Uzasadnienie
Gmina Miejska P., dalej skarżącą, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] stycznia 2015 r., znak. [....] orzekającą o nałożeniu na Gminę Miejską P., obowiązku rozbiórki nieużytkowanego wiaduktu drogowego łączącego drogi gminne tj. ul. [....]
Postanowieniem z dnia 4 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 733/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarówno z treści zaskarżonej decyzji, jak również z załączonej ekspertyzy wynika, iż stan przedmiotowego obiektu, określony został w znacznej mierze jako niedostateczny oraz przedawaryjny. Wskazano, iż przed zabezpieczeniem, przedmiotowy wiadukt znajdował się w całości w stanie przedawaryjnym, wyłączającym w całości jego eksploatację, oraz oceniono, że zaistniałe uszkodzenia dyskwalifikują dalszą przydatność użytkową przedmiotowego wiaduktu, a wykonane na obiekcie zabezpieczenia mają charakter jedynie tymczasowy. Sąd mając na uwadze, iż podstawą wydania decyzji o nakazie rozbiórki było ustalenie przez organ, że przedmiotowy wiadukt znajduje się w stanie stanowiącym bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego, wskazał, że potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa w użytkowaniu przebiegającej pod wiaduktem trakcji, jak również konieczność ochrony wartości istotnych z punktu widzenia interesu publicznego, takich jak: bezpieczeństwo, zdrowie oraz życie ludzi, a także ład przestrzenny stanowi dobro wyższego rzędu, co przemawia za niewstrzymywaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Co więcej, w ocenie Sądu skarżąca nie wskazała na potrzebę ochrony dóbr wyżej sklasyfikowanych niż zdrowie i życie ludzkie, a także wykazała, że była w stanie wygospodarować środki na pokrycie kosztów przedmiotowej rozbiórki w ramach budżetu gminy.
Skarżąca wnioskiem z dnia [...] czerwca 2015 r. zwróciła się o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r. z uwagi na zmianę okoliczności będących podstawą do rozstrzygania w przedmiocie uprzednio wydanego postanowienia, polegających na istnieniu możliwości remontu lub odbudowy wiaduktu, które to okoliczności skarżąca wskazała w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. W tym piśmie skarżąca wyjaśniła, powołując ekspertyzę budowlaną, że przedmiotowy wiadukt nie musi zostać rozebrany natomiast istnieje możliwość jego odbudowy. Dokonanie rozbiórki polega na podjęciu czynności, które w rezultacie niweczą możliwość przebudowy czy odbudowy lub stosownego remontu tegoż wiaduktu.
Tym samym realizacja decyzji o nakazaniu rozbiórki spowoduje, iż po wydaniu wyroku w przedmiotowej sprawie ewentualna odbudowa czy remont wiaduktu będzie niemożliwa i niecelowa. Wykonanie decyzji niewątpliwie spowoduje nie tylko trudne do odwrócenia skutki, ale będą to skutki całkowicie nieodwracalne. Skarżąca wskazała, że obecnie wymogi prawa przewidują, że w przypadku konieczności rozbiórki obiektu istniejącego i budowy nowego wiaduktu, w tym samym miejscu, konieczne będzie spełnienie obowiązujących przepisów, to jest:
- 1) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie. (Dz.U. 1998 Nr 151, poz. 987 ze zm.) § 9 ust. 2: "Skrajnie budowli na liniach kolejowych normalnotorowych powinny odpowiadać wymaganiom określonym w Polskiej Normie oraz przepisach Międzynarodowego Związku Kolei, zwanego dalej "UIC" tj. m.in. spełnienie wytycznych dotyczących skrajni pionowej
- 2) Id-1 warunki techniczne utrzymania nawierzchni na liniach kolejowych zał. 11 punkt 1 podpunkty 3: "skrajnię budowli oraz wybrane parametry wolnej przestrzeni stosowane na istniejących liniach kolejowych regulują postanowienia Polskiej Normy PN-69 K-02057 oraz przepisy UIC".
Zdaniem skarżącej spełnienie tych norm z punktu widzenia technicznego, w przypadku jego wyburzenia, bardzo utrudni wybudowanie nowego wiaduktu w tym miejscu, gdyż wymusi to konieczność przebudowy "ronda" od strony południowej i drogi dojazdowej od strony północnej, co zwielokrotni koszt całej inwestycji.
Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że istnieje ryzyko, iż w przypadku budowy nowego obiektu zgodnie z wytycznymi Id-1 zał. 11 punkt 1 podpunkt 6 zarządca infrastruktury kolejowej może wymagać spełnienia innych dodatkowych wymagań: "przy budowie nowych normalnotorowych linii, przy modernizacji linii istniejących oraz przy wznoszeniu wszelkich budowli i urządzeń, zarządca infrastruktury może określić inne, dodatkowe wymagania odnośnie skrajni budowli na administrowanych liniach kolejowych".
Natomiast jeżeliby nie dokonywać rozbiórki obiektu, odbudowa czy wyremontowanie byłoby zgodne z wymaganiami w zakresie ulgowej skrajni kolejowej zgodnie z wytycznymi Id-1 oraz normą PN-69 K-02057 delegowaną zapisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 1998 r. Nr 151, poz. 987 ze zm.).
Zatem w przekonaniu skarżącej wykonanie decyzji o rozbiórce jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, choćby w I instancji, spowodowałyby trudne do odwrócenia skutki, albowiem nie jest wykluczone, że podmiot odpowiedzialny za wiadukt będzie chciał podjąć działania odbudowy czy remontu, co wydaje się bardziej uzasadnione z punktu widzenia finansowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 165 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy.
W niniejszej sprawy zaistniała taka sytuacja, bowiem Sąd wydał już postanowienie w dniu 4 maja 2015 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. złożyła kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na nowe okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
W orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjmuje się, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności powoduje trudne do odwrócenia skutki (tak: postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77, postanowienia NSA z dnia 1 marca 2011r., sygn. akt II OZ 118/11, z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt II OZ 1040/09, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. Dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego w większości przypadków powoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ zrealizowanie na nowo takiego obiektu zazwyczaj wiąże się ze stosunkowo dużymi nakładami, nawet jeśli nie finansowymi, to nakładami siły czy organizacyjnymi.
Na powyższe okoliczności wskazała również skarżąca podnosząc, że wybudowanie nowego wiaduktu w miejscu rozebranego obiektu będzie utrudnione, gdyż wymusi to konieczność przebudowy "ronda" od strony południowej i drogi dojazdowej od strony północnej, co zwielokrotni koszt całej inwestycji. Skarżąca podniosła, powołując się na ekspertyzę budowlaną, że przedmiotowy wiadukt nie musi zostać rozebrany natomiast istnieje możliwość jego odbudowy. Tym samym realizacja decyzji o nakazaniu rozbiórki spowoduje, iż po wydaniu wyroku w przedmiotowej sprawie ewentualna odbudowa czy remont wiaduktu będzie niemożliwa i niecelowa. W przekonaniu skarżącej właściwe będzie podjęcie działań zmierzających do odbudowy czy remontu wiaduktu, co jest bardziej uzasadnione z punktu widzenia finansowego.
Zdaniem Sądu, wskazane wyżej okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Zatem spełniona i uprawdopodobniona została ustawowa przesłanka do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 w zw. z art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, Sąd postanowił jak w sentencji.