Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi P. [...] w "S." złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego wynika, że Stowarzyszenie nie ma żadnych dochodów, posiada nieruchomość o powierzchni ok. 2 ha, przeznaczoną na pole namiotowe. Stowarzyszenie oświadczyło, że na koncie bankowym posiada jedynie 14 zł. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku Stowarzyszenie oświadczyło, że liczy 10 członków, składek członkowskich nie ustalono. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, otrzymuje dopłaty z A. [...] (ok. 1.000 zł rocznie). Odpowiadając na wezwanie do wskazania, czy uzyskuje dochody z nieruchomości przeznaczonej na pole namiotowe, P. [...] w "S." wskazało, że otrzymuje ok. 1.000 zł rocznie.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W dniu 15 grudnia 2011 r. wpłynęło do sprawy pismo P. [...] w "S.", które zostało potraktowane jako sprzeciw od powyższego postanowienia.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przypomnieć należy, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, iż ubiegając się o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania strona obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada środków na ich poniesienie, ale również, że nie ma ich mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2008r. II OZ 318/08, z dnia 6 czerwca 2008r. II OZ 582/08, z dnia 1 kwietnia 2008r. II OZ 266/08; J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008 r.).
Podkreślić też trzeba, że sam fakt, iż stowarzyszenie jest zrzeszeniem o celach niezarobkowych i działa w interesie społecznym nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków na ponoszenie kosztów sądowych. Stowarzyszenie prowadząc statutową działalność winno liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniach, w których uzna swój udział ze celowy i mieć przygotowane na ten cel odpowiednie środki finansowe. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na państwo, np. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, spowodowałoby, że faktycznie działalność stowarzyszenia stałaby się finansowana ze środków publicznych, a to prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku.
P. [...] w "S." wskazało, że nie posiada żadnych dochodów, nie prowadzi działalności gospodarczej. Stowarzyszenie liczy dziesięciu członków, przy czym nie ustalono składek członkowskich.
Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę fakt, że P. [...] w "S." nie ustaliło wysokości obowiązkowych składek, które umożliwiałyby mu funkcjonowanie i realizowanie celów, dla których zostało powołane, stwierdzić trzeba, że samo pozbawiło się możliwości zdobycia środków na poniesienie kosztów sądowych. Brak zapewnienia stałego źródła dochodów nie może przemawiać za uprzywilejowanym traktowaniem Stowarzyszenia przy rozpatrywaniu jego wniosków o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane tylko wówczas, gdy wnioskodawca – z przyczyn od siebie niezależnych – nie może pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt I OZ 322/11 Lex nr 795311).
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.