Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].05.2014 r.. znak: [...], wydanym po rozpatrzeniu zażalenia D. W., M. W., J. W. oraz M. W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...]WINB Nr [...] z dnia [...].03.2014 r" znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r" znak: [...] (nakładającego na: D. W., M. W., M. W. i J. W. obowiązek przedłożenia u Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] w terminie do [...].01.2013 r. oceny technicznej określającej aktualny stan techniczny budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz wskazującą roboty budowlane, które należy wykonać w celu doprowadzeniu obiektów do stanu zapewniającego spełnienie wymagań podstawowych określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane i uzgodnioną z Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków we [...]).
[...] WINB innym postanowieniem Nr [...] z dnia [...].03.2014 r., znak: [...], uchylił w całości postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r. i w tym zakresie nakazał D. W., M. W., M. W., J. W. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] w terminie do dnia [...].06.2014 r.. oceny technicznej określającej aktualny stan techniczny budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości [...] oraz wskazującej roboty budowlane, które należy wykonać w celu doprowadzenia mv. obiektów do stanu zapewniającego spełnienie wymagań podstawowych określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane.
Z informacji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że strony złożyły zarówno odwołanie od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Organ uznał, że winien w pierwszej kolejności odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Organ wyjaśnił,wskazując na wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt: VII SA/Wa 953/12, że wszczęcie postępowania odwoławczego stanowi przeszkodę o charakterze przedmiotowym do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego przewidzianego w art. 156 Kpa. Przepisy prawa uniemożliwiają prowadzenie równolegle dwóch postępowań, tj. postępowania zwykłego (z odwołania) i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zakwestionowanej odwołaniem. To zaś stanowi o zasadności zastosowania w sprawie art. 61 a § 1 Kpa i wydania na jego podstawie, "z innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w tym przepisie, postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności wiąże się ze znacznie węższym zakresem uprawnień organu niż zakres, którym dysponuje organ w ramach postępowania odwoławczego. Zarzuty formułowane w oparciu o art. 156 § 1 Kpa, mogą zostać podniesione w odwołaniu i następnie rozważone przez organ odwoławczy.
Wprawdzie organ nie może zastosować art. 156 § 1 Kpa, bo musi orzec w jeden ze sposobów przewidzianych w art. 138 Kpa, niemniej może orzekając w postępowaniu odwoławczym uwzględnić odwołanie również z przyczyn wypełniających przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Nie może natomiast uruchomić równolegle do postępowania odwoławczego, postępowania nadzwyczajnego, o którym mowa w art. 156 Kpa. W takiej sytuacji wystąpi przesłanka odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego "z innych uzasadnionych przyczyn", stanowiąca przeszkodę do wszczęcia postępowania, a sprowadzająca się do zbiegu odwołania od decyzji z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności. Jest to przyczyna o charakterze formalnym (procesowym), która czyni wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji niedopuszczalnym i obliguje organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 61 a Kpa.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, że stanowiące przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r., zostało uchylone postanowieniem [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2014 r.. a więc nie znajduje się ono w obrocie prawnym. W związku z powyższym prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r. jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, należy utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2014 r" znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r., znak: [...].
W skardze skierowanej do Sądu strony podniosły że zaskarżone postanowienie jest niesprawiedliwe, rażąco narusza prawo ich interes prawny i ich prawa materialne.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014r. nie narusza prawa.
Sąd podziela zdanie organ orzekającego, iż żądanie strony stwierdzenia nieważności nieostatecznego postanowienia, które zostało uchylone przez organ zażaleniowy, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 K.p.a.)
Nadmienić należy, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a., jest regułą. Tryb odwoławczy ma w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego pierwszeństwo przed trybem nadzoru obejmującym m.in. stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli od postanowienia wydanego przez organ I instancji zostało wniesione zażalenie to powinno ono być załatwione w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o zażaleniach.
Tryb odwoławczy (zażaleniowy) jest dla strony korzystny z tego względu, że organ odwoławczy rozstrzyga sprawę ponownie pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające. Organ odwoławczy może korygować zarówno wady prawne decyzji (postanowienia) jak i wady polegające na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych bądź też powodujące inne nieprawidłowości. Natomiast uprawnienia organu stosującego art. 156 § 1 k.p.a. są węższe niż organu odwoławczego. Z tego względu pismo zatytułowane "wniosek o stwierdzenie nieważności " i wniesione do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania powinno być rozpatrywane jako odwołanie.
Skoro jednak postanowienie stanowiące przedmiot wniosku o stwierdzenie nieważności czyli postanowienie PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r., zostało uchylone postanowieniem [...] WINB Nr [...] z dnia [...].03.2014 r.. a więc nie znajduje się ono w obrocie prawnym to oczywistym jest że prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2012 r. jest również niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.