Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. F. – kuratora spadku po zmarłych M. F., J. S. K., K. F., M. P., A. F., M. F., H. F. T. M. S., H. A. S., S. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W. F. został ustanowiony kuratorem spadku po ww. zmarłych na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] marca 2012 r. (sygn. akt I Ns [...]).
W formularzu PPF wnioskodawca wskazał, że nie ma wiedzy by zmarli których jako kurator spadku reprezentuje posiadali majątek. Wszyscy oni zmarli w okresie od 20 do 60 lat temu. Jako kurator nie dysponuje żadnym majątkiem, który po nich pozostał, a który przynosiłby dochód. W sprawie występuje wyłącznie jako kurator spadku i nie reprezentuje własnych interesów.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2669/13 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie przyznał W. F. - kuratorowi spadku prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu (pkt 1) oraz oddalił wniosek W. F. - kuratora spadku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2).
Skarżący, w ustawowym terminie, złożył do tut. Sądu sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 18 listopada 2014 r. W uzasadnieniu wniósł o zmianę postanowienia w zakresie punktu 2 postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania oraz opłacić samodzielnie zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W świetle art. 239 pkt 3 tej ustawy, z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zwolniony jest kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy.
W niniejszej sprawie uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca występuje w sprawie jako kurator spadku po osobach zmarłych w przedziale czasu 20-60 lat temu. Nie dysponuje żadnym majątkiem zmarłych, który przynosiłby dochód. Występuje w sprawie wyłącznie jako kurator spadku. Z tego względu uznano, że zasadnym jest ustanowienie w niniejszej sprawie zawodowego pełnomocnika. Wobec alternatywnego zakreślenia o ustanowienie jakiego pełnomocnika wnioskodawca wnosi (radca prawny/adwokat) ustanowiono w sprawie radcę prawnego.
Instytucja kuratora spadku ustanawianego na podstawie art. 666 § 1 k.p.c. w celu zabezpieczenia praw osób trzecich wynikających z nieobjętego w całości spadku wykazuje daleko idące podobieństwa do instytucji kuratora ustanawianego przez sąd prowadzący postępowanie dla osoby nieznanej z miejsca pobytu lub też przez sąd opiekuńczy dla osób nie posiadających zdolności do czynności prawnych (małoletni, osoby ubezwłasnowolnione). Kurator spadku ma obowiązek dbać o prawa i interesy osoby trzeciej, która nie może sama podejmować czynności w postępowaniu, zatem uprawniony jest do podejmowania czynności procesowych w takim postępowaniu. Niezasadnym byłoby więc wprowadzanie podziału eliminującego z kręgu osób zwolnionych od obowiązku ponoszenia kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym kuratora spadku, tylko dlatego, że jego ustanowienie następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Podobieństwa w regulacjach dotyczących kurateli, a szczególnie charakter tejże instytucji, nakazuje zatem przyjąć, że zwolnieniem podmiotowym wynikającym z art. 239 pkt 3 p.p.s.a. objęty jest również kurator spadku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 187/10, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 18/14, publ. w Centralnej Bazie Orzecznictwa na stronie: www.cbois.nsa.gov.pl).
Wnioskodawca nie ma więc obowiązku uiszczania kosztów sądowych w tej sprawie, zatem Sąd oddalił wniosek W. F. - kuratora spadku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a, ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.