Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...]. W dniu 12 lutego skarżący wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 31 marca 2009 r. został doręczony skarżącemu odpis wyroku wraz z uzasadnieniem. A zatem do dnia 30 kwietnia 2009 r. przysługiwało prawo skarżącemu do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku.
Jak wynika z powyższego, w dniu 12 lutego 2009 r., tj. jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o jakim mowa w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwana dalej: p.p.s.a., J.G. złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest tzw. "przymusem adwokackim". Następnie, po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W dniu 13 maja 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka (zwana dalej: Rada) wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu – adwokata S. L..
Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik z urzędu niezwłocznie podjął kroki celem zapoznania się z aktami sprawy, a następnie w dniu 3 czerwca 2009 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną oraz dowodem uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i wymaganym pełnomocnictwem. W tym miejscu wskazania wymaga, że postanowieniem z dnia 24 października 2008 r. przyznano J. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. A zatem uiszczony wpis od skargi kasacyjnej jako nienależny podlega zwrotowi. W uzasadnieniu ww. wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał na okoliczność, iż w dniu 18 maja 2009 r. został poinformowany przez Radę o wyznaczeniu jego osoby jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego, a ponadto w dniu 20 maja 2009 r. po wstępnym zapoznaniu się z aktami sprawy wystąpił z wnioskiem o udostępnienie wskazanych przez niego kserokopii akt sprawy.
Pełnomocnik wskazał, że w dniu 27 maja 2009 r. zostało doręczonego do jego kancelarii pełnomocnictwo i to właśnie od tego momentu ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tych względów, zdaniem adwokata, pełnomocnik bez swojej winy nie miał możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w ustawowym terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Natomiast w myśl art. 86 § 1 ww. ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stawiają określone wymogi formalne dla czynności procesowej jaką jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Art. 87 § 1 i § 2 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia oraz uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (por. art. 87 § 4).
Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzucił na posiedzeniu niejawnym (por. art. 88).
W rozpoznanej sprawie należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 ww. ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/2006 (publ. LexPolonica nr 418112) stwierdził, iż w wypadku ustanowienia adwokata w trybie art. 244 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 tej ustawy), jest dzień, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Wymienione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Potwierdza je postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CZP 62/00 {publ. OSNC 2001, Nr 1, poz. 7 (ponadto, por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r., III SA/Wa 3272/2005, publ. LexPolonica nr 1520373)}.
Zgodnie z wyżej przytoczonym orzecznictwem sądowym, w niniejszej sprawie adwokat miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od momentu zawiadomienia go przez Radę, tj. od 18 maja 2008 r., przez kolejne 30 dni, a więc od dnia 17 czerwca 2009 r. biegł mu termin, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat S. L. w dniu 3 czerwca 2009 r., a więc niezwłocznie, w terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, przy którym zgodnie z art. 87 § 4 wniósł również skargę kasacyjną.
Natomiast odnosząc się do przesłanki określonej w art. 87 § 2, zgodnie z którą w piśmie (wniosku) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, zdaniem Sądu fakt ustanowienia pełnomocnika z urzędu w dacie, kiedy wiadomo już było, iż J. G. w dniu 30 kwietnia 2009 r. upłyną termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest okolicznością wystarczającą by pełnomocnikowi z urzędu przywrócić terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
W związku z powyższym, mając na uwadze realizację konstytucyjnej zasady "prawa do sądu", wyrażonej w art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.), w zaistniałych okolicznościach niniejszej sprawy należano orzec o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji postanowienia.