Uzasadnienie
W dniu 23 listopada 2015r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy M. W. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że jest to jedyny stały dochód jaki otrzymuje. Podał, że posiada ½ bliźniaka o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha (nieużytki) oraz las –[...] k. [...]. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada kredyty i karty kredytowe, jest zadłużony na kwotę ponad 100.000,00 złotych.
Pismem z dnia 15 stycznia 2016r wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wskazanych w ww. piśmie danych oraz nadesłanie wyciągów z konta bankowego wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 15 lutego 2016r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że ponosi następujące wydatki związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za prąd ok. 280,00 złotych, opłatę za gaz zimą ok. 500,00 złotych, podatek od nieruchomości 524,00 złotych rocznie, miesięcznie 43,00 złotych, opłatę za telefon, internet, telewizję w wysokości 91,98 złotych miesięcznie. Po podsumowaniu wskazał, że wydatki te wynoszą 915,00 złotych miesięcznie. Na codzienne utrzymanie wnioskodawca oświadczył, że stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych, czyli 300,00 złotych miesięcznie po doliczeniu wydatków na zakup lekarstw 500,00 złotych.
Odnośnie kredytów wnioskodawca wyjaśnił, że zaciągnął je na spłatę poprzednich oraz kart kredytowych. Podał, że kredyty zaciągnął na utrzymanie domu, pomoc córce studentce oraz utrzymanie swojej rodziny. Kwota zaciągniętego kredytu wynosi 100 000,00 złotych. W załączeniu do pisma załączył harmonogramy spłat kredytów. Wnioskodawca w piśmie wyjaśniającym wskazał, że obecnie pracuje jedynie syn, który opłaca jego rachunki za telefon i telewizor. Dodał, że jest on początkującym inżynierem budownictwa i sam ponosi koszty utrzymania w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że jest prawnikiem bez aplikacji i jego praca polega na pisaniu własnych pism procesowych. Oświadczył, że oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych przychodów. Ma problemy zdrowotne. W roku bieżącym nie otrzymał żadnych zleceń. Wnioskodawca podał także, że posiada samochód osobowy marki Łada Samara z 1990r.wymagający remontu. Używa go tylko na wyjazdy do sklepu po zakupy, tankuje dwa razy do roku po 100,00 złotych. Wnioskodawca poinformował, że konto bankowe w [...] służy jedynie do spłaty kredytów oraz pobierania nowych na spłatę poprzednich.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r. starszy referendarz sądowy odmówił M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego uznając, że nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw.
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Pismem z dnia 10 grudnia 2016r. (data wpływu do Sądu 15 grudnia 2016r.) wnioskodawca złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Pismem z dnia 8 lutego 2017r. przesłano wnioskodawcy formularz PPF celem jego uzupełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Jednocześnie ww. piśmie pouczono wnioskodawcę o właściwym wypełnieniu formularza i wskazaniu dokładnych danych o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach.
W dniu 7 marca 2017r. wpłynął do Sądu uzupełniony formularz wniosku PPF M. W. Z ww. wniosku wynika, że wnioskodawca zamieszkuje samotnie. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 1017,00 złotych miesięcznie. Podał, że posiada ½ bliźniaka o pow. 120 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 1,13 ha (nieużytki) oraz las –[...] k. [...]. Poza wskazanym wyżej majątkiem oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5000 złotych. Wnioskodawca podał, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu w wysokości około 1500,00 złotych i około 100 złotych miesięcznie na lekarstwa. W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że jego sytuacja materialna jest tragiczna i nie pozwala mu na opłacanie kosztów postępowania administracyjnego.
Postanowieniem z dnia 17 maja 2017r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany własnego postanowienia z dnia 16 marca 2016r. odmawiającego M.W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Od powyższego postanowienia sprzeciw wniósł M. W. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu do dalszego prowadzenia sprawy.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 246 § 1 w związku z art. 257 oraz art. 258 § 2 pkt 6 p.p.s.a poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie i pominięcie załączonych dowodów w sprawie. Wskazał, że ponosi następujące koszty na utrzymanie domu tj. opłatę za prąd średnio 280,00 złotych/m-c, opłatę za gaz średnio zimą 500,00 złotych/m-c, podatek od nieruchomości 43,00 złotych/m-c, opłatę za telefon, internet, telewizję 91,98 złotych/m-c. Po podsumowaniu wskazał, że w sumie wynoszą one 915,00 złotych. Wskazał, że kredyty zaciągnął na spłatę poprzednich kredytów oraz kart kredytowych. Kwota zaciągniętego kredytu wynosi ok. 100 000 złotych. Podał, że "wyciągi bankowe w załączeniu" oraz harmonogramy spłat kredytu, jednak do sprzeciwu ich nie załączył. W załączeniu do sprzeciwu zostało załączone wyłącznie pokwitowanie emerytury za rok 2017r.
Ponadto wnioskodawca wskazał, że na codzienne utrzymanie stara się nie wydawać więcej niż 10,00 złotych dziennie tj. 300,00 złotych miesięcznie, a po doliczeniu wydatków na leki 500,00 złotych. Oświadczył, że w roku bieżącym nie otrzymuje żadnych zleceń. Działalność gospodarcza została zawieszona z dniem 31 października 2016r. Oprócz emerytury nie uzyskuje żadnych przychodów. Ma problemy zdrowotne. Konto bankowe w [... służy jedynie do spłaty kredytów i pobierania nowych na spłatę poprzednich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a).
Na wstępie należy podkreślić, że słusznie referendarz zauważył przede wszystkim, że wniosek z dnia 7 marca 2017r. (data wpływu do Sądu) jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 16 marca 2016r.
po rozpoznaniu wcześniejszego wniosku, starszy referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 746/16, LEX nr 1502259).
Zgodzić się należy z referendarzem, że w kolejnym wniosku wnioskodawca nie wskazał na zmianę swojej sytuacji materialnej, ani nie wykazał żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z dnia 16 marca 2016r.
Okoliczności, które wskazuje wnioskodawca w kolejnym wniosku są zasadniczo zbieżne z tymi, które podnosił już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wskazał żadnych zmian w zakresie posiadanego majątku, stanu rodzinnego czy uzyskiwanego dochodu. Ponadto wskazać należy, iż treść wskazanych danych w sprzeciwie jest także tożsama z uprzednio wskazywanymi danymi przez wnioskodawcę (poza informacją, że zawiesił działalność gospodarczą z dniem 31 października 2016r.)
Z pierwszego wniosku wynika, że wnioskodawca na bieżące opłaty i utrzymanie ponosi koszty ok. 1323 złotych z kolejnego wniosku wynika, że deklarowane miesięczne wydatki wynoszą ok. 1600 złotych. W sprzeciwie natomiast wnioskodawca, wskazuje nieznacznie mniejsze, niż we wniosku z dnia 7 marca 2017r. wydatki z własnym utrzymaniem ponosi w wysokości ok. 915,00 złotych plus ok. 500 złotych w okresie zimowym opłatę za prąd. Zatem ponoszone wydatki różnią się, okoliczność ta oraz powyższy fakt wskazany w sprzeciwie jednak nie wpływają na zmianę postanowienia z dnia 16 marca 2016r.
Przede wszystkim wskazać należy, iż wnioskodawca w ponownie złożonym wniosku pominął zupełnie kwestię zaciągniętych kredytów. W sprzeciwie podaje, że posiada kredyty na spłatę poprzednich kredytów oraz kart kredytowych, jest zadłużony na kwotę 100.000 złotych. Zarówno w ponownym wniosku jak i sprzeciwie brak dokładnych wyjaśnień w tym zakresie w szczególności, czy spłaca obecnie zadłużenie, jeśli tak to w jakiej wysokości miesięcznie. Z załączonych do pisma z dnia 9 lutego 2016r. harmonogramów spłat kredytów wynika, że zobowiązany jest jeszcze spłacać zadłużenie. Wnioskodawca wprawdzie w sprzeciwie podaje, że załącza wyciągi bankowe oraz harmonogramy spłat kredytu, jednakże dokumenty takie nie zostały załączone.
Ponadto, nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących, że zalegał ze spłatą kredytów czy też bieżących rachunków. W istocie wnioskodawca nadal nie wykazał, w sposób dostateczny, że zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Pozostają aktualne wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej i źródeł finansowania bieżących wydatków i spłaty kredytów.
Skoro skarżący nie przedstawia pełnych informacji niezbędnych do oceny jego aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, to okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie uległy zmianie od daty wydania poprzedniego postanowienia.
W tym stanie rzeczy sprzeciw nie mógł zostać uwzględniony. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 257 i art. 258 § 2 pkt 6 są niezrozumiałe bowiem referendarz nie wydawał zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 165 w zw. art. 246 § 1 pkt 1 i 260 § 1 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.