Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] grudnia 2010r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakładającą na A. i J. W. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia uostatecznienia się decyzji:
- - dokumentacji budowlanej powykonawczej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowy garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy [...] w [...] obejmującej swym zakresem pełną dokumentację dobudowy wraz z zaświadczeniem Prezydenta [...] o zgodności nadbudowy i dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zawierającą ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane wraz z oceną czy wykonane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich wynikających z treści art. 5 w/w ustawy oraz zawierającą zgodność wykonanych robót budowlanych z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 9Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690);
- - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego geodetę.
W ocenie organu odwoławczego kontrolowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem bowiem, inwestorzy zrealizowali roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowie garażu z tarasem nad garażem na podstawie i w okresie ważności pozwolenia na budowę udzielonego decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2005r.
Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007r. (sygn. akt VII SA/Wa 1532/07)
Również wyrokiem Sądu z dnia 3 marca 2006r. (sygn. akt IV SA/Wa 233/05) została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2004r. o warunkach zabudowy.
W tej sytuacji tj. (jak podkreślił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku uchylenia jej przez sad administracyjny, w przypadku gdy inwestor realizował roboty budowlane w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do podjęcia postępowania naprawczego w myśl art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane. W takim przypadku winien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Obowiązek wykonania określonych czynności oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełna dokumentację wykonanej nadbudowy i dobudowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Przedłożona dokumentacja stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego.
Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i J. W.. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z dyspozycją art.. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 p.p.s.a. mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Biorąc pod uwagę powyższą regulację w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładająca na A. i J. W. – na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek przedstawienia dokumentacji budowlanej powykonawczej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowy garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr ew. [...]położonej przy ul. [...] w [...] obejmującej swym zakresem pełną dokumentację budowy wraz z zaświadczeniem Prezydenta [...] o zgodności nadbudowy i dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania oraz zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane wraz z oceną, czy wykonane roboty nie naruszają chronionych prawa osób trzecich wynikających z treści art. 5 w/w ustawy oraz zawierającej zgodność wykonanych robót budowlanych z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego geodetę.
W ocenie Sądu organy wadliwie zastosowały przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Możliwość zastosowania w/w przepisu zachodzi bowiem wówczas gdy organ nadzoru budowlanego co do zasady ustali, że jest możliwe zalegalizowanie wykonanych robót jeżeli zostaną wykonane czynności lub roboty budowlane.
W rozpoznawanej sprawie – co należy podkreślić – wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (a także o decyzji o warunkach zabudowy) inwestorzy nie posiadają żadnej dokumentacji umożliwiającej organowi dokonanie oceny zrealizowanej inwestycji.
W tym miejscu należy podnieść, że w kwestii możliwości nałożenia na inwestora obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej 10 stycznia 2011r. – sygn. II OPS 2/10. Wprawdzie uchwała ta zawiera stanowisko odnośnie możliwości (na tej podstawie) zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ale w jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nawiązując do treści przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz obecnie obowiązującej ustawy z 1994 r. uznał, że nakaz nakładany decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie ma charakteru procesowego, nie służy celom dowodowym.
Ewentualne wątpliwości, co do stanu robót (obiektu) i zakresu koniecznych czynności oraz robót, jak również w ogóle samej możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, winny być rozstrzygnięte na etapie postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie decyzji, z zastosowaniem środków o charakterze dowodowym. Należy mieć na względzie, że wykonanie nałożonych obowiązków skutkuje wydaniem decyzji z art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego stwierdzającej wykonanie obowiązku, co legalizuje roboty i brak jest podstaw do ponownego nakładania obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Jak natomiast wynika z uzasadnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2010 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, organ uznał, że przedłożenie mu żądanych dokumentów dopiero pozwoli na ocenę stanu wykonanych robót i zakresu ewentualnych czynności koniecznych do ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to w swej treści jest zatem aktem o charakterze dowodowym, co narusza art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego.
W przypadku braku materiałów dowodowych niezbędnych dla dokonania oceny stanu faktycznego z wymogami wynikającymi z norm prawa budowlanego i wydania decyzji mającej na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego winien skorzystać z uprawnienia jakie daje mu art. 81 c prawa budowlanego i nałożyć w drodze postanowienia obowiązek (dowodowy) dostarczenie niezbędnych dokumentów, a po ich uzupełnieniu i ocenie podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.