Spis treści ustawy
Art. 103 Kodeks postępowania cywilnego
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 1.03.2026 (Dz.U. 2025 poz. 1172).
Co się zmieniło
… niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa … w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,1¹) bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na …
Aktualne brzmienie
Art. 103.
§ 1.Niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
§ 2.Przepis § 1 dotyczy zwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień lub złożenia wyjaśnień niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów.
§ 3.Jeżeli strona:
1)pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa nie stawiła się w celu udziału w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,
1¹)bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2)w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację
–sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.
§ 4.O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy skierowaniu stron do mediacji.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 27.10.2026, tekst z 18.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Orzeczenia i interpretacje 1063
Powołują ten przepis: 1058 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 5 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Zarządzenie SR w Świnoujściu z 30 lipca 2026 r., I Ns 168/22
- Uzasadnienie SO w Suwałkach z 6 lipca 2026 r., I Cz 57/26
- Zarządzenie SO w Kielcach z 6 lipca 2026 r., II Ca 887/26
- Uzasadnienie SO w Kielcach z 22 maja 2026 r., I C 3106/24
- Uzasadnienie SO w Toruniu z 29 kwietnia 2026 r., VIII Ca 159/26
- Wyrok SR w Gdyni z 29 kwietnia 2026 r., VI GC 939/24
- Postanowienie SR w Giżycku z 9 kwietnia 2026 r., I Ns 114/25
- Uzasadnienie SO w Szczecinie z 7 kwietnia 2026 r., II Ca 967/25
- Zarządzenie SR w Nowym Sączu z 2 kwietnia 2026 r., I C 435/25
- Wyrok SA w Warszawie z 30 marca 2026 r., V ACa 662/17
Wszystkie (1063) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 1.03.2026
… niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa … w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,1¹) bez uzasadnionej przyczyny odmówiła poddania się mediacji,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na …
… a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.
§ 3. Jeżeli strona:
1) pomimo wezwania do osobistego stawiennictwa nie stawiła się w celu udziału w czynności sądu i nie usprawiedliwiła swego niestawiennictwa,
2) w toku postępowania bez usprawiedliwienia nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację
– sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości.
§ 4. O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy skierowaniu stron do mediacji.
… z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionejoczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
… ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.
§ 2. Dotyczy toPrzepis § 1 dotyczyzwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień lub … niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także nieusprawiedliwionej odmowy poddania się mediacji, na którą strona uprzednio wyraziła zgodę.
Odsyłają tu 2
- Kodeks postępowania cywilnego art. 205⁵ § 6 do art. 103 § 3
- Kodeks postępowania cywilnego art. 205⁵ § 7 do art. 103 § 3