Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi Gminy G. i Z. B. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...] w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty G. nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., zaś w pozostałej części oddalił skargę Z. B. Skarżący Z. B. odebrał odpis wyroku z uzasadnieniem w dniu 9 grudnia 2015 r.
W dniu 18 grudnia 2015 r., a zatem w czasie, gdy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. "przymusem adwokackim".
Po rozpoznaniu ww. wniosku postanowieniem z dnia 29 stycznia 2016 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 29 stycznia 2016 r. zwrócono się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wyznaczenie radcy prawnego z urzędu. Pismo to zostało doręczone w dniu 4 lutego 2016 r.
Pismem z dnia 16 marca 2016 r. (data stempla urzędu pocztowego) pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu pisma wskazała, że pismo z informacją, iż została wyznaczona pełnomocnikiem skarżącego, zostało jej doręczone w dniu 17 lutego 2016 r. Podniosła także brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, albowiem nie mógł on samodzielnie złożyć skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej, jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4 p.p.s.a.).
W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony w terminie, spełnia wszystkie wymogi formalne i zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie przywołane we wniosku okoliczności faktyczne, a mianowicie to, że w dniu 17 lutego 2016 r. pełnomocnik dowiedziała się o wyznaczeniu jej osoby jako pełnomocnika dla skarżącego. Sąd miał też na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 610/10. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt II UZ 72/04), a zgodnie z nim w wypadku ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
W niniejszej sprawie radca prawny dowiedziała się o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem skarżącego w dniu 17 lutego 2016 r., a skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wniosła 16 marca 2016 r., tj. przed upływem 30 dni od dnia zawiadomienia jej o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Z powyższego wynika, iż zachowany został termin przewidziany w art. 87 § 1 p.p.s.a., a jednocześnie uprawdopodobniony został brak winy skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, albowiem przed otrzymaniem przez pełnomocnika pisma o wyznaczeniu jej do reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie nie mogła podejmować w niej żadnych czynności, zaś sam skarżący – ze względu na objęcie skargi kasacyjnej "przymusem adwokackim" – nie mógł skutecznie dokonać tej czynności. Równocześnie została dokonana czynność objęta wnioskiem o przywrócenie terminu, tj. wniesiono skargę kasacyjną od wyroku z dnia 6 listopada 2015 r.
Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w postanowieniu.