Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1- pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i S. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nakazującej M. i S. A. rozbiórkę samowolnie wybudowanej szklarni na nieruchomości przy ul. P. w W., usytuowanej bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia DN [...]; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, iż przedmiotowa szklarnia została wybudowana w 1977 r., i dlatego w sprawie zastosowano przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa szklarnia została zlokalizowana bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia (zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1967 r.). Organ podniósł, iż przepisy szczegółowe obowiązujące w momencie wybudowania szklarni tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz.U. z 1961 r. Nr 35, poz. 176 z późn. zm.) nie przewidywały szczegółowych uwarunkowań technicznych dotyczących sieci gazowych. Organa podniósł, iż brak regulacji w tym zakresie nie oznacza jednak, że należy akceptować stan faktyczny, który bez wątpienia pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
Podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 4 i ust. 6 pkt d rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055 z późn. zm.), strefa kontrolowana, której linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu (w obrębie której nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji) powinna wynosić 12 m.
Wskazano, iż usytuowanie szklarni na gazociągu wysokiego ciśnienia DN [...] Relacji R. – W. bez zachowania przewidzianych prawem minimalnych odległości od linii przebiegu gazociągu powoduje groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo dla powstania szkody w mieniu, co stanowi podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 w/w ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i S. A. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Wnieśli również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wskazali na naruszenie przepisów postępowania art. 7; 8, 10 §1, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §1 i 3 k.p.a., skutkujące wydaniem decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i bez prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz z pominięciem jego istotnych dla rozstrzygnięcia fragmentów i okoliczności. Nadto naruszenie art. 37 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez dokonanie błędnych ustaleń i niewłaściwą interpretację materiału dowodowego zebranego w sprawie co do łącznego zajścia przesłanek określonych w tym przepisie oraz bezpodstawne przyjęcie, że obiekt szklarni nie spełnia warunków technicznych co do jego usytuowania względem sieci gazowej oraz stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna i jako taka została uwzględniona.
Trafny jest w szczególności postawiony przez skarżących zarzut braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są lakoniczne uzasadnienia decyzji organów obu instancji.
Z ich treści wynika, ze w sprawie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229). Przepis ten stanowi, ze obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeśli stwierdzi się, że powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia.
Organy stanęły na stanowisku, iż niebezpieczeństwo to wynika z faktu, iż sporny obiekt (szklarnia skarżących) usytuowany jest bezpośrednio na gazociągu ciśnienia relacji R.-W.. Pominęły jednak w swoich ustaleniach i rozważaniach to w czym niebezpieczeństwo to się przejawia skoro zarówno szklarnia jak i gazociąg funkcjonują w tym samym miejscu od ponad 20 lat i nikt w przeszłości w tym zwłaszcza operator gazociągu nie wskazywał, iż takie sąsiedztwo obu obiektów powoduje sytuację przewidzianą w art. 37 ust. 1 pkt 2 dawnego prawa budowlanego.
Powoływanie się obecnie na przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97 poz. 1055) i wskazywanie iż posadowienie spornego obiektu jest sprzeczne z tą regulacją prawną jest bezpodstawne.
Paragraf 89 tegoż rozporządzenia stanowi bowiem, iż do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę jego przepisów nie stosuje się. Ponieważ gazociąg o który chodzi został zrealizowany w latach 60-ych jest oczywiste, ze cytowane rozporządzenie nie może znaleźć zastosowania w jego przypadku.
O ile organy uznały szklarnie skarżących za samowolę budowlaną winny wskazać, że:
- 1. obiekt ten został wybudowany bez wymaganego prawem zezwolenia,
- 2. jego wybudowanie spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia.
Tymczasem kwestia spełnienia obu tych przesłanek jest co najmniej wątpliwa. Wprawdzie z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę szklarni wystąpił operator gazociągu to jednak z akt sprawy wynika, że doszło do swoistego porozumienia między nim a właścicielami obiektu. W jego treści wskazano, że uzgodniono warunki przy uwzględnieniu których właściciele szklarni będą z niej pod pewnymi warunkami korzystać. Treść tego porozumienia wymaga w postępowaniu przed organami analizy i oceny, wszak to operator jest najbardziej kompetentny do oceny tego czy eksploatacja gazociągu oraz wykorzystywanie szklarni jest możliwe i czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 37 § 1 pkt. 2 dawnego prawa budowlanego.
Oznacza to iż takie dokumenty jak notatka służbowa z dnia [...] czerwca 2006 r., oraz pismo z dnia [...] maja 2005 r. będące w istocie odstąpieniem przez operatora od egzekucji usunięcia szklarni będą musiały być przedmiotem zainteresowania i oceny organów.
Na te dokumenty powołują się skarżący, a w dotychczasowym postępowaniu organy wogóle się do nich nie odniosły.
Niezależnie od tego postępowanie przed organami powinno wykazać czy i ewentualnie jakie przepisy prawa dotyczące sieci gazowych zostały naruszone wówczas kiedy obiekt w postaci szklarni był realizowany.
Powołane przez organ rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz. U. z 1961 r. Nr 35, poz. 176 z późn. zm.) nie przewidywało żadnych warunków które mogłyby mieć znaczenie w przedmiotowym stanie faktycznym. Na tą okoliczność zwraca uwagę także [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Jest to o tyle istotne że do samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy prawa które obowiązywały w dacie budowy obiektu który został za samowolę budowlaną uznany. W przypadku braku takich przepisów wskazanym byłoby chociażby powołanie się przez organy na opinie biegłego który określi rozmiar i charakter ewentualnego niebezpieczeństwa które wiąże się z wykorzystaniem szklarni w dotychczasowym miejscu. Nie jest bowiem wystarczająca intuicyjna sugestia że oba obiekty (gazociąg i szklarnia) nie mogą funkcjonować tak jak dotychczas, a do tego w istocie sprowadza się rozumowanie obu organów.
Organom nie można jednak zarzucić że nie odniosły się do decyzji byłego Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1985 r. wskazującej (zdaniem skarżących), iż obiekt został wzniesiony legalnie.
Dokument ten został przedstawiony przez skarżących już po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ II-ej instancji. Niezależnie jednak od tego musi on zostać poddany wnikliwej analizie i ocenie. Takiej analizy i oceny organy dokonają w toku postępowania które zostanie przeprowadzone ponownie.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, oraz art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.