Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA w Poznaniu lub sąd I instancji) postanowieniem z 8 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Po 872/26, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej: p.p.s.a.)., odrzucił skargę M. A. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 13 kwietnia 2026 r. nr 210/13/2026 w przedmiocie stwierdzenia oprocentowania nadpłaty z tytułu zwróconej kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.
W uzasadnieniu sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem przewodniczącego wydziału z 22 maja 2026 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie, opatrzone pouczeniem, zostało doręczone skarżącemu 3 czerwca 2026 r., co wynika z akt sprawy (k. 22). Z informacji udzielonej przez Oddział Finansowo-Budżetowy WSA w Poznaniu wynika, że do 19 czerwca 2026 r. wpłata nie została uiszczona. W związku z tym sąd I instancji odrzucił skargę.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia, w tym o ponowne, prawidłowe wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- 1. naruszenie art. 220 § 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi mimo braku uprzedniego skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu, a w konsekwencji – mimo że termin do uiszczenia wpisu w ogóle nie rozpoczął biegu;
- 2. naruszenie przepisów o doręczeniach (art. 65 – 73 p.p.s.a.) przez przyjęcie, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skarżącemu doręczone w dniu 3 czerwca 2026 r., podczas gdy wezwanie to do skarżącego nie dotarło i nie zostało mu skutecznie doręczone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skarżący zarządzeniem z 22 maja 2026 r., nadanym 28 maja 2026 r., został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest doręczanie pism bezpośrednio adresatowi do rąk własnych (art. 67 § 1 p.p.s.a.), jednak art. 72 p.p.s.a. przewiduje tzw. doręczenie zastępcze, które dokonuje się dorosłemu domownikowi adresata, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu. Za domownika należy uznać osobę spokrewnioną z adresatem pisma, ale warunkiem koniecznym jest ustalenie, że należy ona do wspólnego gospodarstwa domowego (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt II GSK 2247/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i że kwitując odbiór przesyłki, podejmuje się ona przekazania jej adresatowi.
Skarżący nie wskazał na okoliczności, z których miałoby wynikać nieprawidłowe doręczenie przesyłki. W art. 72 p.p.s.a. zawarto domniemanie, iż osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata, która na dodatek pokwitowała odbiór pisma, zobowiązuje się oddać je adresatowi. Gdyby domownik skarżącego w obecności listonosza odmówił podpisania pokwitowania odbioru – powiedział, że nie odda przesyłki – domniemanie to można byłoby obalić.
Z akt sprawy (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 22 akt sądowych) wynika, że zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone skarżącemu 3 czerwca 2026 r. (odbiór przesyłki zawierającej to wezwanie potwierdził na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dorosły domownik skarżącego). W związku z powyższym, w ocenie NSA zarzut naruszenia przepisów o doręczeniach (art. 65 – 73 p.p.s.a.) nie jest zasadny, ponieważ skarżący w żaden sposób nie podważył prawidłowości doręczenia, zaś zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki wskazuje, iż do skutecznego doręczenia wezwania doszło 3 czerwca 2026 r.
Z urzędu należy również stwierdzić, że z opisu rodzaju oraz zawartości przesyłki sądowej (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 22 akt sądowych oraz "spis pism wysłanych w dniu 28.05.2026 r." – k. 18 akt sądowych) wynika, że zawierała ona m.in. odpis odpowiedzi na skargę, pouczenia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. Treść powyższej informacji jako zawarta w dokumencie urzędowym, jakim pozostaje wypełniony druk zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej, jest objęta domniemaniem zgodności z prawdą, co oznacza, że tylko wiarygodny przeciwdowód może obalić powyższe domniemanie. Strona skarżąca nie przedłożyła jednak przeciwdowodu na okoliczność braku doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Wobec powyższego, skoro strona skarżąca nie podważyła ustawowego domniemania prawdziwości treści dokumentu urzędowego potwierdzenia odbioru przesyłki sądowej i jednocześnie do dnia 10 czerwca 2026 r. nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi, obowiązkiem sądu I instancji było wydanie na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. postanowienia o odrzuceniu skargi.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.