Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 9 lipca 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 251/26

Uzasadnienie

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją Nr 220/2025 z dnia 20 listopada 2025 r., znak: WIG-I.7221.4.61.2025.AI, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm., zwanej dalej "p.g.i.k."), po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...] orzekającej o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynków usytuowanych na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w m. P. w obrębie nr [...] "[...]" – utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Pismem złożonym do organu I instancji dnia 19 października 2023 r. skarżący wniósł o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynków usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w P. w obrębie nr [...] "[...] ". Wnioskodawca wskazał opis zmiany: "- budynek mieszkalny plus budynek transportu - scalić jako budynek mieszkalny w całości, - budynek transportu - zmiana na budynek mieszkalny jw.". Do wniosku załączono: kserokopię decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 1999 r. nr [...] znak sprawy [...] dot. udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w P. przy ul. G. [...] w części dot. projektu architektoniczno-budowlanego i zatwierdzającą projekt zamienny budynku; kserokopię strony tytułowej projektu technicznego zamiennego modernizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku - aneks do decyzji 693/99 w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę; kserokopię mapy do celów projektowych; kserokopię jednej ze stron projektu rozbudowy budynku mieszkalnego, przedstawiającą elewację północną (rys. zamienny) i elewację zachodnią. Jako podstawę zmiany wskazano ww. dokumenty oraz "stwierdzenie błędów na mapie ewidencyjnej popełnionych na etapie wprowadzania zmian zleconych przez Urząd Miasta P. ".

Ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków dane dotyczące budynków usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...] zostały wprowadzone w oparciu o operat geodezyjny znajdujący się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod numerem P.1462.2003.253 (archiwalny numer operatu 2705-660/02) dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali. W ww. operacie technicznym znajduje się m.in. arkusz spisowy budynków, z którego wynika, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] znajdują się trzy budynki: budynek 1 - budynek mieszkalny o pow. 70 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]) - rok zakończenia budowy 1972; budynek 2 - garaż o pow. 32,5 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]) - rok zakończenia budowy 1972; budynek 3 - garaż o pow. 42,3 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]) - rok zakończenia budowy 1972. Kontury budynków oraz dane opisowe ujawnione w bazie ewidencji gruntów i budynków są zgodne z posiadaną dokumentacją. Jednocześnie nie odnaleziono dokumentacji z inwentaryzacji powykonawczej żadnego z ww. budynków.

Strona skarżąca wniosła o zmianę konturu budynku (poprzez scalenie dwóch budynków w jeden) oraz funkcji budynku transportu i łączności na budynek mieszkalny. Ustalono, że na podstawie przełożonych dokumentów nie jest możliwa zmiana konturu budynków, tak samo nie zostało wykazane, że zmiana funkcji budynku rzeczywiście nastąpiła zgodnie z przepisami prawa.

Decyzją znak: [...] odmówiono aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków m. P. w zakresie budynków usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w P. w obrębie nr [...] "[...] ". W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. rozstrzygnięcia, decyzją z dnia 8 marca 2024 r., znak: WIG-1.7221.4.3.2024.R.P organ II instancji uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpocząć należy od ustalenia rzeczywistej treści żądania strony, wyjaśnienia zbieżności funkcji budynku ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków z rodzajem użytku gruntowego zajętego pod ten budynek i gruntu znajdującego się wokół niego, przeanalizowania dokumentacji architektoniczno- budowlanej, dokonania oględzin i przeanalizowania informacji uzyskanych od właścicieli o aktualnym sposobie użytkowania budynków i ustalenia czy może on być konsekwencją zmian, które nastąpiły po modernizacji, dokonania analizy materiałów archiwalnych znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym m.in. czy budynki wykazywane były na mapach archiwalnych przed założeniem ewidencji budynków i w jaki sposób.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ niższej instancji pismem z dnia 8 maja 2024 r. zwrócił się do strony postępowania o doprecyzowanie wniosku z dnia 19 października 2023 r. poprzez jednoznaczne wskazanie zakresu dotyczącego aktualizacji danych ewidencyjnych. Strona skarżąca nie ustosunkowała się do ww. pisma. Poinformowano zatem skarżącego, iż wniosek rozpatrywany będzie w zakresie: zmiany danych ewidencyjnych oraz konturu budynków: mieszkalnego (numer ewidencyjny [...]) i garażu (numer ewidencyjny [...]) na jeden budynek mieszkalny; zmiany funkcji samodzielnego budynku transportu (numer ewidencyjny [...]) na funkcję mieszkalną.

Kolejno w dniu 16 maja 2024 r. dokonano wizji w terenie, podczas której wykonano dokumentację fotograficzną. Ustalono, iż garaż przy budynku mieszkalnym posiada wejście wewnętrzne do budynku mieszkalnego. Organ nie jest w stanie określić od kiedy taki stan występuje. W decyzji o pozwoleniu na budowę domku jednorodzinnego z dobudową garażu z dnia 20 sierpnia 1968 r., znak: ABN-IV/601/361/68, w opisie technicznym wskazane zostały dwa wjazdy oraz otwory okienne, opis nie zawierał informacji o przejściu do budynku mieszkalnego. Podczas wizji ustalono również, iż samodzielny budynek transportu podzielono na dwie części - część garażową i część wypoczynkową. W spisanym protokole strona wniosła, aby funkcję tego budynku zakwalifikować jako budynek mieszkalny (z uwagi na przeważającą część). Organ wskazał, że przez lata samodzielny budynek wykazywany był jako budynek transportu, nie dysponuje zaś on dokumentami świadczącymi o zmianie jego funkcji.

Organ ustalił, że na archiwalnych mapach sprzed założenia ewidencji budynków (mapa zasadnicza założona w 1965 r., mapa sytuacyjna 1:1000 z 1971 r., mapa ewidencyjna z 1993 r.) na działce o numerze ewidencyjnym [...] wykazywane były dwa oddzielne budynki: budynek mieszkalny z tarasem i samodzielny budynek garażu. Kolejno, aby wykonać zalecenia organu wyższej instancji, wystąpiono o wskazanie wszelkich wydawanych decyzji udzielających pozwolenia na wybudowanie lub rozbudowanie budynku na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie nr [...] "[...] " do:

Wydziału Strategii, Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta P. - w odpowiedzi otrzymano decyzję o pozwoleniu na budowę domku jednorodzinnego z dobudową garażu z dnia 20 sierpnia 1968 r., znak: [...],

Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - otrzymano odpowiedź o braku dokumentów dotyczących budynków na ww. działce,

Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta P. - otrzymano poświadczone za zgodność z oryginałem decyzję znak: [...] o pozwoleniu na budowę domku jednorodzinnego z dobudową garażu, decyzję Nr [...] znak: [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego, decyzję Nr [...], znak: [...] zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] października 1999 r., decyzję nr [...], znak: [...] dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i wydającego pozwolenia na budowę,

Starostwa Powiatowego w P. - otrzymano odpowiedź o braku dokumentów dotyczących budynków na ww. działce,

Archiwum Państwowego w P. - otrzymano odpowiedź o braku dokumentów dotyczących budynków na ww. działce.

Na podstawie ww. dokumentów stwierdzono, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 20 sierpnia 1968 r., znak: ABN-IV/601/361/68 zawiera opis techniczny do projektu adaptacji typowego domku jednorodzinnego z dobudową garażu, zlokalizowanego w P. przy ul. G. [...] z którego wynika, iż budynek garażu został dobudowany do jednej ze ścian budynku mieszkalnego, dokumentacja architektoniczno-budowlana nie wskazuje by budynek mieszkalny stanowił integralną całość z budynkiem garażu. W dokumentacji brak rzutów kondygnacji budynku. Załącznik graficzny zawiera szkic, na którym wskazano odrębne 3 obiekty zgodnie z legendą: 1. adaptowany budynek mieszkalny 2. garaż dobudowany, 3. pochylnia od granicy sąsiada. Na szkicu garaż nie wchodzi w kontur budynku mieszkalnego. Kolejno, decyzją nr [...] z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę - rozbudowę budynku mieszkalnego w oparciu o projekt techniczny modernizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie dobudowy ganku, sporządzony przez mgr inż.

D. B. - Inżyniera budownictwa lądowego (uprawnienia budowlane Nr [...] UW P.). W ww. projekcie w opisie technicznym wykazana jest powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego 72,8 m2 (bez powierzchni zabudowy budynku transportu), zaś na dołączonej do wniosku mapie do celów projektowych z dnia 17 września 1999 r. również budynek transportu nie został wykazany w jednym konturze z budynkiem mieszkalnym. Właściciel w 2000 r. przedkładał projekt zamienny, który zawierał te same informacje w zakresie powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego.

Zgodnie z art. 2 pkt. 8 p.g.i.k. ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków w odniesieniu do budynków obejmuje informacje dotyczące: ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2 p.g.i.k.).

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: z urzędu, jeżeli zmiana tych danych wynika z: przepisów prawa (pkt 1 lit. a); dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4 (pkt 1 lit. b); materiałów zasobu (pkt 1 lit. c); wykrycia błędnych informacji (pkt 1 lit. d) bądź na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 2).

Jak wskazuje art. 24 ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa (pkt 1 lit. a); wpisów w księgach wieczystych (pkt 1 lit. b); prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu (pkt 1 lit. c); ostatecznych decyzji administracyjnych (pkt 1 lit. d); aktów notarialnych (pkt 1 lit. e); aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych (pkt 1 lit. ea); zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu (pkt 1 lit. f); wpisów w innych rejestrach publicznych (pkt 1 lit. g); dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (pkt 1 lit. h) bądź w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (pkt 2).

Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c p.g.i.k.). Starosta utrzymuje operat ewidencyjny w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Analiza dokumentów zebranych w przedmiotowej sprawie wykazała, iż aktualne dane w bazie ewidencji gruntów i budynków zostały wprowadzone w oparciu o dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i są zgodne z przyjętą dokumentacją.

Organ ewidencyjny nie podziela poglądu strony, iż błędy nastąpiły w trakcie założenia ewidencji budynków. Właściciel nieruchomości jako osoba posiadająca właściwe kompetencje z zakresu budownictwa (inżynier budownictwa lądowego upr. Bud. Nr [...] UW P.) na przełomie (1999) oraz (2000) roku dwukrotnie przekładał do Urzędu Miasta P. Wydziału Gospodarki Przestrzennej samodzielnie sporządzony projekt techniczny, w tym projekt zamienny. W żadnym z nich nie potraktował garażu jako części budynku mieszkalnego - wskazał powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego (bez ujęcia powierzchni garażu), nie wskazał na załącznikach graficznych budynku garażu w jednym konturze z budynkiem mieszkalnym. Nie kwestionował na przestrzeni lat stanu danych ewidencyjnych, opierając na nich swoje projekty. W pierwotnej dokumentacji z 1968 roku na załączniku graficznym budynki przedstawione zostały odrębnym konturem.

Natomiast w zakresie zmiany funkcji budynku gospodarczego organ wskazał, iż założenie ewidencji budynków w obrębie Nr [...] prowadzone było w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 29 marca 2001 roku. Zgodnie z § 65.1 (Dz.U. z 2001 r. nr 38 poz. 454) ze względu na podstawowe funkcje użytkowe budynki zostały podzielone na następujące rodzaje: 1) budynki mieszkalne, 2) budynki przemysłowe, 3) budynki transportu i łączności, 4) budynki handlowo-usługowe, 5) zbiorniki, silosy i budynki magazynowe, 6) budynki biurowe, 7) budynki szpitali i zakładów opieki medycznej, 8) budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe, 9) budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, 10) inne budynki niemieszkalne. Przy czym wskazano, że budynek gospodarczy (oznaczenie g) mógł być przypisany wyłącznie do budynków związanych z rolnictwem, zaś grunty znajdujące się na działce o nr ewid. [...] oznaczone są jako tereny mieszkaniowe (B). Natomiast skarżący żąda aktualizacji zmiany funkcji budynku transportu na mieszkalny, nie przedłożył jednak dokumentu który mógłby stanowić podstawę takiej zmiany.

Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...], na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2c p.g.i.k. oraz art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1526) organ I instancji odmówił aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków m. P. w obrębie Nr [...] "[...] " w zakresie: zmiany danych ewidencyjnych oraz konturu budynków: mieszkalnego (numer ewidencyjny [...]) i garażu (numer ewidencyjny [...]) na jeden budynek mieszkalny oraz zmiany funkcji samodzielnego budynku transportu (numer ewidencyjny [...]) na funkcję mieszkalną.

Po rozpoznaniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia, organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2024 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolejno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 maja 2025 r., sygn. VII SA/Wa 111/25 uchylił zaskarżoną decyzję i wskazał, żeby organ II instancji dokonał szczegółowej analizy parametrów powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego o numerze ewidencyjnym [...] oraz jego kubatury, a także wskazał na konieczność zweryfikowania poprawności zaewidencjonowania budynku zlokalizowanego na granicy działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] (nr [...]) jako budynku garażowego. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 5 sierpnia 2025 r.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2025 r., znak: [...]utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2024 r., znak: [...]. W uzasadnieniu wskazano, że zasady prowadzenia oraz aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (zwanej dalej "egib") określają przepisy p.g.i.k.. W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy, egib to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zgodnie z art. 7d pkt 1 ww. ustawy, utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, jest zadaniem starostów. W niniejszej sprawie w 2003 r. w bazie egib w zakresie działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] "[...] " o powierzchni 0.0931 ha stanowiącej tereny mieszkaniowe B, na podstawie operatu technicznego "z modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali" nr [...] (archiwalny nr [...]), zostały ujawnione trzy budynki murowane, których budowy zakończyły się w 1972 r., tj. budynek 1, wykazany jako mieszkalny o powierzchni zabudowy 70.0 m2 (nr [...]); budynek 2, jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 32.5 m2 (nr [...]) oraz budynek 3, także jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 42.3 m2 (nr [...]).

Powyższe dane aktualnie wykazane są także w bazie egib. Skarżący kwestionuje zaś poprawność danych ujawnionych w bazie egib dotyczących funkcji użytkowej dwóch budynków zakwalifikowanych jako garażowe (nr [...] i nr [...]) wskazując, iż w rzeczywistości pełnią one funkcję mieszkalną oraz podnosi, że wbrew aktualnemu stanowi ewidencyjnemu budynek nr [...] (przylegający do budynku nr [...]) stanowi integralną część budynku mieszkalnego nr [...], tworząc z nim jednolitą bryłę i kontur ewidencyjny.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, co następuje. Na mapie sytuacyjnej z 1971 r. w skali 1:1000 został wykazany budynek mieszkalny dwukondygnacyjny w budowie o powierzchni zabudowy ok. 70 m2 oraz budynek gospodarczy zlokalizowany na granicy z działkami nr [...] i nr [...] o powierzchni zabudowy ok. 42 m2. Na mapie zasadniczej z 1985 r. w skali 1:500, został wykazany budynek mieszkalny dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy ok. 70 m2 oraz budynek gospodarczy zlokalizowany na granicy z działkami nr [...] i nr [...] o powierzchni zabudowy ok. 42 m2. Na mapie ewidencyjnej z 1993 r. w skali 1:1000 zostały wykazane budynki, o których mowa powyżej wraz z użytkiem B - tereny mieszkaniowe.

Natomiast na mapie ewidencyjnej z 2003 r. w skali 1:1000 zostały wykazane trzy budynki, tj. mieszkalny dwukondygnacyjny o powierzchni zabudowy ok. 70 m2, budynek transportu i łączności o powierzchni zabudowy ok. 32 m2 przylegający północną ścianą do ww. budynku mieszkalnego oraz budynek transportu i łączności zlokalizowany na granicy z działkami nr [...] i nr [...] o powierzchni zabudowy ok. 42 m2 wraz z użytkiem B. Powyżej przedstawione dokumenty jednoznacznie wskazują, że w zakresie przedmiotowej działki nr [...], najpierw wykazywany był tylko budynek mieszkalny wraz z budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami nr [...] i [...], a od 2003 r. został ujawniony kolejny trzeci budynek, przylegający ścianą północną do budynku mieszkalnego.

Z uwagi na brak dokumentacji architektoniczno-budowlanej dotyczącej decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] sierpnia 1968 r., znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i garażu, nie można jednoznacznie stwierdzić czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany. Decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] znak [...] z dnia [...] października 1999 r. dotycząca zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dotyczyła zaś ganku projektowanej powierzchni zabudowy 13.60 m2, nie garażu (nr [...]). Ww. decyzja została następnie zmieniona decyzją Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., znak: [...] – poprzez zaprojektowanie nad tarasem pomieszczenia garderoby (wykonanie nadbudowy nad tarasem).

Powyższe oraz pozostałe dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują, że w 1968 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i garażu o powierzchni zabudowy 20.90 m2. W aktach sprawy brak jest jednak dokumentacji architektoniczno-budowlanej pozwalającej jednoznacznie ustalić, czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego, czy też był projektowany jako samodzielny obiekt budowlany. Na materiałach kartograficznych z lat 1971-1993 na przedmiotowej działce wykazany był budynek o powierzchni ok 70 m2.

Z kolei z decyzji z 1999 r. wynika, że budynek mieszkalny posiadał powierzchnię zabudowy 72.8 m2, a więc został wybudowany na podstawie ww. pozwolenia, lecz bez realizacji garażu i z pewnym odstępstwem od projektowanej powierzchni. Natomiast w decyzji z 2000 r. wskazano łączną powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącą 86.40 m2 (suma 72.8 m2 i 13.60 m2). Powyższe okoliczności nie potwierdzają jednak, aby budynek nr [...], przylegający do budynku nr [...], stanowił integralną część budynku nr [...] i tworzył z nim jednolitą bryłę. Aktualnie w bazie egib powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 70.0 m2, wykazany jest także m.in. budynek transportu i łączności będący garażem o powierzchni zabudowy 32.5 m2, przylegający północną ścianą do ww. budynku mieszkalnego. Powyższe oraz fakt, że wykazywany na mapach geodezyjnych na przestrzeni lat kontur budynku mieszkalnego wraz z jego powierzchniami zabudowy wynoszącymi ok. 70 m2, czyli zbieżnie z tym co jest aktualnie wykazane w bazie egib, dowodzi, że budynek transportu i łączności o nr [...] stanowiący garaż, nie wchodził w jego kontur (obrys), a tym samym nie stanowił integralnej części budynku mieszkalnego o nr [...].

Organ wskazał, że w bazie egib do momentu wprowadzenia zmian wynikających z operatu z modernizacji nr P.1462.2003.253 budynek transportu i łączności, którego włączenia w kontur budynku mieszkalnego żąda skarżący, nie był ujawniony w tej bazie. Niemniej, wykonawca modernizacji, w stanie faktycznym stwierdził w terenie istnienie budynku transportu i łączności, przylegającego ścianą od strony północnej do budynku mieszkalnego, co obligowało go do ujawnienia tego budynku w bazie egib. Powyższe wyklucza błędy podczas przeprowadzonej modernizacji w zakresie ujawnienia ww. budynków. Zauważono kolejno, że podstawą do dokonania zmian w egib, w sytuacji budynku już wybudowanego może być zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania, co do którego właściwy organ nie wniesienie sprzeciwu w trybie art. 71 ustawy Prawo budowlane.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego organ I instancji zasadnie odmówił aktualizacji egib w przedmiotowym zakresie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2025 r., znak: [...] złożył D. B., zarzucając zaskarżonej decyzji:

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7, 8, 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi, pomimo iż dokument ten ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co przejawia się w: nieprzeprowadzeniu przez organ szczegółowej analizy parametrów powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego o numerze ewidencyjnym [...] oraz jego kubatury, mimo zaleceń Sądu w tym zakresie;

organ nie odniósł się do faktu ujawnienia na mapach jednolitej bryły i konturu budynku [...] z budynkiem [...] aż do roku 2003, kiedy to na mapie pojawiły się obrysy dwóch połączonych budynków, a nadto niesłusznym przyjęciu, że do daty 2003r. Garaż nie był uwidoczniony na mapach bowiem nie istniał co sprzeczne jest ze zgromadzonym materiałem dowodowym i stanem faktycznym;

niesłusznym ustaleniu, iż decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000r. zatwierdzająca projekt zamienny pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego dotyczyła jedynie jednego z budynków usytuowanych na działce tj. budynku mieszkalnego o zabudowie 86,40 m2 podczas gdy z decyzji tej wprost wynika, że dotyczy ona budynku po zamianie: powierzchnia zabudowy 86,40 m2, powierzchnia użytkowa 115,80 m2, kubatura 504,00 m2, a zatem jednoznacznie wskazuje na fakt, iż chodzi o jeden budynek scalony (budynek mieszkalny i garaż), który przed datą modernizacji w 2003 r. stanowił jedną całość z budynkiem garażowym i funkcjonował jako budynek mieszkalny w jednym obrysie; a która to okoliczność została pominięta przez organ i niewyjaśniona, braku wskazania przyczyn dla jakich organ uznał, że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [...] z dnia [...] sierpnia 1968 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i garażu, której integralną częścią był zatwierdzony projekt domku jednorodzinnego z dobudową garażu o powierzchni zabudowy 80.69 m2 i 20.90 m2 jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że oba budynki winny funkcjonować jako jeden budynek scalony, w sytuacji gdy przemawia za tym sposób połączenia budynków, jaki istnieje na nieruchomości od chwili jej pobudowania, zaś na mapie budynków znajdujących się w zasobach gminy budynek ten funkcjonował do 2003r. w jednym obrysie;

braku wskazania na jakiej podstawie organ uznał, że budynek mieszkalny oznaczony nr ewidencyjnym [...] oraz garaż oznaczony nr ewidencyjnym [...] stanowią dwa odrębne budynki, zaś budynek o nr ewidencyjnym [...] stanowi budynek transportu, w sytuacji gdy jest to sprzeczne z przedłożonymi dokumentami, oględzinami nieruchomości, przede wszystkim zaś z przepisami prawa a nadto stanowisko to przeczy decyzji nr 464/200, a nadto w przypadku budynku o nr ew. [...] na faktyczny stan wykorzystywania budynku i jego użytkowania.

naruszenie § 102 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022, poz. 1225) poprzez zakwalifikowanie budynku o nr ewidencyjnym nr [...] jako samodzielnego garażu, w sytuacji gdy z godnie z tym przepisem wysokość garażu dla samochodu osobowego winna wynosić co najmniej 2,2 m a wjazd/wrota garażowe winny mieć co najmniej 2,3 m szerokości, podczas gdy w rzeczywistości wielkości te wynoszą odpowiednio 193 cm i 182 cm;

naruszeniu § 70 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w stosunku do nachylenia pochylni dla samochodów w garażach indywidualnych poprzez dokonanie przez organ ustalenia, że budynek [...], stanowi garaż mimo niespełnienia tego warunku;

naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych poprzez:

sprzeczność ustaleń organu z przepisami definiującymi warunki wyodrębnienia budynków, które to przepisy wprost wskazują cechy budynków samodzielnych w budynkach połączonych, których to cech nie posiada budynek mieszkalny i garażowy odwołującego - brak ściany przeciwpożarowej, własnych wejść, odrębnych wydzielonych instalacji i oddzielne wykorzystywanie, a nadto połączenie tych dwóch przestrzeni dwoma otworami, co wyklucza ich odrębność;

sprzeczność ustaleń organu z przepisami definiującymi budynki mieszkalne, poprzez zdefiniowanie budynku, w którym 60% powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych jako budynku transportu.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez usunięcie błędów w operacie geodezyjnym P.1462.2003.253 w zakresie ewidencji poprzez wprowadzenie ich oznaczeń zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym - istniejącym przed datą opracowania ww. operatu.

ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi i instancji do ponownego rozpoznania.

na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący rozwinął podnoszone zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2025 r., znak: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz.143, dalej także jako "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem - w ocenie Sądu- zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Nr 220/2025 z dnia 20 listopada 2025r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2024 r w sprawie odmowy dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynków usytuowanych na działce ew. nr [...], położonej w m. P. w obrębie nr [...] "[...] ".

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że wpis w ewidencji ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Techniczny charakter ewidencji powoduje natomiast, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów. Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego, lecz jedynie odzwierciadlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny (wyrok NSA z 27 września 2023 r., I OSK 270/22).

Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b Prawa geodezyjnego, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek oraz następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1. 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
2. a) przepisów prawa,
3. b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
4. c) materiałów zasobu,
5. d) wykrycia błędnych informacji;
6. 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1. 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
2. a) przepisów prawa,
3. b) wpisów w księgach wieczystych,
4. c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
5. d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
6. e) aktów notarialnych,
7. f) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
8. g) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
9. h) wpisów w innych rejestrach publicznych,
10. j) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
11. 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego).

Wnioskiem z dnia 19 października 2023 r. D. B. zwrócił się do Prezydenta o dokonanie zmian w ewidencji, odnoszących się do działki ewidencyjnej nr [...], położonej w m. P. w obrębie nr [...] "[...] ", polegających na:

(-) włączeniu budynku transportu i łączności (numer ewidencyjny [...]) do istniejącego budynku mieszkalnego (numer ewidencyjny [...]) z uwagi na fakt, że stanowią one jeden budynek, (-) zmianie funkcji istniejącego trzeciego budynku (numer ewidencyjny [...]) oznaczonego jako transportu i łączności na budynek mieszkalny.

Skarżący wskazał, iż w wyniku działań modernizacyjnych istniejący na jego działce budynek mieszkalny został bezprawnie podzielony na dwa budynki, tj. budynek mieszkalny (numer ewidencyjny [...]) oraz budynek transportu i łączności (numer ewidencyjny [...] ]), a także błędnie zmieniono funkcję budynku zlokalizowanego na granicy działek nr [...] i nr [...] na budynek transportu i łączności (numer ewidencyjny [...]).

Aktualny stan ewidencyjny działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 931 m2, stanowiącej tereny mieszkaniowe B) został ujawniony na podstawie operatu technicznego "z modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali" nr [...] (archiwalny nr [...]).

W wyniku powyższego w ewidencji ujawnione zostały trzy budynki murowane, których budowy zakończyły się w 1972 r., tj.:

1. 1) budynek 1, wykazany jako mieszkalny o powierzchni zabudowy 70.0 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]);
2. 2) budynek 2, jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 32.5 m2 (obecny numer ewidencyjny [...])
3. 3) budynek 3, także jako transportu i łączności (garaż) o powierzchni zabudowy 42.3 m2 (obecny numer ewidencyjny [...]);

Analiza pozyskanych map sporządzonych w przestrzeni lat dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka (mapa sytuacyjna z 1971 r., mapa zasadnicza z 1985 r., mapa ewidencyjna z 1993 r., mapa ewidencyjna z 2003 r.), prowadzi do wniosku, iż: (-) do 2003 r. na mapach tych wykazywano tylko budynek mieszkalny wraz z budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami nr [...] i [...], (-) od 2003 r. ujawniony pozostaje również kolejny, trzeci budynek, przylegający ścianą północną do budynku mieszkalnego.

W toku postępowania organy zgromadziły dokumentacje budowlaną dotyczącą budynku, w ocenie skarżącego stanowiącego niepodzielną część budynku nr ew. [...] tj.:

1. 1) decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [ [...] z dnia [...] sierpnia 1968 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego i garażu, której integralną częścią byt zatwierdzony projekt domku jednorodzinnego z dobudową garażu o powierzchni zabudowy 80,69 m2 i 20,90 m2 (tom l, karta akt nr 16-21); z uwagi na brak dokumentacji architektoniczno -budowlanej, nie można jednoznacznie stwierdzić czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany;
2. 2) decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. znak [...] z dnia [...] grudnia 1970 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego piętrowego (tom Il, karta akt nr 52-53), brak informacji o powierzchni zabudowy tego obiektu budowlanego;
3. 3) decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] września 1999 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji dotyczącej dobudowy ganku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z załącznikiem graficznym (tom l, karta akt nr 104-106);
4. 4) decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] października 1999 r., dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o powierzchni zabudowy 13,60 m2, na podstawie projektu architektoniczno - budowlanego opracowanego przez skarżącego, (tom l, karta akt nr 22-23). Zgodnie z treścią ww. projektu technicznego z dnia 19 września 1999 r., rozbudowa polegała na dobudowie do wschodniej ściany istniejącego budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 72,8 m2 ganku o projektowanej powierzchni zabudowy 13.60 m2 (a nie garażu);
5. 5) decyzja Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. zmieniającej ww. decyzję nr [...] z dnia [...] października 1999 r. w części dotyczącej projektu architektoniczno - budowlanego i zatwierdzającej projekt zamienny budynku o powierzchni zabudowy 86,40 m2, opracowany przez Skarżącego (tom l, karta akt nr 24). Zgodnie z treścią projektu zamiennego, zakres zmian obejmował wykonanie nadbudowy nad tarasem. Przy czym rzuty fundamentów i parteru pozostały bez zmian.

Analiza zgromadzonego materiału wykazała, że w 1968 r. została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy 80,69 m2 i garażu o powierzchni zabudowy 20,90 m2, zaś w aktach sprawy brak jest dokumentacji architektoniczno – budowlanej, pozwalającej jednoznacznie stwierdzić, czy garaż miał stanowić integralną część budynku mieszkalnego czy samodzielny obiekt budowlany. Z decyzji z 1999 r. wynika, że budynek mieszkalny posiadał powierzchnię zabudowy 72,8 m2, a więc został on wybudowany na podstawie ww. pozwolenia, bez budowy garażu i odbiegając nieco od projektowanej powierzchni. W decyzji z 2000 r. wskazano łączną powierzchnię zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącą 86,40 m2 (suma 72.8 m2 i 13.60 m2), co wynika z treści projektu architektoniczno – budowlane, w którym jednoznacznie zostało wskazane, ze zakres zmian dotyczył wykonania nadbudowy nad tarasem, przy jednoczesnym braku zmian w zakresie dokumentacji wykonanej na potrzeby wydania ww. decyzji z 1999 r., tj. pozostawiono bez zmian rzuty fundamentów i parteru, a więc zmianie nie uległa powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego i ganku.

Aktualnie w ewidencji powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 70,0 m2 i wykazany jest także m.in. budynek transportu i łączności będący garażem o powierzchni zabudowy 32,5 m2, przylegający północną ścianą do ww. budynku mieszkalnego.

W ocenie organów dowody zgromadzone w aktach sprawy dowodzą, że budynek transportu i łączności o numerze edycyjnym [...] stanowiący garaż, nie wchodził kontur (obrys), budynku mieszkalnego, a tym samym nie stanowił integralnej części budynku mieszkalnego o numerze ewidencyjnym [...].

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2024 r., wydaną na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), dalej "p.g.k.", odmówił dokonania żądanej aktualizacji danych ewidencyjnych.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją Nr 195/2024 z dnia 30 października 2024r., utrzymał mocy rozstrzygniecie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 maja 2025 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 111/25, uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na uchybienia organów oraz wskazując na wiążące wytyczne dla organu ponownie rozpoznającego sprawę.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania, wyrażona przez Sąd w powyższej sprawie na podstawie art. 153 p.p.s.a. wiązała organ przy wydawaniu kolejnej decyzji w sprawie niniejszej. Zgodnie z art. 153 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie.

W konsekwencji, przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Dodać należy, iż przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

Uwzględniając skargę wyrokiem z 29 maja 2025 r., Sąd wskazał, że rozpatrując odwołanie Skarżącego od decyzji organu I instancji, odmawiającej uwzględnienia wniosku Skarżącego o zaktualizowanie informacji w ewidencji, organ odwoławczy nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu organ skoncentrował się wyłącznie na wskazanej w decyzji z 2000 r. powierzchni zabudowy budynku mieszkalnego i ganku wynoszącej 86,40 m2 (suma 72, m2 i 13,60 m2), jako wykluczającej przyjęcie, iż organ budowlany traktował przedmiotowe budynki łącznie. Uznać natomiast należy, iż pełna ocena tego zagadnienia winna objąć także analizę przywołanych przez Skarżącego parametrów powierzchni użytkowej budynku i kubatury (aczkolwiek Sąd nie przesądza obecnie w żadnym zakresie wyniku tych ustaleń).

Realizując powyższe wytyczne, organ odwoławczy dokonał szczegółowej analizy parametrów powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego o nr ew. [...] oraz jego kubatury, wskazując, że z treści decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2000r. wynika, że powierzchnia użytkowa budynku po zmianie będzie wynosiła 115,80 m2, a kubatura 504 m3. Należy powtórzyć za organem, że zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego (obowiązującego w dniu wydania decyzji 2000r.), pole powierzchni użytkowej lokalu i pomieszczeń przynależnych do lokalu ustalało się zgodnie z zasadami określonymi w art. 2 ust 1 pkt 7 i ust 2 ustawy z 21 czerwca 2001r o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U z 2020r., poz.611 ze zm.), zgodnie z którym przez powierzchnię użytkową lokalu – należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału.

Przy czym obmiaru powierzchni użytkowej lokalu, o której mowa w ust. 1 pkt 7, dokonuje się w świetle wyprawionych ścian. Powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m należy zaliczać do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m – w 50%, o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie. Pozostałe zasady obliczania powierzchni należy przyjmować zgodnie z Polską Normą odpowiednią do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie.

Stąd nieuzasadnione twierdzenia skarżącego, że do powierzchni budynku nr ew. [...] nie wliczono powierzchni użytkowych nieprzekraczających 2,2 m wysokości, gdyż wysokość budynku nr ew. [...] wynosi 1,93 m.

Przy czym słusznie organ podnosi, że w egib nie wykazuje się danych dotyczących powierzchni użytkowych budynków oraz nie wykazuje się ich kubatury, natomiast wykazuje się pole powierzchni zabudowy budynku, obliczone na podstawie prostokątnego rzutu na płaszczyznę poziomą zewnętrznych ścian zewnętrznych kondygnacji przyziemnej budynku. Tymczasem powierzchnię pomieszczeń o wysokości 1,93 m należało zaliczyć w 50% do powierzchni użytkowej budynku, co nie miało miejsca w przypadku budynku mieszkalnego.

Z tych względów analiza wskazanej wyżej decyzji z 27 czerwca 2000r. nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że budynki nr ew. [...] i nr [...] zostały przez organ budowlany potraktowane jako jeden scalony budynek. Zasadnie więc twórca modernizacji nr P.1462.2003.253 przyjął, że budynek nr ew. [...] nie stanowi integralnej części budynku mieszkalnego nr ew. [...]., wobec braku wspólnego obrysu obu budynków jako jednego w jakiejkolwiek dokumentacji budowlanej.

Natomiast ujawnienie budynku transportu i łączności podczas prac związanych z wykonaniem operatu technicznego obligowało wykonawcę modernizacji do wykazania tego budynku w bazie egib.

Należy także wskazać, że przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: p.g.k.) przewiduje z urzędu aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Natomiast § 29a rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. (t.j.Dz.U. z 2024 r. poz. 219, dalej jako rozporządzenie) stanowi, że aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1. 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub ze stanem prawnym oraz z obowiązującymi standardami technicznymi;
2. 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;
3. 3) wyeliminowania danych błędnych.
4. 2. Przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym zawarty w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit d p.g.k. zwrot "wykrycie błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego (por. wyroki: WSA w Rzeszowie z 17.07.2014 r., sygn. akt II SA/Rz 158/14, Lex nr 1490690, WSA w Białymstoku z 13.10.2015 r., II SA/Bk 453/15, Lex nr 1940830). Podkreśla się, że w pojęciu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2025 r., I OSK 834/22 uznał: "Czym innym jest jednak prostowanie błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a czym innym merytoryczne ustalanie przez organ prowadzący ewidencję m.in. przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami.

Podkreślić trzeba, iż postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, czy jej część, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Dokonuje się jej niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych".

Przy czym błędne wpisy w ewidencji gruntów i budynków to takie, które obarczone są wadliwością wynikającą z rozbieżności treści dokonanej czynności z dowodem stanowiącym jego podstawę. Źródłem błędnej informacji ujawnionej w operacie ewidencyjnym może być sama czynność techniczna wpisu lub dokument, na podstawie którego dokonano ujawnienia błędnej informacji. Jeżeli zatem wykryty błąd jest wynikiem wyłącznie czynności technicznej, to w zaistniałej sytuacji organ rejestrowy zobligowany jest do jego skorygowania w drodze własnej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d w zw. z ust. 2b pkt 2 p.g.k. Usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów danych wykazanych w katastrze nieruchomości odbywać się powinno w trybie określonym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, pod warunkiem jednak, że czynności te dotyczą danych przedmiotowych i zgodne są ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie samodzielnie tworzyć.

Zawarty w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k. zwrot "wykrycie błędnych informacji" oznacza błąd oczywisty, tj. taki, który nie wymaga szczegółowego postępowania dowodowego. W orzecznictwie zwraca się także uwagę na niedopuszczalność mieszania ustalonych w art. 24 ust. 2a p.g.k. trybów postępowania przy aktualizacji danych ewidencyjnych. Przeprowadzenie przez organ rejestrowy działań restytucyjnych w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d p.g.k. dopuszczalne jest tylko wówczas, gdy w ewidencji gruntów i budynków dokonano wpisu wadliwie odzwierciedlającego dane uwidocznione w dokumentach źródłowych stanowiących część operatu ewidencyjnego lub państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Aktualizacja ewidencji gruntów polegająca na usunięciu błędnych informacji sprowadza się więc do ponownego ujawnienia danych ewidencyjnych na podstawie dokumentu źródłowego (archiwalnego) w celu konwalidacji wadliwości poprzednio dokonanego wpisu.

W sytuacji natomiast, kiedy podważana jest treść dokumentu (np. aktu notarialnego, decyzji administracyjnej), na podstawie którego dokonano wpisów w operacie ewidencyjnym, niezbędne jest wytworzenie aktualnego i poprawnego w swej treści dokumentu, który będzie podstawą nowego wpisu, korygującego wpis poprzedni, oparty na wadliwym źródle danych ewidencyjnych. W takiej sytuacji podstawą aktualizacji danych ewidencyjnych powinien być nowo wytworzony przez właściwy organ dokument (aktualny i poprawny) stanowiący źródło danych ewidencyjnych.

W ocenie Sądu wykazywany przez skarżącego błąd, który nastąpił w trakcie modernizacji egib w 2003r., nie może być zakwalifikowany jako oczywisty i wynikający z rozbieżności treści dokonanej czynności z dowodem stanowiącym jego podstawę.

Wskazać trzeba, że tryb postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24a p.g.k, w myśl którego starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (art. 24a ust. 1 p.g.k.). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (art. 24a ust. 2 p.g.k.). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 3 p.g.k.). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 4 p.g.k.). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (art. 24a ust. 5 p.g.k.).

Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 6 p.g.k.). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (art. 24a ust. 7 p.g.k.). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.

Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (art. 24a ust. 8 p.g.k.). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 p.g.k.). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 p.g.k.).

Podkreślić trzeba, że skarżący z trybu tego nie skorzystał, domagając się aktualizacji danych ujawnionych w egib, choć jego żądanie nie znajduje usprawiedliwienia prawnego.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z § 46 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), obowiązującego w dacie modernizacji ewidencji gruntów w 2003 r.- dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 ust 2. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.

Nie ulega wątpliwości, że w zakresie sposobu użytkowania budynku, a więc jego funkcji jedynym uprawnionym podmiotem do wytworzenia właściwej dokumentacji mogącej stanowić podstawę aktualizacji w egib, ze względu na ustawowe kompetencje były organy administracji publicznej z zakresu budownictwa. Każda bowiem zmiana sposobu użytkowania budynku, a więc jego przeznaczenia czy funkcji wymaga akceptacji organu architektoniczno-budowlanego w formie pozwolenia na zmianie sposobu użytkowania lub nie wniesienia sprzeciwu w przypadku zgłoszenia (w zależności od obowiązującego stanu prawnego).

Kwestia ta dotycząca zmiany funkcji istniejącego trzeciego budynku – nr ew. [...] oznaczonego jako transportu i łączności na budynek mieszkalny była przedmiotem oceny tutejszego, który prawomocnym wyrokiem w sprawie VII SA/Wa 111/25 przesądził, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądań skarżącego o zaewidencjonowanie przedmiotowego budynku jako mieszkalnego, wobec braku dokumentacji architektoniczno-budowlanej potwierdzającej zmianę sposobu użytkowania budynku nr ew. [...].

Tym niemniej w ocenie Sądu, orzekającego w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 111/25, nie została wyjaśniona przez organy kwestionowana przez skarżącego kwestia prawidłowości wpisania do ewidencji w 2003r. garażowej funkcji przedmiotowego budynku, bowiem urzędowa dokumentacja budowlana kwalifikowała ten obiekt jako budynek garażowy, a nie gospodarczy.

Realizując wytyczne Sądu w tym zakresie organ odwoławczy ponownie przywołał decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] września 2000r. dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie zmiany konstrukcji dachu na istniejącym budynku gospodarczym zlokalizowanym na granicy z działkami ew. nr [...] i [...]. W projekcie budowlanym (autorstwa skarżącego) wskazano, że " budynek jest przeznaczony wyłącznie na cele gospodarcze (garaż i pomieszczenie gospodarczo-magazynowe).

Wyjaśnić trzeba za organem, że jeszcze przed dokonaniem modernizacji egib w 2003r., na działce nr ew. [...] wykazano użytek B. Słusznie organ przywołał przepisy Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r., Nr 38, poz. 454), obowiązujące w dacie wykonania modernizacji.

Zgodnie z § 65 powyższego rozp. budynki dzieli się na następujące rodzaje:

1. 1) budynki mieszkalne,
2. 2) budynki przemysłowe,
3. 3) budynki transportu i łączności,
4. 4) budynki handlowo-usługowe,
5. 5) zbiorniki, silosy i budynki magazynowe,
6. 6) budynki biurowe,
7. 7) budynki szpitali i zakładów opieki medycznej,
8. 8) budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe,
9. 9) budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa,
10. 10) inne budynki niemieszkalne.

Przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej.

Na aprobatę zasługuje stanowisko organu wskazujące, że dla użytku B – tereny mieszkaniowe, nie było prawnej możliwości zakwalifikowania budynku nr ew. [...] jako gospodarczego, bowiem ta funkcja zarezerwowana była dla gruntów rolnych, zaś najbliżej rzeczywistej funkcji tego obiektu był budynek transportu i łączności w ramach którego urzeczywistniała się funkcja garażowa deklarowana przez skarżącego. Z tych względów nie można uznać za wadliwe ujawnienie w egib funkcji budynku nr ew. [...] jako budynku transportu i łączności, na podstawie modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków i lokali – operat techniczny nr P.1462.2003.253.

Mając powyższe na uwadze. W ocenie Sądu, orzekający organ administracji, realizując wytyczne Sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a. dokonał szczegółowej analizy dostępnej i zgromadzonej dokumentacji pod kątem obowiązujących przepisów p.g.k i rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a także szczegółowo przeanalizował miarodajne dla sprawy dokumenty, z których wyciągnął celne wnioski. Przedstawione wyżej rozważania stanowią ustosunkowanie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za nietrafne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, o czym orzekł w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r., poz. 143).