Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez K. G. formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest właścicielem mieszkania o pow. 68 m2 z 1945 r. Utrzymuje się z zasiłku z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 87 zł., Wnioskodawca oświadczył, że nie pracuje i nie uzyskuje żadnego dochodu. Posiada nieruchomość rolną, jednak nie wskazano jej wielkości.
Z uwagi na okoliczności, iż dane zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych wnioskodawcy na mocy zarządzenia z dnia 8 stycznia br. zobowiązano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - podania z jakich środków lub przy czyjej pomocy się utrzymuje,
- - podania czy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak, należy podać jego wysokość,
- - podania czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należy wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany,
- - podania czy posiada nieruchomości rolne i w jakiej wielkości, a jeśli tak czy uzyskuje z nich dochody bezpośrednie (z uprawy ziemi), lub pośrednie (dzierżawa, dopłaty z funduszy unijnych),
- - podania jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.,
- - podania jakie ponosi koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania/domu,
- - podania czy posiada pojazdy mechaniczne,
- - podania czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,
- - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,
- - nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2013 wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
W dodatkowym piśmie z dnia 15 stycznia 2015 r. wskazał, że jest osobą bezrobotną od 2000 r., leczy się u kardiologa, koszty utrzymania to 35 zł. za światło. Wnioskodawca ponadto oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych, nie posiada rachunku bankowego, ani zeznań podatkowych. A także, że nie podejmuje żadnych prac dodatkowych, dorywczych, sezonowych z tytułu umów zlecenia czy o dzieło oraz, że nie ponosi kosztów związanych z opłatami za wodę, gdyż posiada własne ujęcie – studnię. Ponadto wnioskodawca wskazał, że w celu uzyskania innych danych Sąd powinien zgłosić się do Urzędu Gminy C. lub Urzędu Skarbowego w S..
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wnioskodawca nie wyjaśnił w jaki sposób się utrzymuje. Trudno przyjąć za wiarygodne oświadczenie strony, że utrzymuje się jedynie z 87 zł. miesięcznie zasiłku z pomocy społecznej. Wnioskodawca bądź posiada inne nieujawnione dochody, bądź korzysta z pomocy innych osób, co nie zostało wskazane. Wnioskodawca pomimo wezwania do wskazania z jakich środków lub przy czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje, nie podał rzetelnej informacji na ten temat. Z doświadczenia życiowego wynika, że nie można utrzymać się jedynie z dochodu 87 zł. mając na utrzymaniu mieszkanie o pow. 68 m2. Tym samym uznano, że oświadczenie wnioskodawcy jest mało wiarygodne, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Na koniec należy zauważyć, że to wnioskodawca zobowiązany jest do wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej, ciężar udowodnienia spoczywa na wnioskodawcy. Sąd prowadząc postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy ma możliwość żądać wyjaśnień jedynie od wnioskodawcy, a nie od instytucji czy urzędów.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.