Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. R. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż A. R. prowadzi gospodarstwo domowe razem z mężem i dwójką dzieci. Mieszka w domu o pow. 160 m2. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na chorobę zakaźną, nabytą od I kwartału 2016 r., a której skutki odczuwa do dziś, jest zmuszona do kosztownego leczenia, co przedkłada się negatywnie na budżet domowy. Wnioskodawczyni obecnie przebywa na urlopie opiekuńczym. Strona podała, że utrzymuje się z dochodów męża z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokości dochodów męża nie wskazano określając je jako zmienne.
W tym miejscu należy zaznaczyć, ze wnioskodawczyni nie wypełniła, ani nie zakreśliła rubryk 7.1 (tj. rubryk 2, 3, 4 - posiadanie nieruchomości), 7.2 - posiadane zasoby, 7.2.1 - oszczędności, 7.2.2 - papiery wartościowe, 7.2.3 - wierzytelności, 7.3 - przedmioty wartościowe, 8 - stan majątkowy osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, 9 - inne informacje o stanie majątkowym, 11 - zobowiązania i stałe wydatki.
Jednocześnie na mocy zarządzenia z dnia 4 lutego 2016 r. wydanego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - wskazania oraz udokumentowanie wysokości dochodów uzyskanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez męża wnioskodawczyni w okresie ostatnich sześciu miesięcy,
- - wskazania jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi mąż wnioskodawczyni,
- - nadesłania odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe wnioskodawczyni i wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, które dokonywały rozliczenia podatku z urzędem skarbowym,
- - nadesłania wyciągów z rachunku bankowego/rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy wnioskodawczyni i wszystkich osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w tym z rachunków związanych z działalnością gospodarczą,
- - podania szacunkowej wysokości miesięcznych wydatków.
Wnioskodawczyni nie udzieliła odpowiedzi na ww. zarządzenie.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Rozpoznając złożony przez A. R. wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie z dwóch powodów. Po pierwsze wniosek nie przedstawia sytuacji materialnej strony w sposób rzetelny. Rozwijając to stwierdzenie należy wskazać, ze formularz PPF nie przedstawia sytuacji strony w sposób kompleksowy - strona nie wypełniła, ani nie zakreśliła wszystkich rubryk formularza PPF co powoduje, że nie jest wiadome czy strona posiada inne nieruchomości, ponad wskazany dom o pow. 160 m2, czy posiada oszczędności, papiery wartościowe itp. Nie podano także wydatków gospodarstwa domowego. Nie jest znane też wynagrodzenie z jakiego utrzymuje się z rodzina wnioskodawczyni. Nie podając jednej z podstawowych informacji warunkujących przyznanie prawa pomocy, nie sposób jest uznać, że strona rzetelnie wypełniła wniosek i w jakikolwiek wykazała że jest w trudnej sytuacji materialnej.
Po drugie – należy wskazać, że wnioskodawczyni nie wykonała zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków wniosku.
W tej sytuacji zdaniem orzekającego nie można stwierdzić by strona wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Należy wskazać, że rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy podejmowane w ramach postępowania, które ma charakter incydentalny (wpadkowy) w stosunku do zawisłej przed Sądem sprawy, w sferze faktów winno się opierać, co do zasady, na treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu. W razie niekompletności lub niejasności danych zawartych we wniosku informacje te powinny być uzupełnione przez stronę na wezwanie Sądu w określonym terminie (art. 255 p.p.s.a.). Nie jest do zaaprobowania przyjęcie takiego sposobu prowadzenia czynności wyjaśniających w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy, w którym wnioskodawca podaje informacje niekompletne, pomimo wezwania nie precyzuje ich w sposób dostateczny, a składając dalsze wyjaśnienia przedstawia kolejne, nowe okoliczności, które nie korespondują z wcześniejszymi oświadczeniami. W postępowaniu tym nie jest rolą Sądu prowadzenie dochodzenia i dowodzenia rzeczywistego stanu majątkowego strony i kierowania wezwań dla wyjaśniania kolejnych wątpliwości pojawiających się wraz z nowymi dokumentami przedkładanymi przez wnioskodawcę.
Jak już wskazano wyżej, ciężar dowodu w tym zakresie i co się z tym wiąże jednoznaczne i precyzyjne wykazanie swojej aktualnej sytuacji majątkowej spoczywa na stronie zainteresowanej przyznaniem prawa pomocy.
Wnioskodawczyni nie przedstawiając wszystkich żądanych informacji, pozbawiła orzekającego możliwości pełnego ustalenia sytuacji materialnej strony, tym samym złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.