Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 19 kwietnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął uzupełniony przez D.W. i M.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2.380,00 złotych brutto miesięcznie.
Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i nr [...] w N. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają.
Zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2013 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie zamieszkują (dom, mieszkanie, należało podać wielkość w m ²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.). Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem jakie ponoszą obecnie miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu/mieszkania należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek, itp.). Zapytano wnioskodawców, czy podejmują jakiekolwiek prace dodatkowe np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.
Wezwano wnioskodawców do podania, czy posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Zapytano, czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
Ponadto wezwano wnioskodawców do nadesłania wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiadają oraz kserokopii deklaracji podatkowych złożonych w Urzędzie Skarbowym za 2012 r. jeśli je już złożyli.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 29 maja 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia.
Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawcy wynajmują mieszkanie o powierzchni 51 m ², w którym nie mają wody zimnej i ogrzewania. Oświadczyli, że wodę pobierają z działki za którą płacą 30,00 złotych. Podali, że ponoszą miesięcznie opłaty za energię elektryczną w wysokości 300,00 – 400,00 złotych, gaz z butli w wysokości 55,00 złotych oraz za telefon w wysokości 110,00 złotych. Oznajmili, że nie podejmują żadnych prac dodatkowych i oprócz dochodów z emerytury nie mają żadnych innych źródeł dochodu. Wskazali, że nie posiadają żadnych pojazdów mechanicznych, nie uzyskują żadnej pomocy od organizacji społecznych czy państwowych oraz od dzieci, rodziny czy znajomych. Oświadczyli, iż nie składają deklaracji podatkowych do Urzędu Skarbowego, gdyż rozlicza ich ZUS, jak również nie posiadają konta bankowego. Oznajmili, że na zakup żywności pozostaje im miesięcznie kwota 700,00 złotych lub niższa. Wnioskodawcy podali, że nie kupują odzieży oprócz rzeczy osobistych, a na zakup środków chemicznych przeznaczają kwotę w wysokości 50,00 złotych miesięcznie.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że znajdują się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Stwierdzono, że przy wysokości uzyskiwanych dochodów z tytułu emerytury i ponoszonych wydatkach związanych z bieżącymi potrzebami życia codziennego oraz opłatami za korzystanie z mieszkania wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym.
Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.