Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 17 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2604/12

Uzasadnienie

1. I. Stan sprawy
2. 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] - utrzymał w mocy własne postanowienie.

Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 kpa.

2. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...], wstrzymał [...] S.A. prace rozbiórkowe na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...] na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. [...] w [...] (budynku od strony ulicy i oficyny) oraz nałożył obowiązek wykonania zabezpieczeń ściany granicznej przed zawilgoceniem i przedstawienia ekspertyzy technicznej ww. ściany wraz z projektem wykonania stałych podpór.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W związku z wnioskiem P. K., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. [...], odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu powiatowego z dnia [...] marca 2004 r. a następnie w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez P. K. - postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1496/05 oddalił skargę P. K. na ww. postanowienie GINB z dnia [...] września 2005 r.

3. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na postanowienie GINB z dnia [...] września 2005 r. nie znajdując tym samym przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia GINB z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymanego nim w mocy własnego postanowienia z dnia [...] lipca 2005 r.

Organ zauważył, że stosownie do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu.

Wskazał, iż oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu.

Dlatego też, zdaniem organu, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia GINB z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymanego nim w mocy własnego postanowienia z dnia [...] lipca 2005 r. co uczyniono wydając zaskarżone postanowienie GINB z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że były one już przedmiotem analizy i GINB ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r.

1. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.
2. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. 1. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. K., i zarzucił, że organ ponownie nie dokonał ustaleń wstępnych, koniecznych do rozpoznania jego wniosku.
2. 2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
3. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie naruszają przepisy prawa.

3. 1 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydane na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 1 kpa, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r.

Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 124 § 2 kpa, postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 1998 r. II SA 692/98 (LEX nr 41386) wynika, że stosownie do art. 124 § 2 kpa postanowienie, na które służy zażalenie lub skarga do NSA, oraz które zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z unormowania tego wynika, że organ wydający postanowienie w opisanych warunkach ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia musi zatem być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji tego postanowienia. Niniejszy skład orzekający podziela to stanowisko.

3.2 Słusznie podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu, że stosownie do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu.

Zauważyć należy, nie przesądzając jednakże rozstrzygnięcia organu, iż skoro obowiązkiem organu, stosownie do art. 124 § 2 kpa, jest sporządzenie uzasadnienia postanowienia - uzasadnienia faktycznego i prawnego, to uzasadnienie to powinno być nie tylko spójne, ale i pełne. W niniejszej sprawie oznacza to, iż organ powinien był również, w ramach ustalania stanu faktycznego poprzedzającego wydanie postanowienia, wspomnieć o postanowieniu własnym, z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] - o stwierdzeniu nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] znak: [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] znak: [...], i odnieść się do niego, w ramach niniejszej sprawy.

1. 4. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. art. 124 § 2 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, to badanie, czy zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa – byłoby przedwczesne.
2. IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi.
3. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.