Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 lipca 2026 r., sygn. akt VIII SA/Wa 446/26

nieprawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Skład
Sędzia WSA Marek Wroczyński przewodniczący
Sędzia WSA Cezary Kosterna
Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda sprawozdawca
specjalista Dominika Jeromin protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 22 lipca 2026 r. w Radomiu
Sprawa
sprawy ze skargi Rady Miejskiej w J. -L. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 22 kwietnia 2026 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie zmiany Statutu Gminy J. -L. oddala skargę.

Uzasadnienie

Uchwałą nr [...] Rada Miejska w [...](dalej: Rada Miejska, skarżąca) dokonała zmiany w Statucie Gminy [...], stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z 16 grudnia 2021 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2021 r. poz. 12381), poprzez dodanie w § 21 Statutu punktu 12 w brzmieniu: "Burmistrz zapewnia odrębną obsługę prawną Rady poprzez zatrudnienie w tym celu radcy prawnego oddelegowanego wyłącznie do obsługi prawnej Rady łub na wniosek Rady zleca tę obsługę zewnętrznej kancelarii prawnej". Uchwała wpłynęła do organu nadzoru w dniu 27 marca 2026 r.

Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ, organ nadzoru), na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153, dalej: u.s.g.), wydał w dniu 22 kwietnia 2026 r. rozstrzygnięcie nadzorcze (znak: [...]), w którym stwierdził nieważność ww. uchwały nr [...] w całości ze względu na istotne naruszenie prawa.

Organ nadzoru wskazał, że kontrolowana regulacja jest niezgodna z obowiązującym porządkiem prawnym z powodu braku podstawy prawnej do jej przyjęcia. Podejmując ww. uchwałę Rada wskazała, jako podstawę swego działania, art. 18 ust. 2 pkt 1 u.s.g. Jak wynika z treści wskazanego przepisu, do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie statutu gminy. W myśl art. 22 u.s.g. statut określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy. Zgodnie z przywołanymi przepisami Rada uchwala zatem statut, regulujący organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy.

Zdaniem organu nadzoru, żaden z tych przepisów nie daje Radzie uprawnień do określania kompetencji i obowiązków organów gminy. Brak jest zatem podstawy do wprowadzenia do statutu zapisu, zobowiązującego Burmistrza do zapewnienia obsługi prawnej wyłącznie na potrzeby Rady i określenie form zatrudnienia osoby na stanowisku radcy prawnego. Wprowadzenie takiego zapisu do statutu jest przekroczeniem uprawnień Rady Miejskiej, określonych w przepisie stanowiącym podstawę podjęcia przedmiotowej uchwały tj. art. 18 ust. 2 pkt 1 u.s.g. Na podstawie wskazanego przepisu Rada jest jedynym organem stanowiącym statut gminy, jednak jej zakres działania został tu wyraźnie określony w art. 22 u.s.g., zgodnie z którym statut określa organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy. W zakresie uprawnień wynikających z tego przepisu brak jest podstaw do określania obowiązków Burmistrza bądź możliwości nakazywania działania w określony sposób, w tym obowiązków i formy zatrudniania pracowników.

Wojewoda wskazał, że podstawy do wprowadzenia przedmiotowego zapisu do Statutu Gminy nie można również upatrywać w zapisie art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g., dającym radzie kompetencje do stanowienia o kierunkach działania wójta. Nie może też być nim zapis art. 21 a u.s.g. Przepis ten stanowi, że przewodniczący rady gminy w związku z realizacją swoich obowiązków może wydawać polecenia służbowe pracownikom urzędu gminy wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne zadania związane z funkcjonowaniem rady gminy, komisji i radnych. W tym przypadku przewodniczący rady gminy wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników, o których mowa w zdaniu pierwszym. Orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie zastosowania wskazanego przepisu ma również charakter utrwalony i wskazuje na brak podstaw do zobowiązania Burmistrza do zapewnienia obsługi prawnej na wyłączne potrzeby Rady Miejskiej.

W związku z powyższym, Wojewoda stwierdził, że żaden z przepisów prawa, w tym ustawy o samorządzie gminnym, nie daje Radzie Miejskiej podstaw do podjęcia uchwały, zobowiązującej Burmistrza do zapewnienia odrębnej obsługi prawnej Rady poprzez zatrudnienie w tym celu radcy prawnego oddelegowanego wyłącznie do obsługi prawnej Rady lub na wniosek Rady zlecenia tej obsługi zewnętrznej kancelarii prawnej.

Organ nadzoru zwrócił również uwagę, że Rada, podejmując uchwałę nr [...], dokonała zmian w statucie z naruszeniem zasad prawidłowej legislacji. Przewidziała bowiem, iż w § 21 statutu dodaje się pkt 12 w określonym brzmieniu, podczas gdy § 21 statutu dzieli się jedynie na ustępy (nie występują w nim punkty). Nie wiadomo zatem, w której jednostce redakcyjnej chciano wprowadzić przyjętą zmianę.

Wojewoda wskazał, iż reguły redagowania uchwał, w tym ich zmiany, zostały ujęte w "Zasadach techniki prawodawczej" stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 300; dalej: ZTP). W szczególności przepisy § 55, § 56, § 57 i § 89, które - na zasadzie odesłania z § 143 ZTP - znajdują odpowiednie zastosowanie do projektów aktów prawa miejscowego. Zgodnie z tymi przepisami podstawową jednostką redakcyjną aktu normatywnego (z wyjątkiem ustawy) jest paragraf. Paragrafy można dzielić na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery a litery na tiret (- myślniki). Każdą oddzielną myśl ujmuje się w oddzielny paragraf, przy czym w miarę możliwości paragraf powinien być jednozdaniowy. Jeżeli samodzielną myśl wyraża zespół zdań - dokonuje się podziału paragrafu na ustępy. Na ustępy dzieli się paragraf także wówczas, gdy między zdaniami wyrażającymi samodzielne myśli występują powiązania treściowe, ale treść żadnego z nich nie jest na tyle istotna, aby wydzielić ją w odrębny paragraf.

Jeżeli paragraf zawiera wyliczenia - wyróżnia się jego dwie części: wprowadzenie do wyliczenia oraz punkty. Wyliczenie może kończyć się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich punktów. W obrębie punktów można dokonywać dalszego wyliczenia wprowadzając litery, a w obrębie liter dokonywać dalszego wyliczenia wprowadzając tiret. Punkty i litery są fragmentem zdania, a nie samodzielnym zdaniem. Paragraf oznacza się skrótem § i cyfrą arabską z kropką, z zachowaniem ciągłości numeracji paragrafów w obrębie całego aktu. Ustęp oznacza się cyfrą arabską z kropką (bez nawiasu) z zachowaniem ciągłości numeracji w obrębie danego paragrafu. Punkt oznacza się cyfrą arabską z nawiasem z prawej strony, z zachowaniem ciągłości numeracji w obrębie danego paragrafu lub ustępu. Każdy punkt kończy się średnikiem, a ostatni kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich punktów; w takim przypadku kropkę stawia się po części wspólnej.

Wyliczenie w obrębie punktów (tzw. litery) oznacza się małymi literami alfabetu łacińskiego z nawiasem z prawej strony z zachowaniem ciągłości alfabetycznej w obrębie punktu. Każdą literę kończy się przecinkiem a ostatnią średnikiem albo kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich liter. W takim przypadku średnik lub kropkę stawia się po części wspólnej. Każde tiret kończy się przecinkiem, a ostatnie przecinkiem, średnikiem lub kropką, chyba że wyliczenie kończy się częścią wspólną odnoszącą się do wszystkich liter. Szczegółowy sposób wprowadzania zmian w uchwale, poprzez dodanie nowych jednostek redakcyjnych, określa § 89 ZTP. W myśl tego przepisu, gdy w obrębie § dodaje się nowy ustęp, wyraża się to zwrotem: "w §.... po ust. X dodaje się ust. Y w brzmieniu:..."; i oznacza się odpowiednio kolejnymi cyframi arabskimi.

Rada Miejska nie zgodziła się z rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody i skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc zarzuty naruszenia:

  1. 1. art. 2, art. 16 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 3 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. 1994 nr 124 poz. 607) poprzez nieuprawnioną ingerencję organu nadzoru w sferę samodzielności samorządu gminnego, co doprowadziło do ograniczenia kompetencji Rady Miejskiej w [...], jako organu stanowiącego i kontrolnego Gminy [...];
  2. 2. art. 91 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 u.s.g. poprzez błędne uznanie, że uchwała w sprawie zmiany Statutu Gminy [...] jest niezgodna zobowiązującym porządkiem prawnym z powodu braku podstawy prawnej do jej przyjęcia;
  3. 3. art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g., poprzez uznanie, że Rada Miejska w [...] nie ma kompetencji do stanowienie o kierunkach działania Burmistrza;
  4. 4. art. 21a u.s.g. poprzez uznanie, że przepis ten nie może stanowić podstawy do zapewnienia Radzie Miejskiej w [...]odrębnej obsługi prawnej.

Wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych

W uzasadnieniu wskazała, że podjęta uchwała w żadnym aspekcie nie kwestionuje roli Burmistrza jako organu wykonawczego gminy ani urzędu, jako jego aparatu pomocniczego, za pomocą, którego realizowane są zadania wykonywane przez organ wykonawczy. Co więcej uchwała nie precyzuje także w jakiej formie ma być zapewniona obsługa prawna na rzecz rady, co mogłoby być odczytywane, jako próba wpływania przez radę na politykę personalną urzędu, za którą odpowiada jego kierownik, a zatem wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Rada Miejska podkreśliła, że zakwestionowane regulacje funkcjonowały już w Statucie Gminy [...] w związku z podjęciem przez Radę Gminy [...] uchwały (zał.

8) nr [...] z 22 października 2014 r. Ówcześnie Wojewoda [...] nie miał żadnych wątpliwości co do prawidłowości przyjętych rozwiązań, co znalazło swoje odzwierciedlenie w opublikowaniu wskazanej uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Takie podejście każe postawić pytanie o motywy aktualnego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody, gdyż otocznie prawne, w którym podjęta został uchwała Rady Miejskiej w [...] nie uległo zmianie od 2014 r. Czy zatem ówcześnie Wojewoda [..] przeoczył brak podstawy prawnej uchwały, co jednak wydaje się mało prawdopodobne przy ciężarze gatunkowym tego rodzaju zarzutu, czy jednak aktualnie motywami rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] są czynniki pozamerytoryczne. Ponadto Rada wskazała, że niemal analogiczne do kwestionowanych przepisy funkcjonują w wielu jednostkach samorządu terytorialnego.

Tym samym przyjęte rozwiązania prawne funkcjonujące w wielu statutach jednostek samorządu terytorialnego wyraźnie wskazują, że zakres uprawnień rady gminy względem organu wykonawczego nie jest aż tak ograniczony, jak chciałby to widzieć Wojewoda [...]. Przede wszystkim przyjęte regulacje pokazują, że rada gminy musi posiadać niezbędne minimum "autonomii" względem organu wykonawczego, pozwalające jej na prawidłową realizację zadań określonych przez przepisy u.s.g. A zatem w tym zakresie interpretacja przyjęta przez Wojewodę [...] jest ewidentnie nieuprawniona i nie ma oparcia w przepisach prawa.

Dalej Rada Miejska powołując się na wyrok NSA wskazała, że nie ma faktycznych możliwości, aby uznać, że zapewnienie odrębnej obsługi prawnej dla rady gminy jest "jednostkowym, skonkretyzowanym, szczegółowym działaniem, połączonym ze sposobem czy terminem jego realizacji". Zapewnienie obsługi prawnej dla obu organów gminy, mieści się znaczeniowo w sformułowaniu: "uprawnia on radę gminy do ustalania wójtowi celów jego działania pozostających w zakresie właściwości działania gminy i obu organów". Obsługa prawna obu organów gminy, bez wątpienia należy do zakresu właściwości działania gminy i obu organów.

W zakresie podniesionego przez Wojewodę zarzutu naruszenia zasad prawidłowej legislacji ujętych w Zasadach techniki prawodawczej w uchwale, Rada Miejska wyjaśniła, że to oczywista omyłka pisarka i błąd ten nie stanowi istotnego naruszenia prawa, a także nie może być podstawą stwierdzenia nieważności uchwały. Natomiast przykład ten dobitnie pokazuje, że Rada Miejska w [...] powinna posiadać własną obsługę prawną, aby na etapie analizy projektów uchwał i ich rzetelnej weryfikacji można było dostrzec nawet tak elementarne omyłki pisarskie.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i motywy, którymi kierował się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Na wstępie wskazać należy, iż jak wynika z treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. sygnatura akt I OSP 3/12 w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. nr 270 ze zm.) ma wójt (burmistrz, prezydent miasta) chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłyby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej.

Sąd podziela stanowisko zawarte w skardze, iż w przedmiotowej sprawie Burmistrz [...] pozostaje w sporze z Radą Gminy [...] (z powodów szczegółowo wyłuszczonych w skardze), co powoduje, że uznanie zdolności procesowej Burmistrza do reprezentowania organów gminy przed sądem administracyjnym de facto pozbawiłoby Radę Miejską [...] prawa do ochrony sądowej. W tej sytuacji sąd uznał, że wobec konfliktu interesów prawnych rady gminy i burmistrza zasadnym jest uznanie zdolności procesowej rady gminy reprezentowanej przez jej przewodniczącego.

Przedmiotem skargi jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z 22 kwietnia 2026 r. wydane na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdzające nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...]z 23 marca 2026 r. w sprawie zmiany statutu Gminy [...]. W/w uchwałą dodano w § 21 Statutu punktu 12 w brzmieniu: Burmistrz zapewnia odrębną obsługę prawną Rady poprzez zatrudnienie w tym celu radcy prawnego oddelegowanego wyłącznie do obsługi prawnej Rady lub na wniosek Rady zleca te obsługę zewnętrznej kancelarii prawnej. Uchwała wpłynęła do organu nadzoru 27 marca 2026 r.

W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały (tj. od 27 marca 2026 r.) orzekł o jej nieważności.

Statut gminy jest aktem prawa miejscowego, upoważnienie do wydania którego zawarte zostało przez ustawodawcę wprost w ustawie o samorządzie gminnym – w jej art. 40 ust. 2 pkt 1. Statut jako akt prawa miejscowego jest aktem prawa powszechnie obowiązującego rangi podustawowej obowiązującym na obszarze danej gminy (por. art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji RP), uchwalanym przez radę gminy (tu: Radę Miejską – zob. art. 15 ust. 2 u.s.g.), na podstawie normy kompetencyjnej z art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 u.s.g., znajdującej swoje zakotwiczenie w art. 169 ust. 4 Konstytucji RP. Statut reguluje ustrój gminy (art. 3 ust. 1 u.s.g.), a w szczególności organizację wewnętrzną i tryb pracy jej organów (art. 22 ust. 1 u.s.g.).

W myśl art. 169 ust. 4 Konstytucji RP organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego (tu: rada miejska) określają ustrój wewnętrzny tych jednostek (tu: Gminy) "w granicach ustaw". Ponieważ statut gminy jest aktem prawa miejscowego, to oprócz szczególnych wymogów charakterystycznych dla tego rodzaju aktów o charakterze ustrojowo-organizacyjnym, winien on także spełniać ogólne wymogi wspólne dla wszystkich aktów prawa miejscowego, wynikające zwłaszcza z ich statusu: źródła prawa. Bardziej szczegółową regulację aktów prawa miejscowego stanowionych przez gminę zawiera ustawa o samorządzie gminnym.

W świetle jej art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Na gruncie tych przepisów przyjmuje się, że pojęcie "sprzeczności z prawem" obejmuje sprzeczność postanowień aktu prawa miejscowego z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 283; w skrócie "ZTP"). Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w ZTP będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie Zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne.

Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ("TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np.: postanowienie TK z 27.04.2004 r., P 16/03, OTK-A 2004, nr 4, poz. 36; wyrok TK z 23.05.2006 r., SK 51/05, OTK-A 2006, nr 5, poz. 58; wyrok TK z 16.12.2009 r., Kp 5/08, OTK-A 2009, nr 11, poz. 170; wyrok TK z 03.12.2015 r., K 34/15, OTK-A 2015, nr 11, poz. 185), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 (podobnie: § 134 pkt 1) w zw. z § 143 ZTP, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym).

Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie.

Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Konstytucyjna zasada praworządności wyrażona w art. 7 w zw. z art. 94 Konstytucji RP wymaga, by materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała jego zakresu. Każde unormowanie wykraczające poza udzielone upoważnienie jest naruszeniem normy upoważniającej i zarazem naruszeniem konstytucyjnych warunków legalności aktu prawa miejscowego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego. Należy bowiem pamiętać, że w świetle art. 94 Konstytucji RP regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów.

Tak jak wskazano wyżej, stosownie do treści art. 22 ust. 1 i 2 u.s.g. organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 2 u.s.g. organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny, nadany przez wójta w drodze zarządzenia.

Wskazać należy, że uprawnienia wójta obejmują również określenie organizacji i zasad funkcjonowania urzędu gminy. Wójt realizuje ten obowiązek poprzez nadanie urzędowi regulaminu organizacyjnego. Regulamin organizacyjny to akt kierownictwa wewnętrznego. Ze względu jednak na rangę i treść tego dokumentu, powinien być opublikowany w biuletynie informacji publicznej urzędu. Aczkolwiek ustawodawca nie określił, jakie elementy powinien zawierać regulamin organizacyjny to zaznaczyć należy, że akt ten nie może pozostawać w sprzeczności z przepisami powszechnie obowiązującymi, w szczególności statutem gminy, gdyż jako niższy rangą nie może naruszać przepisów usystematyzowanych wyżej w hierarchii aktów prawnych. Jednak wobec treści komentowanego przepisu podkreślić trzeba również, że rada gminy nie ma kompetencji do określania w statucie gminy elementów regulujących organizację urzędu, bowiem naruszyłaby wtedy ustawowe kompetencje wójta (por. R. Budzisz [w:] P. Chmielewski, (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, LexisNexis 2013).

Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy kwestionowaną zmianę statutu należy odczytywać jako uprawnienie Rady do korzystania z pomocy prawnej zorganizowanej tylko na jej potrzeby, odrębnej od pomocy prawnej świadczonej na rzecz urzędu gminy. Regulacja ta ingeruje w kompetencje Wójta, bowiem Rada w nieuprawniony sposób uzurpuje sobie w istocie prawo do kształtowania organizacji urzędu gminy. Dlatego też zakres kwestionowanej regulacji wykracza poza materię statutową, ponieważ kwestie organizacji i korzystania z pomocy prawnej powinny być ujęte w regulaminie organizacyjnym Urzędu Gminy w [...].

Zasadnie uwagę zwrócił również organ nadzoru na art. 21a u.s.g., który stanowi, że przewodniczący rady gminy w związku z realizacją swoich obowiązków może wydawać polecenia służbowe pracownikom urzędu gminy wykonującym m.in. zadania prawne. Niemniej uprawnienie to łączy się jedynie z realizacją obowiązków przewodniczego rady i nie można w nim upatrywać podstaw do realizacji postulatu ustanowienia odrębnej pomocy prawnej, która miałby funkcjonować, tylko na rzecz Rady Miejskiej w [...]. W tym miejscu wskazać należy, że choć przewodniczący rady wykonuje szereg czynności organizacyjnych, to nie ma on jakichkolwiek uprawnień do nadzorowania pracy przydanego mu biura, bowiem zgodnie z art. 33 ust. 3 u.s.g. kierownikiem urzędu gminy jest wójt i to jemu podlegają wszyscy zatrudnieni tam pracownicy, łącznie z tymi, którzy zajmują się obsługą rady gminy, jej przewodniczącego i komisji.

Tym samym nie jest dopuszczalne utworzenie na potrzeby obsługi działalności rady jednostki organizacyjnej jako odrębnego podmiotu podporządkowanego wyłącznie przewodniczącemu rady (por. Cz. Martysz [w:] B. Dolnicki (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, WKP 2018).

Również przepis art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. nie może stanowić podstawy do nakładania na burmistrza przez Radę obowiązku realizacji oznaczonego działania, uprawnia on bowiem radę do ustalania wójtowi (tu burmistrzowi) celów jego działania pozostających w zakresie właściwości działania gminy i obu organów. Wójt nie jest bowiem organem wykonawczym rady gminy (a jedynie gminy) i nie jest obowiązany do wykonywania jej poleceń służbowych, czy swoistych dyrektyw odnoszących się do konkretnej sprawy (vide wyrok NSA z 6 marca 2025 r., III OSK 2265/23).

Reasumując w ocenie sądu wprowadzona bez podstawy prawnej zmiana statutu narusza prawo w sposób istotny, co trafnie zauważył Wojewoda stwierdzając jej nieważność.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących istnienia analogicznych uregulowań uprzednio, jak i w statutach innych miast wskazać należy, iż sąd w sprawie niniejszej kontrolował jedynie zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze, zaś przedmiotem jego uwagi nie mogły być statuty nie objęte skargą.

Rada nie wskazała w swej skardze na czym polega nieuzasadniona ingerencja ograniczająca kompetencje Rady Miejskiej w [...]. Zauważyć należy, iż nadzór Wojewody nad samorządem gminnym ograniczony jest do badania zgodności z obowiązującym prawem podejmowanych przez samorząd aktów. Jego uprawnienia nadzorcze wynikają z ustawy, tj. z art. 91 ust. 1 u.s.g. Z tych względów sąd nie podzielił tego zarzutu.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.