rzeszowie i NSA w dacie wydania przezeń wyroków dotyczących spornego budynku, które mogłyby wyłączyć ocenę prawną tych sądów i stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez nią decyzji. Zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności są tożsame z zarzutami sformułowanymi w skardze do WSA w Rzeszowie na decyzję PWINB z 27 lipca 2021 r. Nie można zatem przyjąć, że samo ogólne powołanie się na obowiązek działania organu z urzędu uzasadnia ponowne otwarcie prawomocnie rozstrzygniętej kwestii. Tym samym nie wykazano, aby organ, umarzając postępowanie, naruszył art. 105 § 1 K.p.a., ani aby sąd a quo, akceptując to stanowisko, dokonał wadliwej kontroli legalności decyzji.

1. 6.5. Niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Skoro, jak wskazano wyżej, kwestia podniesiona przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności została już prawomocnie oceniona w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym nakazu rozbiórki, brak było podstaw do ponownego prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Skarżąca nie wskazała przy tym żadnej konkretnej, niepoddanej wcześniejszej kontroli przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., której organ miałby nie zbadać. Nie wykazała zatem, aby organ nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności, naruszył obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego lub nie przedstawił w uzasadnieniu przyczyn rozstrzygnięcia. Zarzuty te stanowią w istocie polemikę z zasadnością umorzenia postępowania i nie wykazują odrębnego uchybienia w zakresie prowadzenia postępowania lub uzasadnienia decyzji. W rezultacie brak jest podstaw do przyjęcia naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.

1. 6.6. Naczelny Sąd Administracyjny nie uznaje również, by zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 156 § 1 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Skarżąca kasacyjnie błędnie przyjmuje, że upływ czasu może prowadzić do zmiany kwalifikacji prawnej przesłanek nieważności określonych w tym przepisie. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że decyzja będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności podlega ocenie wyłącznie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania, a nie w dacie późniejszej oceny jej prawidłowości (tak: wyrok NSA z 19 maja 1998 r., I SA 450/98, LEX nr 44509) Ewentualna przesłanka nieważności musi zatem istnieć już w chwili wydania kontrolowanej decyzji. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym żadna z okoliczności faktycznych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1–7 K.p.a. nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli zatem przyczyna nieważności nie występowała w chwili wydania decyzji, nie powstanie również po jej wydaniu wskutek późniejszej zmiany stanu faktycznego lub prawnego (tak: NSA w wyroku z 10 lutego 2003 r. II SA 815/01, LEX nr 156362). Nie można zatem podzielić argumentacji skarżącej kasacyjnie, że z uwagi na rzekomo dynamiczny charakter niektórych przesłanek ich ocena może być dokonywana z uwzględnieniem zmian, które nastąpiły po wydaniu kontrolowanej decyzji. Prowadziłoby to bowiem do oceny legalności decyzji według stanu istniejącego w dacie późniejszej niż data jej wydania, co pozostawałoby w sprzeczności z istotą postępowania nieważnościowego. Odrębną kwestią jest natomiast wpływ upływu czasu na możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, który został uregulowany przez ustawodawcę w art. 156 § 2 oraz art. 158 K.p.a. Nie uzasadnia to jednak przyjęcia, że wskutek upływu czasu zmienia się sama wartość prawna przesłanek nieważności określonych w art. 156 § 1 K.p.a.

1. 6.7. W konsekwencji chybiony jest zarzut naruszenia art. 151 Ppsa, skoro sąd pierwszej instancji prawidłowo uznając, że skarga nie jest zasadna, oddalił ją.
2. 7. Z wyłuszczonych względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa, orzeczono, jak w sentencji.