Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek T. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika.
Z treści złożonego wniosku na formularzu PPF wynika, iż T. N. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z prowadzenia działalności gospodarczej, z której średnio uzyskuje dochód około 350 zł. Dodatkowo osiąga dochód z tytułu prowizji od zebranego podatku rolnego w wysokości 100 zł. miesięcznie. Posiadany majątek obejmuje dom, co do którego status prawny nie jest wyjaśniony (należy do masy spadkowej), wnioskodawczyni zajmuje w nim jedną izbę o pow. 18 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że miesięczne koszty lekarstw i utrzymania to koszt około 300 zł., z tego względu musi korzystać z pomocy rodziny.
W dodatkowym piśmie z dnia 8 stycznia 2015 r. złożonym na wezwanie Sądu wskazała, że stałe miesięczne wydatki to koszt 900 zł. i ponosi je z własnych dochodów. Prace budowlane odnośnie których prowadzona jest niniejsza sprawa realizowane były ponad 10 lat temu przez wnioskodawczynię oraz członków jej rodziny. Pełniąc funkcję sołtysa otrzymuje prowizję od kwot zebranych z poboru miejscowych podatków (około 400 zł.). Wnioskodawczyni prowadzi stacjonarną sprzedaż artykułów spożywczych i drobnych artykułów przemysłowych na podstawie wpisu do ewidencji gospodarczej. Oświadczyła, że nie posiada rachunku bankowego. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do pisma załączyła kopię dokumentu PIT 36 z którego wynika, że w 2014 r. osiągnęła przychód w wysokości 23 334,62 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawczyni uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie od części kosztów tj. wpisu sądowego w wysokości 500 zł. oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tych wydatków. Utrzymuje się z dochodu z prowadzenia własnej działalności gospodarczej oraz prowizji z tytułu zbierania podatku w wysokości miesięcznej około 1 944 zł. brutto (przychód z 2013 r. -23 334 zł. podzielony przez 12 miesięcy). Wydatki konieczne (żywność, stałe wydatki związane z utrzymaniem) pochłaniają około 900 zł. W tej sytuacji opłacenie wpisu sądowego, czy też zawodowego pełnomocnika, może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej.
Jednocześnie uznano, że stronę stać na poniesienie pozostałych kosztów sądowych, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania. Koszty te, jeżeli się w sprawie pojawią, będą odległe w czasie (mogą pojawić się za kilka miesięcy), stąd strona będzie mogła się do ich poniesienia odpowiednio wcześnie przygotować. Do wydatków tych można zaliczyć opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli uzasadnienie nie będzie sporządzane z urzędu) - 100 zł. i wpis od skargi kasacyjnej - 250 zł. Z tego względu wniosek w pozostałym zakresie (tj. pozostałych kosztów sadowych) oddalono.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.