Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został uzupełniony dodatkowymi wyjaśnieniami nadesłanymi do Sądu w dniu 11 września 2013 r.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2013 r. wniosek ten został rozpoznany. Na ww. postanowienie został złożony sprzeciw zatem postanowienie z dnia 20 września 2013 r. utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na nowo.
Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokalu za co uzyskuje dochód 3 060 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 3 500 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę w T.. Przy piśmie datowanym na dzień 9 września 2013 r. wskazał, że stałe wydatki takie jak doładowanie telefonu, polisy ubezpieczenia, opłaty ZUS, podatki, opłaty za prowadzenie rachunku, opłaty wodno-kan., sprawy sądowe, składki miesięczne ZUS wyniosły w miesiącu lipcu 2013 r. 3 539 zł. Dodatkowo wnioskodawca poniósł koszty - gaz 60 zł., prąd 200 zł., czynsz 100 zł., żywność 1 500 zł., paliwo do samochodu 500 zł., odzież 400 zł. Wskazał, że najbliższa rodzina pomaga przy remoncie kamienicy. Dodał, że wakacje spędza w domu. W sierpniu dodatkowo będzie musiał ponieść wydatek związany z zakupem książek.
Do wniosku dołączono kopię wyciągu z rachunku bankowego oraz kopię dokumentów PIT.
W sprzeciwie strona wskazała, że dochód 1 300 osób na jedną osobę jest to dochód brutto. Po odliczeniu wydatków stałych stronie nie pozostaje często żadna wolna kwota. Wskazano, że często rodzina wnioskodawcy jest zmuszona pożyczać na bieżące wydatki. Dodano, że strona w miarę możliwości opłaca sprawy przed sądem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 6,5 tys. zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi 1300 zł. Zdaniem Sądu strona przy odpowiednim gospodarowaniu środkami materialnymi jest w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na pokrycie kosztów sądowych sprawy. Z okoliczności sprawy nie wynika by strona była osobą ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej w szczególności w takiej, iż mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogłaby ponieść kosztów sprawy. Z pewnością nie można wskazać, że wnioskodawca pozbawiony jest środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Należy też mieć na uwadze, że w niniejszej sprawie wpis sądowy wynosi 200 zł. i jest w zasięgu możliwości finansowych strony. Pozostałe koszty sprawy sądowej jakie mogą się pojawić to wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. oraz opłaty kancelaryjne. Wydatki te są w zasięgu możliwości finansowych strony. W tym stanie rzeczy uznano, że stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Jednocześnie uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.