Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2908/23 w sprawie ze skargi M. M. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (Kolegium) z [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany lasu na użytek rolny uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) oraz zasądził od Kolegium na rzecz Skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2).
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Pismem z 3 lutego 2023 r. (uzupełnionym pismem z 14 marca 2023 r., Skarżący wystąpił do Starosty Piaseczyńskiego (Starosta) z wnioskiem o zmianę lasu o powierzchni 0,1950 ha (dalej także "las/grunt/teren objęty wnioskiem"), znajdującego się na działce nr ew. [...] o pow. 0,5999 ha z obrębu B., gm. G. na użytek rolny (dalej także: "(przedmiotowa) działka", "działka Skarżącego").
Decyzją z [...] maja 2023 r,, wydaną na podstawie art.13 ust.2 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2022 r., poz. 672, dalej u.l.), Starosta odmówił żądanej zmiany, stwierdzając niewykazanie przez Skarżącego wymaganej szczególnie uzasadnionej potrzeby, przemawiającej za zmianą.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z [...] września 2023 r, nr [...] Kolegium utrzymało decyzję Starosty w mocy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że sam fakt, że właściciel działki nie jest zainteresowany prowadzeniem na niej gospodarki leśnej, a wołałby prowadzić gospodarkę rolną, nie stanowi wystarczającej przesłanki do zmiany przeznaczenia działki i nie powoduje, że organy winny się do wniosku przychylić. Jednocześnie pod sformułowaniem szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu należy rozumieć sytuację wyjątkową, będącą dla właściciela czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji i jednocześnie uzasadnioną nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny.
Tym samym powody wystąpienia z wnioskiem powinny wykraczać poza subiektywny interes strony, nawet jeżeli jest on uzasadniony. Kolegium podkreśliło, że zamiar wykorzystania wskazanego we wniosku terenu na potrzeby rozszerzenia gospodarstwa rolnego, z uwagi na położenie nieruchomości przy głównej drodze i w pobliżu mediów, nie wypełnia przesłanki szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu, tym bardziej, iż Skarżący nie prowadzi na przedmiotowej działce jakiejkolwiek działalności rolniczej, a wykorzystuje ją na własne potrzeby (wiata) oraz na wynajem dla zakładu meblarskiego. Szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, mająca uzasadniać przekształcenie lasu w użytek rolny, musi być aktualna w dacie występowania z wnioskiem, a nie tylko potencjalna. Końcowo organ stwierdził, że uwzględniając fakt, iż Skarżący posiada inne niż przedmiotowa działka grunty rolne, zaś sam nie prowadzi działalności rolnej, odmowa zmiany lasu na użytek rolny w trybie art. 13 ust. 2 u.l. wypełnia dyspozycję Ministra Klimatu i Środowiska wskazaną w piśmie z 26 maja 2021r., aby w przypadkach wątpliwych lub prób obejścia przepisów o ochronie gruntów leśnych, ewentualną zmianę użytków leśnych procedować w trybie art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a nie w trybie art. 13 ust. 2 u.l. Działka Skarżącego znajduje się ponadto na obszarze Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, który zakłada ochronę drzewostanów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku w wyniku rozpoznania skargi stwierdził, że Kolegium przedwcześnie przyjęło, iż Skarżący nie uwiarygodnił w dostateczny sposób, iż w razie dojścia żądanej zmiany do skutku zamierza rzeczywiście podjąć na terenie objętym wnioskiem deklarowaną działalność rolniczą. Bezspornie pożądanym jest aby uzasadniona potrzeba właściciela lasu, mająca uzasadniać przekształcenie lasu w użytek rolny, była w dacie występowania z wnioskiem już aktualna a nie tylko potencjalna, niemniej zbyt daleko idącym byłoby wyprowadzanie stąd generalnego, rygorystycznego wniosku, abstrahującego od stanu faktycznego konkretnej sprawy, iż już w dacie składania wniosku o dokonanie zmiany właściciel lasu musi prowadzić taką działalność rolniczą (na razie w oparciu o inne grunty, do których ma rzeczowy, czy obligacyjny tytuł prawny), jaką zamierza prowadzić także na gruncie objętym wnioskiem.
Wykluczałoby to bowiem całkowicie ewentualność wiarygodnego wykazania przez właściciela, iż dotąd działalności rolniczej nie prowadził, niemniej w obliczu szczególnej, wymaganej przepisem ustawy potrzeby, rozpoczęcie takiej działalności na gruncie objętym wnioskiem jest w oczywisty sposób uzasadnione, racjonalne i wykonalne. W ocenie Sądu Wojewódzkiego Kolegium winno wezwać Skarżącego do przedłożenia takiej dokumentacji, jak w szczególności: (-) harmonogram czynności związanych z niezwłocznym podjęciem projektowanej działalności rolniczej, (-) kosztorys/biznesplan, (-) wyjaśnienia co do przyczyn niemożności, opłacalności, mniejszej efektywności prowadzenia tej działalności na innej działce Skarżącego. Zdaniem Sądu I instancji niezbędnym w tej sytuacji będzie wyjaśnienie przez Kolegium (w kontekście istnienia szczególnie uzasadnionej potrzeby Skarżącego, przemawiającej za dokonaniem żądanej zmiany) stanu zaawansowania prowadzonych przez Gminę procedur, dotyczących planowania przestrzennego (por: 1) obwieszczenie Burmistrza z dnia 19 stycznia 2024 r. o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy G., 2) obwieszczenie Burmistrza z dnia 23 lutego 2024 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu ogólnego Miasta i Gminy G.- oba obwieszczenia dostępne na stronie BIP Gminy).
Końcowo Sąd Wojewódzki stwierdził, że co do zasady sytuacja, w której: (-) grunt leśny objęty wnioskiem o zmianę, o której mowa w art. 13 ust. 2 u.l., jest jednocześnie objęty projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczającym ten grunt na cele nieleśne, umożliwiające prowadzenie działalności rolniczej, (-) grunt ten jest jednocześnie przejściowo pozbawiony roślinności leśnej a na właścicielu tego gruntu ciąży obowiązek, o którym mowa w art.13 ust.1 pkt 2 u.l., zapadalny przed spodziewaną datą zakończenia procedury planistycznej, (-) właściciel gruntu wiarygodnie wykaże, iż jeszcze przed zapadnięciem w/w obowiązku zamierza i jest w stanie prowadzić na tej nieruchomości działalność rolniczą, (-) zamiar rozpoczęcia działalności rolnej jeszcze przed formalnym zakończeniem postępowania planistycznego, prowadzącego do ostatecznego umożliwienia właścicielowi prowadzenia takiej działalności i przed zapadalnością obowiązku z art13 ust.1 pkt 2 u.l. wynika z obiektywnie uzasadnionej potrzeby zapobieżenia sytuacji, w której właściciel wykonałby obowiązek z art. 13 ust.1 pkt 2 u.l., po czym, po niedługim wejściu w życie planu miejscowego, zmieniającego leśne przeznaczenie gruntu na nieleśne, dążąc do skonsumowania nowego przeznaczenia nieruchomości, zmuszony byłby do zlikwidowania dokonanego zalesienia, zyskującego tym samym (wbrew oczywistemu ratio legis obowiązku z art 13 ust.1 pkt 2 u.l.) status zalesienia jedynie tymczasowego, co pociągałoby za sobą utratę poczynionych w związku z tym nakładów, oczywiście i obiektywnie niepożądaną w świetle zasad prawidłowej gospodarki -jest sytuacją, w której co do zasady dopuszczalna jest zmiana lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust.2 u.l. W tego rodzaju sytuacji w ocenie Sądu I instancji występuje zatem szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu.
Kolegium wywiodło od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:
- I. naruszenie przepisów postępowania, co minio istotny w pływ na wynik sprawy, tj.:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, z późn. zm., dalej k.p.a.) przez błędne uznanie, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz niewystarczająco rozważył podnoszone przez stronę okoliczności, podczas gdy zebrany materiał dowodowy sprawy, w tym okoliczności powszechnie dostępne i możliwe do ustalenia bez konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów, które winny być znane sądowi I instancji z urzędu, stanowiły wystarczającą podstawę do wydania przez Kolegium decyzji z [...] września 2023 r. znak [...], co znalazło wyraz w jej uzasadnieniu wskazującym na brak przesłanek dla dokonania zmiany lasu na użytek rolny na wnioskowanym gruncie na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o lasach.
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez błędne uznanie, że organ odwoławczy powinien dodatkowo wezwać odwołującego do przedłożenia dodatkowej dokumentacji, podczas gdy materiał dowodowy ustalony przez organ I instancji nie wymagał uzupełnienia, zaś strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie dołączyła do odwołania (jak i do skargi) żadnych dodatkowych dokumentów mogących podważać ustalenia Kolegium, jak również nie złożyła wniosku o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego,
- c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., przez błędne, uznanie, że organ odwoławcze naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, podczas gdy stronom został zapewniony udział w dwuinstancyjnym postępowaniu dowodowym, a Sąd I instancji nie wyjaśnił na czym polegać miało wskazane naruszenie,
- d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy, iż część działki ew. nr [...] oznaczona jako Ls stanowi część większego kompleksu leśnego, zaś cała działka nr [...] objęta jest obszarem [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu;
- e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. 1 P.p.s.a. poprzez pominięcie okoliczności faktycznych wynikających z akt sprawy, iż Skarżący powołuje się szczególne potrzeby właściciela lasu ze względu na powiększenie gospodarstwa rolnego, przy czym - jak wynika z jego oświadczenia - Skarżący takiej działalności nie prowadzi;
- II. naruszenie prawa materialnego, tj.
- a) art. 13 ust. 2 u.l. poprzez wadliwe uznanie, że okoliczność, jak w niniejszej sprawie - właściciel gruntu oświadcza, iż jeszcze przed zapadnięciem w/w obowiązku zamierza i jest w stanie prowadzić na tej nieruchomości działalność rolniczą, wypełnia przesłankę szczególnie uzasadnionej potrzeby właściciela lasu.
- b) art. 13 ust. 2 u.l. poprzez wadliwe uznanie, że ustalenie stanu zaawansowania procedur związanych z opracowywaniem planu ogólnego i wprowadzaniem zmian do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy G. mają znaczenie dla rozpatrzenia wniosku z 3 lutego 2023 r., a w konsekwencji niewłaściwe zakwestionowanie utrzymania w mocy decyzji o odmowie zmiany lasu na użytek rolny, wobec braku spełnienia przesłanki szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu wskazanej w art, 13 ust. 2 u.l.
Na podstawie art. 193 w zw. z art. 106 § 3 i § 4 P.p.s.a. Kolegium wniosło o przeprowadzenie dowodów z załączonych do skargi kasacyjnej: 1. wydruków z portalu internetowego:[...] na okoliczność, którą Sąd I instancji miał możliwość potwierdzić bez konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, tj. obowiązywania na przedmiotowej nieruchomości planu zagospodarowania przestrzennego z 2002 r., obwieszczenia o przystąpieniu do sporządzenia planu ogólnego miasta i gminy G. oraz obwieszczenia o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu części projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy G.,
- 2. wydruków z portalu internetowego Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, na okoliczność, którą Sąd I instancji miał możliwość potwierdzić bez konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego, tj. prowadzenia na przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej:
- - przedsiębiorcy pn. [...] M. G. oraz
- - Skarżącego "T." s.c. M. M. Na podstawie ww. zarzutów wniesiono o:
- 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi od decyzji z [...].09.2023 r. nr [...], względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
- 2. w oparciu o art. 203 pkt 2) P.p.s.a. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie organ oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w rozpoznawanej sprawie zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania uzależniona jest bowiem od wykładni stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia art. 13 ust. 2 u.l.
Przystępując do oceny zasadności wniesionej przez organ skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że uchylenie nakazu ochrony i zachowania terenów leśnych poprzez wydanie zgody na zmianę lasu na użytek rolny na podstawie art. 13 ust. 2 u.l. odbywa się w ramach uznania administracyjnego. Istota tzw. uznania administracyjnego (luzu decyzyjnego) polega na przyznaniu organowi administracji publicznej przez ustawodawcę uprawnienia do wyboru jednego z kilku prawnie dopuszczalnych, a równorzędnych skutków prawnych w ustalonym stanie faktycznym. W literaturze przedmiotu (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Warszawa 2024) podkreśla się, że uznanie administracyjne nie oznacza dowolności działania organu. Konstrukcja ta pojawia się w przepisach prawa poprzez zwroty uprawniające, takie jak "organ może". Wyznacza ona sytuację, w której rekonstrukcja normy prawnej wskazuje, iż zaistnienie określonej podstawy faktycznej daje organowi kompetencję do wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
W doktrynie oraz ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wskazuje się, że decyzja uznaniowa podlega ograniczonej kontroli sądowej. Kontrola ta zmierza do zbadania: czy organ nie dopuścił się samowoli, czy postępowanie dowodowe przeprowadzono prawidłowo oraz czy podjęte rozstrzygnięcie nie przekracza granic uznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2022 r. (sygn. akt II OSK 150/21): "Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ administracji podjął zaskarżony akt zgodnie z regułami procedury administracyjnej oraz czy nie przekroczył granic uznania, co oznaczałoby przekroczenie prawa".
Przepisy prawa materialnego wyznaczają te granice - z jednej strony są to szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu a z drugiej strony są to między innymi zasady prowadzenia gospodarki leśnej (art. 7-8 ustawy o lasach) oraz obowiązek powszechnej ochrony lasów (art. 9 ustawy o lasach) ujmowane w kategoriach interesu publicznego. Las nie jest jedynie przedmiotem obrotu gospodarczego i własności prywatnej. Stanowi on kluczowy element środowiska przyrodniczego, dobrem wspólnym o charakterze ogólnospołecznym, podlegającym szczególnej ochronie państwa. Z tego względu ustawodawca w art. 13 ustawy o lasach nałożył na właścicieli pewne obowiązki i ograniczenia w dysponowaniu ich własnością (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2026 r. I OSK 1324/23).
Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 października 2024 r. I OSK 1168/21 (a skład obecnie rozpoznający sprawę stanowisko to w pełni podziela) prawidłowa wykładnia art. 13 ust. 2 u.l. nie może być oderwana od całości uregulowań tej ustawy. W jej art. 1 określono zasady zachowania, ochrony i powiększenia zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, a przepisy ustawy stosuje się do lasów bez względu na formę ich własności (art. 2 u.l.). Z kolei art. 8 u.l. określa zasady prowadzenia gospodarki leśnej, a są nimi: powszechna ochrona lasów; trwałość utrzymania lasów; ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów, powiększania zasobów leśnych. W art.9 ustawodawca określił obowiązki właścicieli lasów w celu zapewnienia ich powszechnej ochrony.
Należy też zauważyć, że art. 13 ust. 1 u.l. nakłada na właścicieli lasów obowiązek utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. W związku z powyższym uszczuplanie powierzchni leśnej jest wyjątkiem od zasady utrzymywania dotychczasowej ich powierzchni leśnej, a nawet jej zwiększania. Jako wyjątek powinien być stosowany tylko po dogłębnej analizie przesłanek wynikających z ustawy. Również wykładnia literalna omawianej przesłanki wskazuje, że chodzi o potrzebę szczególnie uzasadnioną, a zatem nie każdą, zwykłą potrzebę, lecz potrzebę wyjątkową. Za potrzeby, o których mowa w art. 13 ust. 2 u.l., mogą zaś być uznane tylko wyjątkowe okoliczności, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad ustawowymi zasadami ochrony i trwałości utrzymania lasu. Zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi być dla właściciela lasu czymś niezbędnym w danej sytuacji, musi być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów sytuacji strony i jej argumentów (por. wyroki NSA z 11 kwietnia 2014, II OSK 2735/12; 14 lipca 2020 r.; II OSK 845/20; 25 maja 2022 r. I OSK 1880/21; 2 czerwca 2023 r., I OSK 117/21; 6 czerwca 2023 r. I OSK 108/21).
Analiza uzasadnienia decyzji Kolegium wskazuje, że organ dokonując wykładni art. 13 ust. 2 u.l. uwzględniał stanowisko wynikające z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wykładnia przedstawiona w zaskarżonym wyroku nie uwzględnia stanowiska, że uszczuplenie powierzchni lasów winno być traktowane jako wyjątek od zasady jej utrzymania. Koncentruje się na hipotetycznych stratach, które ponieść może właściciel lasu w razie zmiany przeznaczenia planistycznego nieruchomości, która otworzyłaby mu drogę do innego niż leśny sposobu korzystania z nieruchomości. Z uzasadnienia wyroku wynika również, że organ rozpoznający sprawę winien zobowiązać wnioskodawcę do przedłożenia dowodów wykazujących, że rozpoczęcie działalności rolniczej na gruncie objętym wnioskiem jest w oczywisty sposób uzasadnione, racjonalne i wykonalne. Oznacza to, że pojęcie szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy zostaje utożsamione z racjonalnością i wykonalnością planowanej działalności rolniczej jak również uzależnione od zdarzenia przyszłego, jakim może być dokonana w przyszłości zmiana przeznaczenia planistycznego danego gruntu.
Wykładni tej nie można podzielić, prowadzi ona bowiem do rozszerzenia przesłanek uzasadniających zmianę lasu na użytek rolny.
Sąd kasacyjny zwraca w tym miejscu dodatkowo uwagę, że zaskarżona do Sądu Wojewódzkiego decyzja wydana została [...] września 2023 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki, uzasadniając konieczność wzięcia pod uwagę ewentualnej zmiany przeznaczenia planistycznego spornej nieruchomości, powołał się na obwieszczenie Burmistrza Gminy z [...] stycznia 2024 r. o ponownym wyłożeniu do publicznego wglądu projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy G. oraz na obwieszczenie tegoż organu z 23 lutego 2024 r. o przystąpieniu do sporządzenia planu ogólnego Miasta i Gminy G. Oznacza to, że zarzucając organowi nieuwzględnienie szczególnych potrzeb właściciela Sąd powołał się na okoliczności, które nie mogły być znane organowi w dacie podjęcia decyzji jak również na dokumenty, które w dacie jej wydania nie istniały.
Zatem zarzuty naruszenia art. 13 ust. 2 u.l. uznać należało za zasadne.
W konsekwencji za zasadne uznać należało zarzuty naruszenia przepisów postępowania objęte punktem II petitum skargi kasacyjnej.
W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 13 ust. 2 u.l. brak było podstaw do nakładania na organ obowiązku zwrócenia się do Skarżącego o przedstawienie dokumentacji, która mogłaby prowadzić do wykazania, że zamierza on i jest w stanie prowadzić na spornej nieruchomości działalność rolniczą, przed upływem terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 pkt 2 u.l. w celu zapobieżenia sytuacji, w której wykonałby wskazany w tymże przepisie obowiązek a na skutek zmiany przeznaczenia planistycznego gruntu zmuszony byłby do zlikwidowania dokonanego zalesienia.
Sąd kasacyjny rozpoznający sprawę wyjaśnia również, że w pełni podziela stanowisko wyrażone w przywołanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z 17 kwietnia 2023 r. I OSK 862/21 w świetle którego organy administracji nie mogą w postępowaniu wszczynanym na wniosek zastępować strony w wykazywaniu spełnienia przesłanek warunkujących zmianę lasu na użytek rolny. Rolą organów administracji w takim przypadku jest wnikliwa ocena, czy okoliczności wskazane we wniosku są wystarczające do uznania ich za na tyle wyjątkowe i szczególne, aby uzasadniały odstąpienie od ustawowej zasady dbałości przez właścicieli o zasoby leśne w postaci trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania – zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach.
W konsekwencji brak było podstaw do stawiania organowi drugiej instancji zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie organy uwzględniły fakt usunięcia przez Skarżącego drzewostanu z przedmiotowej działki zwracając uwagę, że nie jest możliwe ustalenie, czy wszystkie znajdujące się na niej w 2019 i 2020 r. drzewa kwalifikowały się do usunięcia z uwagi na zasiedlenie przez kornika ostrozębnego. Zwróciły uwagę, że grunt leśny zlokalizowany spornej działce był objęty uproszczony planem urządzenia lasu dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych, sporządzonego na okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2020 r. Zgodnie z zapisami ww. planu na działce znajdował się drzewostan sosnowy w wieku 55 lat. Organy zwróciły uwagę, że na działce o nr ew. [...] obręb B., gm. G. znajduje się użytek LSV - las o powierzchni 0,2031 ha, RV - grunt orny o powierzchni 0,3160 ha, Br-RV - grunt rolny zabudowany o powierzchni 0,0808 ha, jak również, że w świetle przekazywanych przez Skarżącego informacji posiada on również inne grunty orne.
Wskazały, że jak wynika z oględzin działki, posadowiona jest na niej wiata magazynowa na potrzeby Skarżącego oraz zakładu meblarskiego, zlokalizowanego w pomieszczeniu gospodarczym wynajmowanym przez właściciela nieruchomości. Rozważyły zarówno zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i studium. Wzięły pod uwagę, że planom Skarżącego nie można przypisać cechy aktualności. Podkreśliły, że Skarżący nie wykazał stanu zaawansowania realizacji planowanego przedsięwzięcia, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego, że w jakikolwiek sposób rozpoczął realizację pomysłu założenia uprawy cebulek tulipana [...], jak również żadnych dowodów, że planowana uprawa nic może zostać założona i z jakich przyczyn, na innych terenach rolnych, które są jego własnością.
W ocenie Sądu kasacyjnego, przedstawione powyżej okoliczności faktyczne słusznie zostały ocenione przez Kolegium jako przemawiające za odmową uznania zaistnienia w sprawie szczególnie uzasadnionego interesu właściciela w rozumieniu art. 13 ust. 2 u.l., Oznacza to, że Kolegium nie przekroczyło zasad swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 k.p.a. ani też wynikającej z art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 i art. 151 w zw. z art. 193 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę, o czym orzekł w pkt 1 wyroku.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dowodowego wyjaśnić należy, że w świetle art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 2432 k.p.c. dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez wydawania odrębnego postanowienia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. zasądzając od Skarżącego na rzecz Kolegium zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.