Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. [...], na podstawie art. 59 § 2 kpa, po rozpatrzeniu wniosku A. S. - odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta T. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 Kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności jest zatem spełnienie łącznie przesłanek: wniesienia prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Organ dodał, że na zainteresowanym ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających zachowanie terminu. O braku zawinienia uchybienia terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.
A. S. we wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazał, że z decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. zapoznał się dopiero po jej otrzymaniu w dniu [...] marca 2015 r. Stwierdził, że decyzja ta została przesłana na adres w T. przy ul. [...]. Był to adres od dłuższego czasu, niewłaściwy, pod którym przesyłka nie mogła być odebrana. We wcześniejszym piśmie do PINB miasta T. z dnia [...] grudnia 2008 r. wskazał jedyny właściwy adres w T. przy ul. [...]
Organ podał, że pismem z dnia [...] września 2008 r., A.S. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r., podając adres: ul. [...],[...] T. Pismem z [...] lutego 2010 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania, pouczając o skutkach wynikających z art. 41 Kpa. Pismo to zostało skierowane na adres ul. [...],[...] T., które skarżący odebrał osobiście.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 42 Kpa generalną zasada doręczania pism osobom fizycznym, jest doręczenie bezpośrednio do rąk adresata w mieszkaniu lub miejscu pracy, w lokalu organu administracji publicznej bądź w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jest to doręczenie właściwe. Art. 44 Kpa ustanawia możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji, pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy (miasta).
W związku z faktem, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] grudnia 2010 r., była podwójnie awizowana na ww. adres wskazany przez skarżącego, organ stwierdził, że została skutecznie doręczona.
Nie doszło zatem do nieprawidłowego doręczenia decyzji stronie, a zatem wniosek nie mógł zostać rozpatrzony pozytywnie.
Dalej organ podał, że zgodnie z art. 58 § 2 Kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Organ wskazał, że w aktach znajduje się protokół z przyjęcia A. S. w siedzibie organu wojewódzkiego z dnia [...] grudnia 2014 r., potwierdzający, że skarżący zapoznał się z aktami sprawy w tym m.in. z treścią decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.
A. S. składając wniosek z dnia [...] kwietnia 2015 r., o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., nie zachował zatem terminu z art. 58 § 2 Kpa jak i nie złożył odwołania.
Z uwagi na powyższe organ odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Skargę na ww. decyzję złożył A.S., wnosząc o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Wskazał, że [...] lipca 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję (doręczoną w dniu [...] sierpnia 2015 r.) z odmową przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. Jako uzasadnienie GINB podał, że wprawdzie strona postępowania poinformowała pisemnie w dniu [...] grudnia 2008 r. organ administracji o aktualnym adresie właściwym dla doręczeń, to jednak w późniejszym okresie zdarzył się jednostkowy przypadek odbioru korespondencji pod starym adresem.
Skarżący podniósł, że wykorzystanie adresu niezgodnego ze wskazanym jako właściwy było błędem urzędnika, a odebranie przesyłki spowodowane zostało przypadkowym przyjazdem strony postępowania pod stary i nieaktualny adres zamieszkania, co nie może przesądzać o unieważnieniu ani o zmianie pisemnego oświadczenia strony z dnia [...] grudnia 2008 r. Dlatego też 7 dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do odwołania należy liczyć od dnia [...] marca 2015 r. w którym skutecznie przekazano stronie Decyzję WINB z dnia [...] grudnia 2010 r. a nie od przyjętej przez daty rzekomo skutecznego doręczenia tej decyzji na początku 2011 r.
W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł. W miejsce skarżącego wstąpił jego następca prawny K. S..
K. S. w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. rozszerzył skargę. Pierwotny zakres skargi dotyczył przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2010 r., z którą - ze względu na nieprawidłowy adres doręczenia - skarżący miał możliwość skutecznego zapoznania dopiero po czterech latach od jej wydania. Złożenie odwołania dawało możliwość przedstawienia informacji i argumentów prawnych, które zdaniem skarżącego winny skutkować odmienną procedurą postępowania. Jednocześnie GINB prowadził postępowanie związane z wstrzymaniem egzekucji decyzji nakazującej rozbiórkę. Kolejna decyzja GINB, którą skarżący włączył do niniejszej skargi dotyczy ściśle tej samej sprawy i nie powinna być wydana aż do wyjaśnienia możliwości przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu utrzymania w mocy skarżonego postanowienia z dnia [...] października 2015 r. o braku zgody na wstrzymanie czynności egzekucyjnych Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że nie zaszły żadne szczególne okoliczności, aby egzekucję wstrzymać, gdyż niezakończenie procedury związanej z przywróceniem terminu na złożenie odwołania od kluczowej w sprawie takiej sytuacji nie tworzy.
Tymczasem skarżący jest przekonany, że obie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są ściśle ze sobą związane, w związku, z czym powinny być rozpatrzone łącznie. W przypadku przeciwnym mogłaby wystąpić sytuacja, w której zostanie przywrócony termin na złożenie odwołania, odwołanie to będzie zawierało argumenty umożliwiające zmianę podstawy prawnej i związanych z tym procedur postępowania, a jednocześnie obowiązywał będzie sprzeczny w tą sytuacją nakaz rozbiórki.
Skarżący wskazał, że GINB doskonale zdaje sobie sprawę z powiązania problemu przywrócenia terminu do odwołania i zawieszenia egzekucji wykonania rozbiórki, o czym nadmienia "na marginesie" w ostatnim fragmencie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W świetle zarzutów przedstawionych w uzupełnieniu skargi podkreślić na wstępie należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiające - w trybie art. 59 § 2 kpa - przywrócenia - na wniosek A. S. - terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta T. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego. Bez wpływu na prawidłowość skarżonego postanowienia pozostawały zatem rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w celu wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta T. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego.
Przypomnieć należy, że w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione kumulatywnie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1), wniosek został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania (§ 2).
Tym samym przesłankami, które muszą obligatoryjnie zaistnieć w pierwszej kolejności - aby w ogóle możliwe było badanie okoliczności podniesionych we wniosku i ewentualne przywrócenie uchybionego terminu - jest złożenie żądania w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym złożeniem odwołania.
Ustanie przyczyny uchybienia terminu to ustanie przeszkody do dokonania danej czynności procesowej, niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności w tym zakresie.
Dodać należy, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ma charakter terminu nieprzywracalnego. Nie można zatem domniemywać początku jego biegu. Okoliczności towarzyszące powzięciu przez stronę informacji o uchybieniu terminu muszą jednoznacznie wskazywać, że strona na ich podstawie miała co najmniej obiektywną możliwość pozyskania wiedzy o tym fakcie.
Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Jak bowiem ustalił organ - co potwierdza jednoznacznie protokół z przyjęcia A. S. w siedzibie organu wojewódzkiego w dniu [...] grudnia 2014 r. - skarżący zapoznał się z aktami sprawy w tym m.in. z treścią decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. W tym dniu ustała zatem przyczyna uchybienia terminu do złożenia odwołania i rozpoczął swój bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie tego terminu (art. 58 § 2 kpa). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., A. S. złożył dopiero w dniu [...] kwietnia 2015 r.
Słuszne jest zatem stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi określonemu w art. 58 § 2 Kpa.
Ponadto, skarżący nie spełnił kolejnej przesłanki wymienionej w art. 58 § 2 kpa, bowiem jednocześnie z wnioskiem nie dopełnił czynności, dla której określony był termin, to jest nie złożył odwołania.
W świetle przedstawionych na wstępie rozważań, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawały zatem okoliczności związane ze skierowaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r., na inny adres niż wymieniony w piśmie skarżącego z dnia [...] grudnia 2008r.
W konsekwencji zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny Mając, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.