Spis treści ustawy
Art. 40 Kodeks postępowania karnego
Aktualne brzmienie
Art. 40.
§ 1.Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
1)sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;
2)jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3)jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;
4)był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;
5)brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;
6)brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;
7)brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;
8) (uchylony)
9)brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;
10)prowadził mediację.
§ 2.Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.
§ 3.Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 26.10.2026, tekst z 17.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Orzeczenia i interpretacje 446
Powołują ten przepis: 435 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 8 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 3 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Uzasadnienie SO Warszawa-Praga w Warszawie z 12 sierpnia 2026 r., VI Ka 653/26
- Uzasadnienie SO w Kielcach z 17 czerwca 2026 r., IX Ka 158/26
- Uzasadnienie SO w Piotrkowie Trybunalskim z 26 maja 2026 r., IV Ka 34/26
- Uzasadnienie SO we Wrocławiu z 13 maja 2026 r., IV Ka 1499/25
- Postanowienie SA we Wrocławiu z 27 marca 2026 r., II S 21/26
- Postanowienie SA we Wrocławiu z 23 marca 2026 r., II S 22/26
- Uzasadnienie SR w Bełchatowie z 4 marca 2026 r., II K 725/25
- Wyrok SO w Jeleniej Górze z 18 lutego 2026 r., VI Ka 543/25
- Wyrok SO w Poznaniu z 27 stycznia 2026 r., IV Ka 633/25
- Uzasadnienie SO w Piotrkowie Trybunalskim z 3 grudnia 2025 r., IV Ka 360/24
Wszystkie (446) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
2 brzmień, obecne od 1.07.2003
Art. 40.
§ 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:
1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio,;2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, … ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób,;3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej … z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli,;4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej … był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły,;
5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze,;
6) brał udział w niższej instan …
Odsyłają tu 13
- Kodeks postępowania karnego art. 23a § 3
- Kodeks postępowania karnego art. 42 § 2
- Kodeks postępowania karnego art. 47 § 1 do art. 40 § 1 pkt 1, art. 40 § 1 pkt 10, art. 40 § 1 pkt 2, art. 40 § 1 pkt 3, art. 40 § 1 pkt 4, art. 40 § 1 pkt 6, art. 40 § 2
- Kodeks postępowania karnego art. 196 § 1 do art. 40 § 1 pkt 1, art. 40 § 1 pkt 2, art. 40 § 1 pkt 3, art. 40 § 1 pkt 5
- Kodeks postępowania karnego art. 439 § 1 pkt 1
- rozporządzenie w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych § 11 ust. 1 pkt 3
- rozporządzenie w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych § 11 ust. 2 pkt 2
- rozporządzenie w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych § 11 ust. 3 pkt 5
- rozporządzenie w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych § 11 ust. 4 pkt 5
- rozporządzenie w sprawie postępowania mediacyjnego w sprawach karnych § 11 ust. 5
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia art. 16 § 1
- Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia art. 19 § 1 do art. 40 § 1 pkt 1, art. 40 § 1 pkt 2, art. 40 § 1 pkt 3, art. 40 § 1 pkt 4, art. 40 § 1 pkt 6, art. 40 § 2
- ustawa o izbach lekarskich art. 113 ust. 4