Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 33/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
Spółka zaskarżyła ww. wyrok w całości, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka oświadczyła również, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej -p.p.s.a.) spółka podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p..p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., które to naruszenie polegało na nieuchyleniu przez WSA zaskarżonej decyzji mimo wydania jej w postępowaniu obarczonym istotnymi dla wyniku sprawy naruszeniami przepisów postępowania, tj.:
- 1) art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1836 ze zm., dalej – rozporządzenie) poprzez:
- a) wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny oraz sprzeczny i niepełny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i w szczególności:
aa) nieprawidłowym przyjęciu, że Pracownica pracowała w narażeniu zawodowym w latach od 1989 do 2000 na Wydziale PR-6, mimo braku materiału dowodowego, uzasadniającego takie przyjęcie, aaa) niewyczerpaniu dwustopniowego etapu orzeczniczego i niezweryfikowaniu wniosków przedstawionych w orzeczeniu lekarskim Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (dalej - DWOMP) z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] (dalej - orzeczenie lekarskie) oraz w dodatkowych wyjaśnieniach z dnia [...] lutego 2024 r. (dalej – wyjaśnienia) i opinii uzupełniającej z dnia [...] września 2024 r. (dalej - opinia uzupełniająca) z wieloletnim stanowiskiem lekarzy medycyny pracy, którzy nie stwierdzali w kolejnych orzeczeniach podejrzenia powstawania choroby zawodowej u Pracownicy - i w tym celu wystąpienie przez organy Inspekcji Sanitarnej do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację,
- b) zaniechaniu zebrania materiału dowodowego w zakresie występujących u Pracownicy licznych, poważnych i długotrwałych pozazawodowych czynników dotyczących jej stanu zdrowia, które realnie mogły wywołać stwierdzoną u Pracownicy chorobę i ich koniecznego zbadania;
- c) zaniechaniu, mimo wniosków skarżącej ustalenia, czy Pracownica jest prawo czy leworęczna, co w praktyce determinuje sposób wykonywania pracy i nierównomierne obciążenie rąk, co ma zasadnicze znaczenie dla określenia faktycznej liczby ruchów wykonywanych przez Pracownicę ręką lewą, a co nie zostało ustalone w Karcie oceny narażenia zawodowego (dalej – Karta);
- 2) art. 80 k.p.a. poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów polegające na:
- a) stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie niezweryfikowanego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia stanowiska DWOMP i stanowiska lekarzy medycyny pracy w wydawanych orzeczeniach w ramach cyklicznych badań lekarskich Pracownicy,
- b) przyjęciu jako okoliczności faktycznych sprawy ustaleń z innych spraw o stwierdzenie innych chorób zawodowych, u innych pracowników spółki w zakresie oceny narażenia zawodowego, wbrew istocie postępowania administracyjnego, tj. podwójnej konkretności i rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy konkretnego adresata w drodze decyzji,
- c) ustaleniu istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowaną u Pracownicy chorobą i sposobem wykonywania pracy u skarżącej;
- 3) art. 86 w zw. z art. 95 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie wbrew literalnemu brzmieniu tych przepisów wyjaśnień strony i przesłuchania strony za środki dowodowe i na ich podstawie ustalenie okoliczności faktycznych dotyczących zakresu obowiązków Pracownicy i rodzaju wykonywanych czynności w pracy
- - i w konsekwencji na błędnym oddaleniu skargi.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. spółka zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2351 Kodeksu pracy, które to naruszenie polegało na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji:
- 1. mimo że w sprawie nie doszło do ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba Pracownicy została spowodowana sposobem wykonywania pracy w zakładzie Skarżącej,
- 2. i stwierdzeniu, że bezspornie bądź z wysokim prawdopodobieństwem brak jest wpływu czynników pozazawodowych na rozwój choroby Pracownicy, na zasadzie art. 2351 Kodeksu pracy podczas, gdy przepis ten odnosi się do oddziaływania warunków pracy, w tym przypadku do sposobu wykonywania pracy na stan zdrowia i ewentualnie związku środowiska pracy z powstaniem choroby, a nie do czynników pozazawodowych, których wpływ na rozwój choroby nie musi być ani bezsporny, ani z wysokim prawdopodobieństwem, bowiem wystarczające jest ich wystąpienie, co w konsekwencji powoduje powstanie obowiązku organów Inspekcji Sanitarnej i lekarzy orzeczników do zbadania ich wpływu na powstanie choroby pracownika,
- 3. i pominięciu wpływu licznych, poważnych i oddziaływujących wiele lat czynników pozazawodowych na powstanie schorzenia Pracownicy, tj.: innych chorób samoistnych Pracownicy, bardzo złego ogólnego stanu zdrowia, o czym świadczy m.in. fakt, że Pracownica przebywała na zwolnieniach lekarskich przeszło 10 lat, co stanowi 1/3 całego okresu jej zatrudnienia.
Argumentacja na poparcie zarzutów zawarta została w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżąca kasacyjnie zrzekła się przeprowadzenia rozprawy, a strona przeciwna nie wniosła o jej przeprowadzenie.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej orzekł, że nie jest ona niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwie przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie oceny, że powstanie choroby jest związane ze wykonywaniem przez pracownicę pracy w zakładzie skarżącej spółki w narażeniu na czynniki szkodliwe.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół art. 235¹ Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 1 i 2 wydanego na jego podstawie rozporządzenia, których błędne zastosowanie zdaniem skarżącej kasacyjnie, wynikało z nieprawidłowej oceny przez Sąd I instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych oraz braku stwierdzenia konieczności weryfikacji orzeczenia lekarskiego przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane zostały kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Przystępując do oceny zgłoszonych zarzutów przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z punktu widzenia art. 235¹ Kodeksu pracy nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia a stwierdzoną dolegliwością (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. II OSK 748/12, CBOSA). Stwierdzenie przez organ z wysokim prawdopodobieństwem wystąpienia czynnika szkodliwego w miejscu pracy, skutkującego powstaniem choroby zawodowej, nie oznacza, że okoliczność ta musi być potwierdzona bezspornym dowodem.
Użycie przez ustawodawcę w art. 235¹ Kodeksu pracy alternatywy: "bezspornie" lub z "wysokim prawdopodobieństwem", wskazuje na pewną dyskrecjonalność organów inspekcji sanitarnej prowadzących postępowanie w przedmiocie ustalenia przyczyn choroby zawodowej, nie oznacza jednak dowolności. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo w określonym czasie po zakończeniu pracy w takim narażeniu, jednak pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest zatem uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwą medyczną jednostkę orzeczniczą (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. I SA 1801/00, LEX nr 77663).
Co istotne, stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym i przyjmuje się, że regulacje procesowe zawarte w Kodeksie pracy i rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a.
Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje byłego pracownika, którego podejrzenie dotyczy, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust.
2. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie przeprowadzonych badań, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Poza sporem pozostaje fakt, że w rozpoznawanej sprawie pracownica takim orzeczeniem dysponuje - Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu – Oddział w W. w dniu [...] listopada 2023 r. wydał bowiem orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u pracownicy choroby zawodowej: przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia bocznego i przyśrodkowego kości ramiennej lewej (poz. 19, pkt 5).
Co istotne, zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, uzupełnienia orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Oznacza to, że w razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, to inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego poprzez podjęcie jednej lub kilku wymienionych w § 8 ust. 2 rozporządzenia czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów poprzez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną, w tym zwłaszcza konsultacji jednostki orzeczniczej II stopnia (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2007 r., sygn. II OSK 332/07, CBOSA).
Wobec uznania przez organ, że materiał dowodowy w sprawie (orzeczenie lekarskie, wyjaśnienia, opinia uzupełniająca) stanowi podstawę faktyczną do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, nie był on zobowiązany do dokonywania kolejnych czynności weryfikujących, zatem zarzuty w tym zakresie należy uznać za chybione.
Jak już wyjaśnił spółce Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2024 r., sygn. akt II GSK 725/21, organ jest związany opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. Związanie polega na tym, że jeśli orzeczenie lekarskie nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów, to stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. K 23/07, OTK-A 2008, nr 5, poz. 82). W przypadku zatem, gdy orzeczenie lekarskie jest prawidłowe pod względem formalnym, zawiera wyczerpujące uzasadnienie i jest zgodne z prawem - organ administracyjny jest takim orzeczeniem związany. Państwowy Inspektor Sanitarny wydający decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie jest bowiem uprawniony do kontroli merytorycznej (medycznej) orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki organizacyjne uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.
Kontrola i możliwość podważenia opinii lekarskich przez organ jest zatem możliwa, ale w ograniczonym zakresie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, CBOSA). Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z tego punktu widzenia, że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez należytego uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza. Nie może to jednak dotyczyć merytorycznej treści prawidłowo sporządzonego orzeczenia lekarskiego. (por. m.in. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że z analizowanych przepisów wynika swoiste domniemanie polegające na tym, że jeżeli właściwy lekarz uznał, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie chorób zawodowych, a ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie wynika, że pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, to dane schorzenie należy uznać za chorobę zawodową.
Dopiero wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami niepozostającymi w związku z zatrudnieniem i wykonywaną pracą - czego w rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka nie dowiodła - pozwoliłoby na obalenie domniemania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem, a narażeniem zawodowym i rozpoznaniem choroby zawodowej (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2026 r., sygn. akt II GSK 931/23, z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 993/17).
W niniejszej sprawie dochodzenie sanitarno-epidemiologiczne wykazało, że podczas zatrudnienia pracownicy w spółce, była ona narażona na monotypowe ruchy rąk, powodujące przeciążenie układu ruchu, a upoważniona placówka medyczna na podstawie przeprowadzonych badań rozpoznała u niej chorobę zawodową - stanowisko jednostki orzeczniczej I stopnia w jednoznaczny i bezsporny sposób stwierdza wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby. Jednoznacznie i bezspornie wyklucza jednocześnie pozazawodowy charakter stwierdzonego schorzenia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, jak wynika z akt administracyjnych, ocenie w aspekcie wpływu na powstanie stwierdzonej u pracownicy choroby podlegały również inne choroby współistniejące. Wydane w tej sprawie orzeczenie lekarskie, uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami, nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów. Skarżąca kasacyjnie nie podnosi żadnych konkretnych argumentów, które podważałyby wiarygodność i zgodność z prawem orzeczenia lekarskiego.
Wskazuje jedynie na brak wyjaśnienia, czy pracownica jest osobą prawo- czy leworęczną, która to okoliczność - zdaniem spółki - determinuje sposób wykonywania pracy i może mieć wpływ na prawidłowe ustalenie obciążenia lewej ręki. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że pełnomocnik skarżącej był obecny przy oględzinach stanowiska pracy i był świadkiem czynności pokazowych. Był zatem w stanie jednoznacznie stwierdzić (bądź bezpośrednio pozyskać informację), czy pracownica jest osobą prawo- czy leworęczną i czy fakt ten znajduje odzwierciedlenie w sposobie wykonywania czynności manualnych. Spółka nie wykazała, że brak wyjaśnienia tej okoliczności może mieć wpływ na wynik sprawy w kontekście jednoznacznego orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej.
Jako że spółka nie zakwestionowała skutecznie możliwości uznania wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego za wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej w tej sprawie, organy administracji, nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenie to podważyć, nie miały w tym zakresie podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia pracownicy był inny niż wynika to z badań stanowiących postawę orzeczenia lekarskiego.
Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność w postaci przebywania pracownicy na zwolnieniach lekarskich nie ma charakteru jednoznacznie wykluczającego związek przyczynowy między narażeniem zawodowym a rozpoznanym schorzeniem (tym bardziej, że skarżąca wlicza w ten okres również czas przebywania na urlopach macierzyńskich i wychowawczych). Do momentu zgłoszenia podejrzenia wystąpienia u pracownicy choroby zawodowej ([...] lipca 2022 r.) E. Ł. była pracownikiem w spółce od 33 lat. Wyłączenie wskazywanego przez skarżącą okresu faktycznej nieobecności w pracy nie wyklucza stwierdzenia, że pracownica świadczyła pracę w warunkach narażenia zawodowego przez ponad 20 lat, co zostało uwzględnione przez organ.
Szczególnego odniesienia wymaga sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut przyjęcia przez Sąd I instancji, że pracownica pracowała w narażeniu zawodowym w latach 1989 - 2000 na Wydziale PR-6, mimo braku materiału dowodowego, potwierdzającego tę okoliczność. Po pierwsze, niesporny pozostaje fakt, że E. Ł. była zatrudniona w ww. okresie w spółce na Wydziale PR-6 i że obecnie stanowisko pracy zajmowane przez nią nie istnieje, gdyż zostało zlikwidowane wiele lat temu. Wobec braku po stronie pracodawcy stosownych dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie, czy i w jakich warunkach narażenia zawodowego świadczona była praca na zajmowanym przez pracownicę stanowisku, organ uprawniony był do posiłkowania się wszelkimi dowodami, które dałyby podstawę do odtworzenia tych warunków. Nie zasługuje na aprobatę twierdzenie skarżącej kasacyjnie, prezentowane wielokrotnie w toku postępowania, że warunki pracy na Wydziale PR-6 zostały przyjęte na podstawie "wspomnień pracownicy".
Opis czynności wykonywanych na zajmowanym wówczas stanowisku, w tym monotypia ruchów rąk, uwzględniony w protokole z oględzin z dnia [...] sierpnia 2022 r., znalazł potwierdzenie również u innych pracowników – K. N. (co warte podkreślenia - specjalisty BHP) oraz mistrza i liderów na wydziałach. Odwołanie się do archiwalnej dokumentacji jednostki orzeczniczej z lat istnienia Wydziału PR-6 (do kart narażenia zawodowego innych pracowników) nie było niedopuszczalne, o ile służyło jedynie wzmocnieniu argumentacji i nakreśleniu specyfiki warunków pracy w przedsiębiorstwie. A oczywistym jest, że karty narażenia zawodowego sporządzone dla innych pracowników nie stanowią dowodu na okoliczność sposobu wykonywania pracy przez E. Ł. Niezależnie od powyższego warto także zauważyć, że jak wynika z publikacji Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, na które powołuje się organ, ruchy monotypowe powyżej 350 na godzinę mogą spowodować wystąpienie przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej już w ciągu 2 lat, zatem podejmowana przez pracodawcę próba wykluczenia kolejnego okresu pracy jako pracy w warunkach narażenia w okolicznościach faktycznych sprawy nie może okazać się skuteczna.
Ponownego podkreślenia wymaga, że w sprawach dotyczących chorób zawodowych decydujące znaczenie przypisać należy ocenie medycznej, dokonanej przez właściwą jednostkę orzeczniczą, która - dysponując wiedzą specjalistyczną - uwzględniła przebieg narażenia, wyniki badań oraz charakter schorzenia, a organy sanitarne nie miały podstaw do jej kwestionowania. Do stwierdzenia zawodowej etiologii schorzenia nie jest wymagana pewność, a jedynie wysokie prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a powstaniem schorzeniem, czego spółka nie podważyła.
Ze wskazanych powodów uznać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnego zastosowania art. 2351 Kodeksu pracy i § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia, z powodu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., nie doprowadziły do skutecznego zakwestionowania zgodności z prawem poczynionych w tej sprawie ustaleń, że warunki pracy zawodowej wykonywanej przez pracownicę w negatywny sposób wpłynęły na jej zdrowie, przyczyniając się do wystąpienia choroby, która mieści się w wykazie chorób zawodowych. W związku z powyższym zarzuty te nie podważyły zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Jako że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.