Spis treści ustawy
Art. 4 pkt 2 ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
zmieniony Obecne brzmienie obowiązuje od 13.04.2026 (Dz.U. 2026 poz. 26).
Co się zmieniło
… 1216 i 1822), prowadzący Ewidencję Pracowniczych Planów Kapitałowych;
21) osoba wykonująca samodzielny zawód medyczny – fizjoterapeutę, o którym mowa w ustawie z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1213 i 1234 oraz z 2026 r. poz. 26), oraz pielęgniarkę lub pielęgniarza, o których mowa w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 15 i 26).
Aktualne brzmienie
2)płatnik składek:
a)pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład,
b)jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodzenia przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie – w stosunku do osób pobierających świadczenia socjalne wypłacane w okresie urlopu, osób pobierających zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia oraz osób pobierających wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie,
c)podmiot, na którego rzecz wykonywana jest odpłatnie praca w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania – w stosunku do osób, które ją wykonują, na podstawie skierowania do pracy, lub podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłek wypłaca ten podmiot,
d)ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne,
e)Kancelaria Sejmu w stosunku do posłów i posłów do Parlamentu Europejskiego, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 2004 r. o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 1925, z 2006 r. poz. 708 oraz z 2009 r. poz. 918), oraz Kancelaria Senatu w stosunku do senatorów,
f)duchowny niebędący członkiem zakonu albo przełożony domu zakonnego lub klasztoru w stosunku do członków swych zakonów lub, za zgodą Zakładu, inna zwierzchnia instytucja diecezjalna lub zakonna w stosunku do duchownych objętych tą zgodą,
g)jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej – w stosunku do żołnierzy niezawodowych pełniących czynną służbę wojskową,
h) (uchylona)
i) (uchylona)
j) (uchylona)
k)ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818 oraz z 2025 r. poz. 620) – centrum usług społecznych – w stosunku do osób rezygnujących z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem,
l) (uchylona)
ł)powiatowy urząd pracy – w stosunku do osób pobierających zasiłek dla bezrobotnych lub stypendium, ł¹) centrum integracji społecznej – w stosunku do osób pobierających świadczenie integracyjne, ł²) (uchylona)
m)Zakład – w stosunku do osób podlegających ubezpieczeniom społecznym z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zasiłki te wypłaca Zakład, w stosunku do osób określonych w art. 6a ust. 1 i art. 6b ust. 1 oraz osób niepodejmujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o których mowa w art. 6c ust. 1,
n)podmiot wypłacający stypendium sportowe – w stosunku do osób pobierających te stypendia,
o) (uchylona)
p)Krajowa Szkoła Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego – w stosunku do słuchaczy pobierających stypendium,
pa)podmiot prowadzący szkołę doktorską – w stosunku do kształcących się w niej doktorantów, otrzymujących stypendium doktoranckie,
r)osoba prowadząca pozarolniczą działalność – w stosunku do osób współpracujących przy prowadzeniu tej działalności,
ra)osoba fizyczna, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, 1795 i 1826) – w stosunku do osób współpracujących przy prowadzeniu tej działalności,
s)wojewódzki urząd pracy – w stosunku do osób, których świadczenia pracownicze finansowane są ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeżeli świadczenia te wypłacane są przez ten urząd,
t)jednostka obsługi ekonomiczno-administracyjnej utworzona przez jednostkę samorządu terytorialnego – jeżeli rozlicza i opłaca składki za ubezpieczonych wykonujących pracę w podlegających jej szkołach, przedszkolach i innych jednostkach organizacyjnych systemu oświaty,
u)podmiot, w którym jest pełniona służba – w odniesieniu do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy oddelegowanych do pełnienia w nim służby, jeżeli podmiot ten wypłaca im uposażenie,
w)wójt, burmistrz lub prezydent miasta – w stosunku do osób otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne albo specjalny zasiłek opiekuńczy, na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, oraz zasiłek dla opiekuna na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, z) podmiot, który wypłaca świadczenie szkoleniowe po ustaniu zatrudnienia – w stosunku do osób, którym wypłaca to świadczenie, za) inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty kierujące – w stosunku do osób pobierających stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego – którymi są:
–jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne, z wyjątkiem wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy,
–Ochotnicze Hufce Pracy,
–agencje zatrudnienia,
–instytucje szkoleniowe,
–instytucje dialogu społecznego,
–instytucje partnerstwa lokalnego,
–organizacje pozarządowe działające na rzecz rozwoju zasobów ludzkich i przeciwdziałania bezrobociu,
–podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm. ),
–organizacje pracodawców,
–związki zawodowe,
–ośrodki doradztwa rolniczego,
–ośrodki poradnictwa zawodowego i psychologicznego
–korzystające z publicznych środków wspólnotowych i publicznych środków krajowych na podstawie umowy o dofinansowanie projektu albo decyzji, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2022 r. poz. 260) albo ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2025 r. poz. 198 i 1846), zaa) inne niż powiatowe urzędy pracy podmioty wypłacające stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego w ramach projektów lub programów finansowanych z udziałem środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej – w stosunku do osób pobierających stypendium w okresie szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego, zb) podmiot, w którym działa rada nadzorcza – w stosunku do członków rad nadzorczych, zc) przedsiębiorstwo w spadku – w stosunku do pracowników i zleceniobiorców przedsiębiorstwa w spadku oraz osób przebywających na urlopie wychowawczym udzielonym w ramach stosunku pracy albo pobierających zasiłek macierzyński, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład; obowiązki przedsiębiorstwa w spadku wykonuje zarządca sukcesyjny, a w przypadku jego braku – osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170), dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy, zd) Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – w stosunku do małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, ze) ubezpieczony będący marynarzem zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne;
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 1.11.2026, tekst z 28.07.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 2 ust. 1 pkt 6 definicjaorganizację, zasady działania i finansowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”;
- art. 4 pkt 1 definicjaubezpieczeni – osoby fizyczne podlegające chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1;
- art. 4 pkt 3 definicjaskładki – składki na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w pkt 1;
- art. 4 pkt 4 definicjazasiłki – zasiłki i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego;
- art. 6 ust. 1 pkt 4 definicjaosobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobior…
- art. 6 ust. 1 pkt 9 definicjaosobami pobierającymi zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie integracyjne lub stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub uczestnictwa w zleconych przez starostę działaniach w zakresie reintegracji społecznej, na …
- art. 6 ust. 1 pkt 9a definicjaosobami pobierającymi stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub prz…
- ustawa o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej art. 1 ust. 1 odesłaniePosłom do Parlamentu Europejskiego wybranym w Rzeczypospolitej Polskiej w wyborach przeprowadzonych w dniu 7 czerwca 2009 r., którzy sprawowali mandat posła do Parlamentu Europejskiego kadencji trwającej w latach 2004-20…
- art. 6a ust. 1 odesłanieObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby sprawujące osobistą opiekę nad dzieckiem, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są:
- art. 6b ust. 1 odesłanieObowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami sprawującymi osobistą opiekę nad dzieckiem, a które nie spełniają warun…
- art. 6c ust. 1 odesłanieObowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami niepodejmującymi zatrudnienia lub innej pracy zarobkow…
- Prawo przedsiębiorców art. 18 ust. 1 odesłaniePrzedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy albo podejmuje ją ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od dnia jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuj…
Orzeczenia i interpretacje 59
Powołują ten przepis: 2 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS), 52 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA) i 5 orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego od 2016 r.; najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2024 r., V SA/Wa 2322/23
- Wyrok WSA w Warszawie z 15 marca 2023 r., VI SA/Wa 2748/22
- Wyrok NSA z 8 marca 2022 r., I GSK 1334/21
- Wyrok WSA w Rzeszowie z 21 grudnia 2021 r., I SA/Rz 806/21
- Wyrok WSA w Rzeszowie z 18 listopada 2021 r., I SA/Rz 644/21
- Wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2021 r., III SA/Lu 235/21
- Wyrok TK z 13 maja 2021 r., K 15/16
- Wyrok WSA w Szczecinie z 5 listopada 2020 r., II SA/Sz 443/20
- Postanowienie TK z 6 listopada 2019 r., SK 1/19
- Postanowienie o nadaniu biegu TK z 25 kwietnia 2019 r., Ts 59/16
Wszystkie (59) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
4 brzmień, obecne od 13.04.2026
… 1216 i 1822), prowadzący Ewidencję Pracowniczych Planów Kapitałowych;
21) osoba wykonująca samodzielny zawód medyczny – fizjoterapeutę, o którym mowa w ustawie z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (Dz. U. z 2023 r. poz. 1213 i 1234 oraz z 2026 r. poz. 26), oraz pielęgniarkę lub pielęgniarza, o których mowa w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2026 r. poz. 15 i 26).
… chociaż jednemu z ubezpieczeń społecznych, o których mowa w art. 1;
2) [brzmienie nieustalone]
2) płatnik składek:
a) pracodawca – w stosunku do pracowników i osób odbywających służbę zastępczą oraz jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna pozostająca z inną osobą fizyczną w stosunku prawnym uzasadniającym objęcie tej osoby ubezpieczeniami społecznymi, w tym z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca Zakład,
b) jednostka wypłacająca świadczenia socjalne, zasiłki socjalne oraz wynagrodzenia przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego lub w okresie korzystania ze stypendium …
Odsyłają tu 8
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 4 pkt 2a
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 1 pkt 1
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 2
- ustawa o ochronie granicy państwowej art. 16b ust. 19
- ustawa o emeryturach pomostowych art. 2 pkt 2 do art. 4 pkt 2 lit. a, art. 4 pkt 2 lit. d
- ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi art. 22a ust. 1a (część wspólna)
- ustawa o pracowniczych planach kapitałowych art. 2 ust. 1 pkt 20
- ustawa o szczególnym wsparciu podmiotów poszkodowanych w związku z sytuacją ekologiczną na rzece Odrze art. 2
Odsyła do 17
- ustawa o uposażeniu posłów do Parlamentu Europejskiego wybranych w Rzeczypospolitej Polskiej art. 1 ust. 1 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6a ust. 1 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6b ust. 1 odesłanie
- ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych art. 6c ust. 1 odesłanie
- Prawo przedsiębiorców art. 18 ust. 1 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 1 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 2 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 4 odesłanie
- ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw art. 14 odesłanie
- ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw art. 13 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 5 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 6 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 6a odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 6b odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 6c odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 7 odesłanie
- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 7 ust. 1 pkt 8 odesłanie