Uzasadnienie
W dniu 29 marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy K. P., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymuje z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2.590,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że na stałe opłaty i wydatki wydaje kwotę 1.450,00 złotych, na bieżące utrzymanie przeznacza kwotę 736,19 złotych. Podał, że wraz z małżonką posiadają mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 63,59 m ² oraz działkę ok. 110 m ².
Wnioskodawca wskazał, że posiada samochód, który spłaca w miesięcznych ratach.
Nadmienił, że z małżonką "poza wspólnym mieszkaniem nic ich nie łączy". Dodał, że małżonka ponosi połowę stałych opłat za mieszkanie i raty bankowe. Nadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie miesięcznie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem domu należało je wyszczególnić i podać ich wysokość.
Wezwano także wnioskodawcę do podania wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego małżonkę. Zwrócono się także z zapytaniem wnioskującego jaką kwotę miesięcznie przeznacza na leki i leczenie.
Zapytano również wnioskodawcę na jaką kwotę i z jakiego tytułu wnioskodawca jest zadłużony i w jakiej wysokości miesięcznie spłaca zadłużenie oraz jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty. Nadto, wezwano wnioskodawcę także do podania jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy) należało podać markę, rok produkcji posiadanego samochodu.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego.
We wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymuje z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2.590,00 złotych brutto miesięcznie. Oświadczył, że na stałe opłaty i wydatki wydaje kwotę 1.450,00 złotych, na bieżące utrzymanie przeznacza kwotę 736,19 złotych. Podał, że wraz z małżonką posiadają mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 63,59 m ² oraz działkę ok. 110 m ². Wnioskodawca wskazał, że posiada samochód, który spłaca w miesięcznych ratach.
Nadmienił, że z małżonką "poza wspólnym mieszkaniem nic ich nie łączy". Dodał, że małżonka ponosi połowę stałych opłat za mieszkanie i raty bankowe.
Skarżący uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący przede wszystkim nie wyszczególnił jakie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i nie podał ich wysokości. Nie podał również jaką kwotę przeznacza na leki i leczenie oraz jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy), ani marki posiadanego samochodu. Nie wskazał również wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę. Ponadto, wnioskodawca nie podał na jaką kwotę i z jakiego tytułu jest zadłużony i w jakiej wysokości miesięcznie spłaca zadłużenie oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty.
Skarżący nie nadesłał także kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy bądź nie oświadczył, że takiego konta nie posiada.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.