Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: sąd, WSA) wyrokiem z 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1095/22 oddalił skargę S. K. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu (dalej: SKO) z 18 sierpnia 2022 r. SKO-EA- 418-20/22, w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Skargę kasacyjną od wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędy, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyroki na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: ppsa) zarzucono:
- I. naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to:
- a) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ppsa w zw. z naruszeniem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022, poz.1963 ze zm.; udp) w zw. z § 4 ust. 1 uchwały nr XXIII/233/2019 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 19 listopada 2019 r., w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania oraz wysokości opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania i sposobu pobierania tych opłat (dalej: Uchwała), poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie dokonał opłaty za postój w strefie płatnego parkowania w sposób wskazany w Uchwale, tj. niezwłocznie po zajęciu miejsca postojowego;
- b) naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt I lit. a) ppsa w zw. naruszeniem art. 13 ust. 1 pkt 1 udp w zw. z § 4 ust. 1 Uchwały, poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie, że kontrola w strefie płatnego parkowania w Nowym Sączu wraz z nałożeniem opłaty dodatkowej trwa około 15 minut, mimo braku jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych do takiego stwierdzenia;
- II. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnej analizy okoliczności faktycznych istniejących w tej sprawie, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w tym w szczególności ustalenie, że każdorazowo kontrola w strefie płatnego parkowania wraz nałożeniem opłaty trwała w przypadku skarżącego ok 15 minut, podczas gdy nie ma żadnych dowodów potwierdzających czas trwania kontroli pojazdu skarżącego.
Pełnomocnik zaznaczyła, że na wyraźny wniosek skarżącego, wnosi o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi w postaci: pisma skarżącego z 15 lipca 2023 r., orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia lekarskiego, karty informacyjnej ze (...), na okoliczność wykazania stanu zdrowia skarżącego oraz jego żony J. K..
W związku z powyższym, wniesiono o: rozpoznanie skargi na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ponadto pełnomocni wniosła przyznanie, według norm przepisanych, kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu powiększonych o stawkę podatku Vat na rzecz adwokat A. P.. Oświadczyła, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
Pełnomocnik z urzędu skarżącego adw. M. P. biorący udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, popierając zarzuty skargi kasacyjnej również złożył wniosek przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu powiększonych o stawkę podatku Vat na jego rzecz. Oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
SKO odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożyło.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania.
Jak wynika z art. 193 ppsa (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 ppsa, stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) ppsa, w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 ppsa wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, pozostałe cytowane wyroki tamże; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Warszawa 2024, s. 650-669).
Przypomnieć należy, że rozpoznawana sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie dwóch tytułów wykonawczych z 25 kwietnia 2022 r. dotyczących nałożenia na skarżącego trzech opłat dodatkowych (z 1 grudnia 2021 r., 10 września 2020 r. i 5 lutego 2021 r.) za postój pojazdu marki (...) w strefach płatnego parkowania w (...), bez wniesienia opłat, uprawniających do postoju pojazdu.
Skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc że we wszystkich przypadkach opłacił parking prawidłowo.
Wskazać należy, że wierzyciel (Prezydent Miasta Nowego Sącza), a następnie organ odwoławczy (SKO) wydając postanowienia o oddaleniu zarzutu, działali w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2022 r., poz. 479; dalej: upea). W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku także WSA wskazał, że jakie były materialnoprawne podstawy działania organów, tj. przepisy art. 33 § 1 § 2 upea.
Powyższa uwaga ma znaczenie, w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, która w ogóle nie formułuje zarzutów dotyczących naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która była podstawą do wydania zaskarżonych postanowień.
Zauważyć także należy, że choć z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autorka kwestionuje wykładnię określonych regulacji materialnoprawnych, tj. pojęcia "niezwłocznie" – o jakim mowa w § 4 ust. 1 Uchwały – to w tym środku zaskarżenia nie zawarto zarzutów wadliwej wykładni tego przepisu. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny pozostał związany wykładnią dokonaną przez organy administracyjne i zaaprobowaną przez WSA.
W zakresie zaś pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa), Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że podniesione zarzuty sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez WSA polegających na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnej analizy okoliczności faktycznych istniejących w tej sprawie.
Nie są to zarzuty usprawiedliwione, ponieważ ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy przez organy i przyjęty do jej rozpoznania przez WSA, został ocenionych prawidłowo. Został ustalony zgodny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Znajduje on potwierdzenie w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy (m.in. fotografie pojazdu, wyjaśnienia organów (...)).
I tak w przypadku postoju samochodu skarżącego 10 września 2020 r. wystawiono o godz. 10:31 zawiadomienie o nałożeniu opłaty dodatkowej. Nie potwierdzono faktu, że skarżący wykupił bilet parkingowy o godz. 10:00 do godz. 11:00, ponieważ o godz. 10:30 taka opłata za szybą za przednią szybą pojazdu nie znajdowała się, co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna. Jednocześnie skarżący nie udowodnił faktu zakupu tego biletu.
Jeżeli chodzi o opłaty dodatkowe z 5 lutego i 1 grudnia 2021 r. to skarżący podnosił, że w przypadku pierwszym upomnienie zostało wystawione o godz. 10:08, zaś opłatę wniósł o godz. 10:12, a w przypadku drugim upomnienie zostało wystawione o godz. 14:34, a skarżący opłatę za parkowanie uiścił o godz. 14:38. Skarżący stwierdzał zatem, że upomnienia zostały wystawione w momencie kiedy był przy parkomacie.
W tym zakresie prawidłowo WSA stwierdził, że opłatę za parkowanie wnosi się niezwłocznie po zajęciu miejsca postojowego, a nie po wystawieniu upomnienia. Nie ma też wystarczających powodów aby kwestionować prawdziwość informacji (...), że kontroler strefy płatnego parkowania dokonuje wstępnej kontroli pod względem wniesionej opłaty za postój pojazdu oraz czy wniesiona opłata jest ważna. Następnie po upływie ok. 10 minut osoba kontrolująca dokonuje ponownej kontroli pojazdu, dając tym samym możliwość na wniesienie opłaty w parkomacie. Ponowna kontrola w przypadku braku wniesienia opłaty za postój skutkuje wystawieniem zawiadomienia o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej co trwa około 5 minut.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że nie można uznać, że 5 lutego i 1 grudnia 2021 r. skarżący uiścił opłatę za parkowanie niezwłocznie. Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z jednym przypadkiem nieuiszczenia opłaty postojowej lecz kilkoma, co dodatkowo osłabia argumentację skarżącego kasacyjnie.
W związku z tym nie są zasadne zarzuty dotyczącego błędnego zastosowania w sprawie art. 13 ust. 1 pkt 1 udp i § 4 ust. 1 Uchwały.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Odnosząc się wniosków pełnomocników o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym (nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu), należy wskazać, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów art. 258 – art. 261 ppsa. Z tego też względu, wnioski pełnomocników z urzędu o przyznanie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił do rozpoznania WSA w Krakowie.