Uzasadnienie
W dniu 29 kwietnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] nakazującej Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] rozbiórkę szlabanu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] na drodze wewnętrznej od strony ul. [...].
Uzasadniając wniosek strona skarżącą wskazała, że rozebranie szlabanu spowoduje nieodwracalne skutki. W przypadku dokonania rozbiórki całe postępowanie stanie się bezcelowe nawet bowiem w przypadku uwzględnienia argumentów skarżącego przez Sąd, decyzja i tak będzie już wykonana (organ powiatowy upomnieniem Nr [...] nakazał skarżącej Wspólnocie wykonanie decyzji o rozbiórce). A zatem ochrona prawna okaże się iluzoryczna i pozorna. Wstrzymanie decyzji jest zatem konieczne aby Sąd mógł zbadać legalność wydanych decyzji. W wyniku dokonania rozbiórki skarżący będzie musiał postawić nowy szlaban. Rozbiórka szlabanu wiąże się zatem z poniesieniem kosztów a więc powstaniem szkody po stronie skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, na podstawie § 3 omawianego artykułu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, o ile w sprawie występuje jedna z wymienionych we wskazanym przepisie przesłanek. Stosownie do treści cytowanego przepisu (§ 3) Sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a także innych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Warunkiem wstrzymania innego aktu niż zaskarżony jest jednak objęcie wnioskiem w pierwszej kolejności zaskarżonej decyzji, co też w niniejszej sprawie miało miejsce.
Zaznaczyć jeszcze trzeba, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez skarżącego we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zauważyć należy, iż w omawianym przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Rozpoznając wniosek strony skarżącej Sąd uznał, iż został on w dostatecznym stopniu uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonując takiej oceny miał przede wszystkim na uwadze to, iż rozpoznawany wniosek dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki, stanowiącego jedną z najdalej idących sankcji przewidzianych przepisami prawa budowlanego. Wykonanie takiej decyzji ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie nakazu rozbiórki prowadzi bowiem zazwyczaj do zniszczenia co najmniej części użytych do budowy materiałów budowlanych oraz wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Nadto, ewentualny powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu takiego obowiązku, o ile w ogóle jest możliwy, wymaga również poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy.
W konsekwencji Sąd uznał, iż wykonanie nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie byłoby równoznaczne z zaistnieniem po stronie skarżącej Wspólnoty szkody, a to uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi.
Jednocześnie Sąd zauważa, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedyne takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Niewątpliwie takim aktem jest decyzja administracyjna, mocą której organ nałożył na jej adresata określone obowiązki. Obowiązek wykonania decyzji powstaje jednak dopiero po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności (o ile nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności lub przepis szczególny nie stanowi inaczej). Skoro zgodnie z treścią art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji to w sytuacji wydania decyzji przez organ odwoławczy, którą wykonanie wstrzymano, decyzja organu I instancji również nie podlega wykonaniu. Z tych względów Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie skoro decyzja ta - w okolicznościach niniejszej sprawy i tak nie podlega wykonaniu.
Z wymienionych powodów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.